- Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [ priredio: Goran Despotović (1957-2022) 🔗 ]
- arhivski fond:
- Nemački dokumenti sa mikrofilmova National Archive Washington (Documents from National Archive Washington)
ukupno trenutno sadrži 84 kompletnih rolni sa ukupno 94175 listova dokumenata
- aktuelno:
- Pretraga kroz beleške uz nemačke dokumente sa mikrofilmova National Archive Washington (Documents from National Archive Washington - notes search)
search string 1:
search string 2:
Vojnoistorijski institut je početkom šezdesetih godina dobio od National Archive nemačke zaplenjene dokumetne koji se odnose na Jugoslaviju u obliku mikrofilmova. To je dovelo do značajnog skoka u kvalitetu istoriografskog istraživanja u Jugoslaviji. Oko 2.000 dokumenata je prevedeno i objavljeno u ediciji Zbornika Vojnoistorijskog instituta (takođe dostupnih na sajtu, videti linkove dole). Međutim, radilo se o redakcijskom izboru, a rolne su bile samo ograničeno dostupne iz tehničkih razloga, pa se često postavljalo pitanje reprezentativnosti i pouzdanosti. S obzirom da je danas dostupna velika masa originalnih nemačkih dokumenata iz WW2 u digitalnom formatu, i to ne u obliku nekog redakcijskog izbora, nego svi redom, u obliku kompletnih rolni, i s obzirom da interesovanje postoji, pravljenje neke vrste javnih beleški o sadržaju pojavilo se kao logična i korisna ideja koja može olakšati navigaciju i ubrzati pretragu. Ovaj posao je tek u začetku - na sajtu je trenutno dostupno ukupno 84 kompletnih rolni dokumenata, sa ukupno 94175 listova dokumenata, a broj beleški uz dokumente je trenutno svega 993 (dakle oko 1%) - ali nadamo se značajnom porastu s vremenom.
Beleške radi više istoričara, pa ima dosta stilskih i sadržajnih nedoslednosti. Neka imena navedena su u s-h obliku, a neka u nemačkom originalu, pa je stoga dobra ideja izbegavati dijakritike, ili ponoviti traženu reč u obliku sa i bez dijakritika. Pretraga kroz beleške radi tako što unesete traženu reč (ili deo reči) u jedno polje, a u drugo unesete alternativni oblik pisanja tog pojma, ili neki drugi pojam, i pritisnete dugme "traži!". Pretraga je "case sensitive", odnosno, ako reč u belešci počinje velikim slovom, a Vi je ukucate malim slovima, ta beleška neće biti uvrštena u rezultat. U rezultate će biti uvrštene sve beleške u kojima se nalazi bilo koja od unetih reči. Niz rezultata sa slikama odgovarajućih dokumenata će biti prikazan u novom tabu odnosno prozoru.
Par saveta: S obzirom na aktuelnost, najtraženiji su dokumenti koji se odnose na DM-četnike. Trenutno takvih beleški ima 430. Ako Vas npr zanimaju izveštaji o gubicima, njih u dokumentima ima veoma mnogo, ali su u beleškama slabije zastupljeni. Pri tome treba imati u vidu da se ponekad pojavljuju sa rečju "mrtvih", "mrtav", "poginuli", i varijantama, a ima ih priličan broj koji su obeleženi sa "KIA" - profesionalna deformacija istoričara rata .
- tekuće informacije
- nove knjige
- hronologija NOR-a: na današnji dan dan: mesec:
hronološki podaci za:
- Draža Mihailović

- grad Zagreb
- grad Split
- grad Trst
- Divizija Brandenburg
- 373. legionarska divizija
- 2. diverzantski bataljon NOVH
- 3. diverzantski bataljon NOVH
- Diverzantski bataljon GŠ NOV i PO za Vojvodinu
- 15. slovenačka divizija
- 1. slovenačka udarna brigada Tone Tomšič
- 13. slovenačka udarna brigada Mirko Bračič
- 19. slovenačka udarna brigada Srečko Kosovel
- 11. slovenačka udarna brigada Miloš Zidanšek

1941:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 02-10-1941 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 02-10-1941 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Doboj * Bugojno * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1941-10-2 - U Zagrebu vlada ustaške NDH izdala zakonsku odrebdu: za jednog ubijenog ustašu streljaće se deset komunista.
1941-10-2/3 - Između ž. st. Hadžići i Pazarići (na pruzi Sarajevo-Mostar) igmanska četa Trebevićkog bataljona Bosansko-hercegovačke brigade NOP odreda srušila teretni voz.
1941-10-2 - Na Žabetinom potoku (kod Jelinog duba, na putu Podgorica-Kolašin) delovi partizanskog bataljona -Marko Miljanov- (40 boraca) napali italijansku kolonu od 24 motociklista, pratnju motorizovane kolone od 50 kamiona sa tenkovima. U borbi je poginulo 5 italijanskih vojnika i jedan oficir, a oštećeno 13 motocikla.
1941-10-2 - Po odluci CK KPH, OK KPH za Karlovac izdao direktivu za formiranje Komande NOP odreda Korduna i Banije.
1941-10-2 - Italijanski vojnici spalili s. Drenovi Klanac (kod Otočca).
1941-10-2 - Skopski oblasni policijski načelnik izdao naredbu o merama za otkrivanje i onemogućavanje komunističke delatnosti i za borbu protiv partizana.
1941-10-2 - Između Beograda i Obrenovca jedinice Posavskog NOP odreda napale delove nemačkog armijskog puka za vezu i ubile 21 vojnika. Za odmazdu, nemački vojni zapoveđnik u Srbiji naredio da se strelja 2100 zatvorenika iz koncentracionog logora u Šapcu i Beogradu.
1941-10-2 - Kod s. Vlakče (na drumu Kragujevac-Topola) delovi 1. šumadijskog NOP odreda iz zasede uništili nemačku kolonu od 3 kamiona i 2 automobila; poginula su i ranjena 32 nemačka vojnika.
1941-10-2 - OK KPJ za Kragujevac uputio direktivno pismo partijskoj organizaciji Kragujevačkog NOP odreda o radu i zadacima partijske organizacije u vojsci.
1941-10-2 - U oslobođenom Čačku izabran GNO odbor.
1941-10-2 - U Bač. Palanci mesne partizanske grupe zapalile velike stogove kudelje.
1941-10-2/3 - Kod s. Dubravice (blizu Požarevca) delovi Požarevačkog NOP odreda srušili železnički most.

1942:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 02-10-1942 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 02-10-1942 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Doboj * Bugojno * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1942-10-2 - Obuhvatnim manevrom preko planine Lisine nemačka borbena grupa -Vedel- potisnula 2. proletersku NOU brigadu prema selu Jezeru (blizu Jajca) i zauzela Mrkonjić-Grad.
1942-10-2/3 - U s. Trnovu (kod Mrkonjić-Grada) četnici uhvatili na prevaru, a potom zaklali i bacili u Grujiča jamu na Baraćkom brdu komandanta brigade, zamenika političkog komesara brigade i komandanta 4. bataljona 3. sandžačke NOU brigade Vladimira Kneževića, Rifata Burdžovića i Tomaša Žižića, narodne heroje.
1942-10-2 - PK SKOJ-a za Hrvatsku uputio svim skojevskim rukovodstvima i organizacijama u partizanskim jedinicama direktivno pismo o ulozi SKOJ-a i njegovim zadacima u vojsci.
1942-10-2 - Na mestu zvanom Natkrivac (kod Delnica) tri bataljona 2. primorsko-goranskog NOP odreda napala 3. bataljon 122. pešadijskog puka italijanske divizije -Mačerata- koji se kretao od Delnica ka Brodu na Kupi. Poginula su 72 a ranjeno je oko 100 neprijateljskih vojnika. Zaplenjeno je 5 p. mitraljeza i 50 pušaka.
1942-10-2 - GŠ NOP odreda za Hrvatsku uputio Štabu 1. operativne zone NOP odreda Hrvatske naredbu o formiranju sreskih i seoskih straža i o njihovim zadacima, o nadležnostima stalnih vojnih sudova, uputstvo o pripremanju izbora za NO odbore itd.
1942-10-2 - Kod Sv. Gospe (blizu Šibenika) Primorska partizanska četa napala četu crnih košulja iz sastava bataljona -Vespri- i nanela joj gubitke od 2 mrtva i 6 ranjenih vojnika.
1942-10-2 - Kod o. Korčule britanska podmornica napala topovskom vatrom i torpedima italijanski parobrod -Velja- koji je prevozio trupe. Oštećeni brod se nasukao kod Orebića. Gubici: 35 mrtvih i nestalih, 9 ranjenih.
1942-10-2 - U s. Rastovici (kod Kruševa) NOP odred -Pitu Guli- zaplenio nešto oružja i druge opreme i održao miting.
1942-10-2 - Između s. Doljevca i s. Belotinca (na pruzi Niš-Leskovac) delovi Jastrebačkog NOP odreda skinuli šinu, usled čega se srušio teretni voz.
1942-10-2/3 - Jedna desetina Leskovačkog NOP odreda razmontirala deo pruge Leskovac-Vranje, usled čega se srušio nemački transportni voz, te u njemu poginulo više nemačkih vojnika.

1943:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 02-10-1943 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 02-10-1943 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Doboj * Bugojno * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1943-10-2 - Generalni sekretar KPJ Josip Broz Tito uputio vladi SSSR-a depešu povodom predstojeće Moskovske konferencije ministara inostranih poslova SAD, V. Britanije i SSSR-a. U depeši se kaže: -Prvo. Mi ne priznajemo ni jugoslovensku vladu ni kralja u inostranstvu, zato što oni dvije i po godine i sada podržavaju saradnika okupatora, izdajnika Dražu Mihailovića i zbog toga nose svu odgovornost za to izdajstvo nad narodima Jugoslavije. Drugo. Mi nećemo dozvoliti da oni dođu u Jugoslaviju, jer bi to značilo građanski rat. Treće. Govorimo u ime ogromne većine naroda da on želi demokratsku republiku koja se oslanja na narodnooslobodilačke odbore. Četvrto. Jedino zakonita vlada u sadašnje vrijeme jesu narodnooslobodilački odbori, na čelu sa Antifašističkim vijećem-.
1943-10-2 - U Bariju (u Italiji) osnovana Baza NOVJ, sa zadatkom: da organizuje prijem oružja, opreme i hrane iz savezničke pomoći i njihov prenos u Jugoslaviju; da prihvati internirane Jugoslovene i desetine hiljada Istrana i primorskih Slovenaca koji su bili u italijanskoj vojsci i obezbedi im povratak u otadžbinu i stupanje u NOVJ; da se stara o smeštaju ranjenika koji su pristizali iz Jugoslavije, kao i o svim zbegovima na savezničkoj teritoriji.
1943-10-2 - Jedinice 1. bosanskog udarnog korpusa NOVJ, posle teških trodnevnih borbi, slomile otpor nemačkih, domobranskih i ustaških jedinica jačine oko divizije i zauzele Tuzlu. Deo neprijateljske posade je uspeo da se probije ka Zvorniku. Gubici neprijatelja: 655 mrtvih i ranjenih i 2.174 zarobljena vojnika i oficira. Korpus je imao 28 mrtvih i 98 ranjenih. Zaplenjeno: 1.910 pušaka, 102 p. mitraljeza, 24 mitraljeza, 6 minobacača, 25 topova i mnogo drugog ratnog materijala, opreme i hrane.
1943-10-2 - Nastupajući iz rejona Doboja, nemačka pukovska borbena grupa -Fišer- probila položaje 15. majevičke udarne brigade 17. udarne divizije NOVJ i zauzela Lukavac, a potom odbacila Majevički NOP odred i sutradan pred veče izbila pred Tuzlu, Ovde ju je, uz pomoć radnika i rudara, 6. istočnobosanska NOU brigada zadržala do 5. oktobra.
1943-10-2 - U Livno ušla 6. krajiška udarna brigada 4. udarne divizije NOVJ, pošto su se delovi ustaške 5. brigade, pod pritiskom, povukli ka Posušju.
1943-10-2 - U Duvno ušle jedinice 1. proleterske udarne divizije NOVJ, pošto su se delovi ustaške 5. brigade povukli u Posušje.
1943-10-2 - Kod s. Suvaje (blizu Bos. Krupe) delovi 8. krajiške udarne brigade 4. udarne divizije NOVJ, u petočasovnoj borbi, uništili nemačku motorizovanu kolonu.
1943-10-2 - Po naređenju GŠ NOV i PO za Hrvatsku formirana Biokovska brigada (11. dalmatinska brigada 26. divizije NOVJ).
1943-10-2 - Iz Trsta, Hrpelja, Rijeke i Pule otpočeo koncentričan napad delova nemačke oklopne SS divizije -Adolf Hitler-, SS motorizovane divizije -Herrnan Gering-, nemačke 44. i 71. pešadijske divizije u cilju uništenja novoformiranih partizanskih jedinica i zaposedanja Istre. U sedmodnevnim borbama neprijatelj je razbio 1. i 2. istarsku brigadu i NOP odrede -Učku-, Pulski i Pazinsko-porečki, nanevši im gubitke od preko 2000 mrtvih, i potom zaposeo Istru.
1943-10-2 - U s. Staništu i s. Cesarici (kod Karlobaga) oko 240 ustaša iz Gospića napalo delove 2. brigade 13. divizije NOVJ, ali su posle dvočasovne borbe odbijeni. Neprijatelj je imao 15 mrtvih i više ranjenih, dok je 2. brigada imala 11 mrtvih, 14 ranjenih i 14 zarobljenih.
1943-10-2 - Potisnuvši obezbeđujuće delove i ovladavši pl. Bukovikom, oko 1000 balista napalo Kičevo i posle petočasovne borbe ovladalo gradom. Delovi Kičevskog (2. bataljona) i Kičevskog terenskog bataljona su se povukli ka s. Izvoru.
1943-10-2 - Kod ž. st. Preseka jedinice Grupe bataljona uništile 6 lokomotiva. Narednih dana su na više mesta porušile prugu Kičevo-Ohrid, na delu pruge od Kičeva do s. Botuna.
1943-10-2 - Na pl. Kožufu partizanski bataljon -Strašo Pindžur- iznenada napao nemačku posadu u rudniku hroma -Dudica-. Poginulo je 10 nemačkih vojnika. Bataljonu je prišlo oko 80 rudara. Zaplenjeno je: 13 pušaka, 1 automat, 1 p. mitraljez, veća količina dinamita i dr.
1943-10-2 - Kod s. Lavrice (blizu Ljubljane) 8. slovenačka NO brigada -Fran Levstik- vodila oštru jednodnevnu borbu protiv 3. bataljona nemačkog 19. SS policijskog puka i belogardističkih formacija, koji su, uz podršku tenkova, nadirali preko s. Podmolnika, s. Orlja i s. Lavrice. Neprijateljske kolone su odbačene prema Ljubljani, uz gubitke od 10 mrtvih. Uništeni su 1 tenk i 1 oklopna kola.
1943-10-2 - U blizini s. Studene Gore (kod Ilirske Bistrice) nemačke motorizovane snage iz Trsta razbile 1. i 4. bataljon 11, slovenačke (brkinske) NO brigade. (Razbijeni delovi ovih bataljona su se prikupili na pl. Mašunu.)
1943-10-2 - Kod Škofje Loke minerski vod -Grintavec- Gorenjskog NOP odreda minirao prugu i izbacio iz koloseka vojni transportni voz, kojom prilikom je poginulo preko 100 nemačkih vojnika.
1943-10-2 - Delegat CK KPJ i VŠ NOV i POJ Svetozar Vukmanović Tempo uputio direktivno pismo Oblasnom komitetu KPJ za Kosovo i Metohiju u vezi sa izvesnim slabostima u nacionalnom pitanju, pitanju granica i nekim drugim pitanjima. Sem toga, on ga obaveštava o formiranju 1. i 2. kosovskog partizanskog bataljona i traži da se sedište Oblaunog komiteta preseli iz Šar-planine u Metohiju i da se obrazuje Povereništvo Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo.
1943-10-2 - Kod s. Rudovaca (na pruzi Aranđelovac-Lazarevac) 1. šumadijski udarni partizanski bataljon oštetio teretni voz i zarobio 4 vojnika SDS.
1943-10-2 - Kod s. Šljivara (blizu Zaječara) udružene nemačke, bugarske i četničke jedinice napale bataljon Zaječarsko-timočkog NOP odreda. Protivnapadom bataljon je prvo razbio četničke, a zatim nemačke i bugarske jedinice i odbacio ih ka Zaječaru, Poginulo je 17 nemačkih vojnika i 1 bugarski oficir, dok je bataljon imao 2 mrtva i nekoliko lakše ranjenih.
1943-10-2 - Duž pruge između s. Beške i s. Čortanovaca nemačke jedinice obesile 11 ljudi i 10 žena iz s. Beške (kod Inđije).

1944:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 02-10-1944 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 02-10-1944 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Doboj * Bugojno * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1944-10-2 - Posle 63 dana teških borbi ugušen ustanak stanovništva Varšave. Ustanici su se herojski borili, ali nisu mogli odoleti brojnim nemačkim vojnim formacijama. Okupator se svirepo obračunao sa ustanicima: računa se da je u varšavskom ustanku poginulo oko 250.000 građana, a grad je bio gotovo potpuno razoren.
1944-10-2 - Američka 1. armija preduzela napad u pravcu Ahena (u Nemačkoj) s ciljem da probije Sigfridovu liniju i prodre ka r. Rajni, šireći prodor na sever i jug. (Posle dvadesetodnevnih borbi Ahen je zauzet 21. oktobra.)
1944-10-2 - Ukazom Kralja Petra II Karadorđevića, a prema sporazumu na o. Visu između predsednika NKOJ-a Josipa Broza Tita i predsednika izbegličke vlade Kraljevine Jugoslavije Ivana Šubašića, sa svih pomorskih zastava su uklonjeni kruna i grb.
1944-10-2 - Posle sedmodnevnih upornih borbi 10. i 12. hercegovačka udarna brigada 29. udarne divizije NOVJ, podržane sa 6 brdskih topova, razbile četničku Bilećku brigadu i zauzele utvrđeni garnizon Bileću. Četnici su imali 138 mrtvih, nepoznat broj ranjenih i veći broj nestalih. Gubici 10. i 12. brigade: preko 60 ranjenih i oko 20 poginulih, među kojima i komandant 5. bataljona 10. brigade Nikola Bjelica Breda, narodni heroj. Pored velike količine drugog materijala, zaplenjeno je 7 minobacača, 7 mitraljeza, 3 mitraljeza i 2 radio-stanice.
1944-10-2 - Deveta krajiška udarna brigada 10. udarne divizije NOVJ odbila ispad jačih nemačkih i ustaških snaga iz Zenice, Travnika i Busovače prema s. Grapku i s. Topolovićima, nanevši im gubitke od 24 mrtva i 51 ranjenog vojnika. Brigada je imala 2 mrtva i 4 ranjena borca.
1944-10-2 - U s. Progonovićima i s. Čepićima (kod Cetinja) 1. bataljon 6. crnogorske udarne brigade Primorske operativne grupe 2. udarnog korpusa NOVJ, uz sadejstvo delova Lovćenskog NOP odreda, razbio četnike i odbacio ih prema Kokotima.
1944-10-2 - Jedinice 2. udarne brigade 8. udarne divizije NOVJ zauzele ustaška uporišta u s. Živaji, s. G. i D. Cerovljanima (kod Dubice), zaplenile 143 puške, 7 p. mitraljeza, 4 mitraljeza, 2 minobacača, 1 protivoklopni top, 136.400 metaka, porušile 3 železničke stanice, 24 bunkera, 4 lokomotive, 80 vagona, 13 skretnica i 1 most i prugu na 70 mesta.
1944-10-2 - Kod Krapine delovi 3. diverzantskog odreda Grupe diverzantskih odreda GŠ NOV i PO za Hrvatsku i Zagorskog NOP odreda porušili prugu Zabok-Đurmanec na 32 mesta.
1944-10-2 - Kod Mramorske klisure (na putu Prilep-Gradsko) 10. makedonska brigada 41. divizije NOVJ iznenada napala nemačku kolonu i posle osmočasovne borbe uništila 10 kamiona i nanela neprijatelju gubitke od oko 120 mrtvih i ranjenih vojnika.
1944-10-2 - Na ivanječkim položajima (blizu Prilepa) 3. bataljon 5. makedonske NO brigade napao nemačku kolonu koja je nastupala s pravca Bitolja i posle dvočasovne borbe odbacio je ka komunikaciji Bitolj-Prilep. U s. Loznanina bataljon je zapalio nemačke magacine benzina i odećne opreme i neprijatelju naneo gubitke od oko 15 mrtvih i ranjenih, a sam je imao 1 ranjenog borca.
1944-10-2 - U s. Rakotincima (blizu Skoplja) delovi 8. makedonske brigade 42. divizije NOVJ napali nemačko obezbeđenje na osmatračnici i naneli mu gubitke od 5 mrtvih, a sami imali 3 ranjena i 2 nestala borca. Uništena su 4 kamiona i 1 motocikl. Istoga dana u rejonu s. Grčac - s. Krušopek - s. Nerezi dva bataljona 8. brigade vodila su borbu protiv balista.
1944-10-2 - Na pruzi Skoplje-Veles (sada: Titov Veles) 3. makedonska NOU brigada 42. divizije NOVJ napala nemačku kompoziciju. Oko 50 nemačkih vojnika je poginulo ili se utopilo u Vardaru. Pruga je razrušena na 14 mesta.
1944-10-2 - U rejon Udine-Gorice stigla iz Italije nemačka 159. pešadijska divizija.
1944-10-2 - Jedinice 59. i 86. gardijske streljačke divizije 10. gardijskog pešadijskog korpusa Crvene armije i jedinice Banatske operativne zone NOVJ oslobodile Vršac.
1944-10-2 - U borbama protiv nemačke Borbene grupe -Štetner- i delova nemačke 1. brdske divizije na putu s. Štubik - s. Salaš, na putu s. Plavna - s. Klokočevac, na Popadiji i kod Petrovca jedinice 25. divizije NOVJ ubile 1 i zarobile 16 nemačkih vojnika, uništile 1 tenk i oštetile 1 tenk i 1 borna kola. Tom prilikom su oslobodile 4 zarobljena vojnika Crvene armije. Gubici 25. divizije: 2 ranjena borca.
1944-10-2 - Potiskujući 99. puk nemačke I. brdske divizije prema pl. Deli Jovanu i nadirući dalje ka s. Salašu i s. Glogovici (između Negotina i Bora) delovi 113. divizije Crvene armije stupili u vezu sa 7. srpskom udarnom brigadom 23. udarne divizije NOVJ.
1944-10-2 - Između Kraljevog Sela (sada: Minićevo) i Knjaževca jedinice 23. srpske brigade 45. divizije NOVJ napale iz zasede jednu nemačku kolonu i u četvoročasovnoj borbi ubile 70 i ranile oko 100 neprijateljskih vojnika a uništile 2 tenka, 18 kamiona i oko 100 kola s materijalom. Gubici jedinica NOVJ: 3 mrtva i 7 ranjenih boraca.
1944-10-2 - Jedinice 23. udarne divizije NOVJ odbile napad jedne kolone (80 vojnika, 8 oklopnih automobila i 3 kamiona) nemačke Borbene grupe -Fišer- pri njenom pokušaju da se iz Bora probije ka Žagubici i nanele joj gubitke od 10 mrtvih i 15 ranjenih.
1944-10-2 - Iz doline r. Z. Morave oko 5000 četnika i vojnika SDS, uz podršku 15 nemačkih tenkova, napalo 3. i 6. srpsku udarnu brigadu 2. proleterske udarne divizije NOVJ na položajima Parlog - s. Sebečevac (kod Kruševca). Posle višečasovne borbe neprijatelj je odbačen uz gubitke od 21 poginulog i 30 ranjenih. Oštećena su 2 tenka.
1944-10-2 - U okolini Leskovca 13. srpskoj brigadi 24. divizije NOVJ predalo se 67 četnika i 2 vojnika SDK sa 63 puške i 6 p. mitraljeza.
1944-10-2 - Jedinice 46. divizije NOVJ ceo dan vodile oštre borbe protiv nemačkih vojnika koji su pokušavali da iz Bujanovca prodru u Vranje.
1944-10-2 - Oko s. Prislonice i pl. Vujna (blizu G. Milanovca) jedinice 21. udarne divizije NOVJ vodile borbu protiv četničkog 2. ravnogorskog korpusa i odbacile ga ka Čačku.
1944-10-2 - Treća vojvođanska udarna brigada 36. udarne divizije NOVJ zauzela s. Debrc i presekla vezu između Šapca i Obrenovca.
1944-10-2 - Jedinice 1. i 3. proleterske udarne brigade 1. proleterske udarne divizije NOVJ, posle borbe protiv ojačanog bataljona nemačkog 5. policijskog puka i dve četničke brigade, oslobodile Ub. Neprijatelj se povukao ka s. Vreocima, s. Stepojevcu i Obrenovcu.
1944-10-2 - Dva bataljona 1. vojvođanske udarne brigade 16. udarne divizije NOVJ izvršili neuspeo napad na nemačku posadu u s. Majuru (kod Šapca). Neprijatelj je imao 8 mrtvih vojnika.
1944-10-2/3 - Prvi bataljon 5. krajiške (kozarske) udarne brigade 11. udarne divizije NOVJ napao na nemačke vojnike i četnike u s. Dumači, ali bez uspeha, jer je neprijatelju stiglo pojačanje iz Šapca. Neprijatelj je imao 5 mrtvih i više ranjenih, a 5. brigada - 2 poginula i 2 nestala borca.
1944-10-2/3 - Kod s. Paraga (na pruzi Novi Sad - Sombor) delovi Bačkopalanačkog NOP odreda miniranjem pruge uništili lokomotivu i 4 vagona.









- dokumenti

- originalna nemačka i saveznička dokumentacija
KRIEGSTAGEBUCH DES OBERKOMMANDOS DER WEHRMACHT
   BAND I.: 1940-1941.
  ► BAND II.: 1942.
     ERSTER HALBBAND
  ► BAND III.: 1943.
     ERSTER HALBBAND
  ► BAND IV.: 1944-1945.
     ERSTER HALBBAND

    nekoliko vodiča kroz nemačke zaplenjene dokumente (iz NARA publikacije T733)
- National Archives and Records Administration, US, German documents
    T78, Roll 414 (delovi) - Zbirka dokumenata Vrhovne komande armije (Oberkommando des Heeres) - prikazi armijskih snaga i gubitaka po armijskim grupama
    Himmler file - Drawer # 6 - Folder # 232 (Handschar Division) T175 roll 70
    T354, Roll 606 - Zbirka dokumenata II SS oklopnog korpusa jun-decembar 1943 (II. SS-Panzerkorps, Juni-Dezember 1943)
    T501, Roll 255 - Zbirka dokumenata okupacionih komandanata na Balkanu 1944.
 
- sh dokumenti i prevodi

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom I - DOKUMENTI NOVJ - BORBE U SRBIJI
    KNJIGA 1 - BORBE U SRBIJI 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. TOM II - DOKUMENTI VRHOVNOG ŠTABA NOV I POJ
    KNJIGA 1 - BILTENI VRHOVNOG ŠTABA

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom III - dokumenti NOVJ - BORBE U CRNOJ GORI
    KNJIGA 1 - godina 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom IV - dokumenti NOVJ - BORBE U BOSNI I HERCEGOVINI
    KNJIGA 1 - maj-septembar 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom V - DOKUMENTI NOVJ - BORBE U HRVATSKOJ
    KNJIGA 1 - 1941.

ZBORNIK NOR-a. tom VI - BORBE U SLOVENIJI
    KNJIGA 1 - 1941.

ZBORNIK NOR-a. tom VII - BORBE U MAKEDONIJI
    KNJIGA 1 - juli 1941-septembar 1943.

ZBORNIK NOR-a. tom VIII - DEJSTVA NA JADRANU
    KNJIGA 1 - juli 1942-januar 1944.

ZBORNIK NOR-a. tom IX - DOKUMENTI ORGANIZACIJA KOMUNISTIČKE PARTIJE
    KNJIGA 1 - avgust 1941-avgust 1942.

ZBORNIK NOR-a. tom X - JUGOSLOVENSKO RATNO VAZDUHOPLOVSTVO U NARODNOOSLOBODILAČKOM RATU
    KNJIGA 1 - maj 1942-februar 1945.

ZBORNIK NOR-a. tom XI - OPERACIJE JUGOSLOVENSKE ARMIJE 1945.
    KNJIGA 1 - PRVA ARMIJA, 1. mart-15. maj 1945.




ZBORNIK NOR-a. tom XV, DOKUMENTI O UČEŠĆU HORTIJEVSKE MAĐARSKE
    knjiga 1 - DOKUMENTI O UČEŠĆU HORTIJEVSKE MAĐARSKE U NAPADU I OKUPACIJI JUGOSLAVIJE

ZLOČINI NA JUGOSLOVENSKIM PROSTORIMA U PRVOM I DRUGOM SVETSKOM RATU - ZBORNIK DOKUMENATA: tom I, ZLOČINI NDH
    knjiga 1: godina 1941.

NARODNOOSLOBODILAČKA BORBA U DALMACIJI 1941-1945. ZBORNIK DOKUMENATA
    knjiga 1: godina 1941.
    knjiga 4: listopad-prosinac 1942.
    knjiga 6: travanj-lipanj 1943.
    knjiga 7: srpanj-kolovoz 1943.
    knjiga 8: rujan-listopad 1943.

SJEVEROZAPADNA HRVATSKA U NARODNOOSLOBODILAČKOJ BORBI I SOCIJALISTIČKOJ REVOLUCIJI 1941-1945, GRAĐA
    knjiga 1: godina 1941.

HISTORIJSKI INSTITUT SLAVONIJE: GRAĐA ZA HISTORIJU NARODNOOSLOBODILAČKOG POKRETA U SLAVONIJI
    knjiga 1: godina 1941.
    knjiga 2: siječanj-lipanj 1942.
    knjiga 3: srpanj-prosinac 1942.
    knjiga 9: 16 studeni-31. prosinac 1943.



ZEMALJSKO ANTIFAŠISTIČKO VIJEĆE NARODNOG OSLOBOÐENJA BOSNE I HERCEGOVINE
    KNJIGA 1 - 1943. I 1944. GODINA

Institut za historiju radničkog pokreta Hrvatske: ZEMALJSKO ANTIFAŠISTIČKO VIJEĆE NARODNOG OSLOBOĐENJA HRVATSKE –zbornik dokumenata
    1944 (od 10. svibnja do 31. prosinca)
BIBLIOTEKA

- knjige


Italija


Drugi svetski rat u Jugoslaviji

- posebno
    FOTOGALERIJA   -   nove slike  
    
    
    
    

- knjige savezničkih autora
- knjige nemačkih autora
- knjige domaćih autora
    Dušan Lukač: TREĆI RAJH I ZEMLJE JUGOISTOČNE EVROPE:
-o ustanku
-ndh
    NEMAČKA OBAVEŠTAJNA SLUŽBA U OKUPIRANOJ JUGOSLAVIJI, interna publikacija III odeljenja UPRAVE DRŽAVNE BEZBEDNOSTI
- o četnicima Draže Mihailovića
- jedinice NOV I POJ
-- brigade
    Slobodan Špegar Špego: ILUSTROVANA MONOGRAFIJA PRVE KRAJIŠKE BRIGADE
        
        
        
        
-- divizije i korpusi
    Lado Ambrožič-Novljan: PETNAJSTA DIVIZIJA
        

Žužemberška operacija
        

Wolkenbruch II
        

Boj za Žužemberk od 1. do 4. maja 1944
        

Sovražnikov vdor v Belo krajino od 13. do 15. novembra 1944
    Stanko Petelin: ENAINTRIDESETA DIVIZIJA
        

Nemška ofenziva *Traufe*
        

Rušenje proge Rakek-Postojna-Košana
        

Osvobajanje Bohinja in blejske kotline
        

Napad na Železnike
-- partizanski odredi
- bitke i ratne operacije
    EDICIJA ZA POBEDU I SLOBODU:
     knjiga 2: Beogradska operacija : učesnici govore : okrugli sto 18. okt. 1984
     knjiga 3: Kninska operacija : učesnici govore : okrugli sto 1. dec. 1984
     knjiga 5: Mostarska operacija : učesnici govore : okrugli sto 13. februar 1985.
- ratna zbivanja po oblastima
    PETROVAC U NOB – ZBORNIK SJEĆANJA:
    Dragoslav Dimitrijević - Beli: NARODNI HEROJ DARINKA RADOVIĆ
- antifašistička borba u gradovima
    ZAGREB 1941-1945. – ZBORNIK SJEĆANJA:
- vazduhoplovstvo
- mornarica
- različite službe
    NEMAČKA OBAVEŠTAJNA SLUŽBA U OKUPIRANOJ JUGOSLAVIJI, interna publikacija III odeljenja UPRAVE DRŽAVNE BEZBEDNOSTI
   VEZE U NOB-u 1941-1945. – RATNA SEĆANJA
    knjiga 1
    SANITETSKA SLUŽBA U NOR-U, zbornik radova
- zločini