Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima
ustanak

Sušak u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 39 hronoloških zapisa, 32 dokumenata i 9 fotografija.

Događaji

⚔️ 11. 4. 1941. Otpočeo opšti napad italijanske 2. armije na frontu od Jesenica do Sušaka.

⚔️ 11. 4. 1941. Jedinice italijanske 2. armije bez jačeg otpora zauzele Ljubljanu, Vrhniku, Jesenice, Sušak, Bakar i Delnice, dok su napadi južno od Snežnika odbijeni protivnapadom jedinica jugoslovenskog Rišnjačkog odreda.

⚔️ 17. 5. 1941. Štab italijanske 2. armije premešten iz Sušaka u Karlovac.

⚔️ 18. 5. 1941. U Rimu potpisan ugovor o određivanju granica između NDH i Italije. Tim. ugovorom Italija je anektirala Sušak sa zaleđem i svim otocima Hrvatskog primorja (sem o. Paga), Dalmaciju od Splita do Novigradskog mora sa zaleđem do Zrmanje i gotovo sva dalmatinska ostrva (sem Bpača, Hvara, Šćedra i ostrva dubrovačkog primorja), kao i šire područje Boke Kotorske. Obrazovan je tzv. Guvernatorat Dalmacije u Zadru, sa Zadarskom, Splitskom i Bokokotorskom provincijom.

⚔️ 22. 6. 1941. Održan sastanak OK KPH za Sušak na kome je data direktiva da svi poznatiji komunisti pređu u ilegalnost i da se prikuplja oružje.

⚔️ 0. 7. 1941. OK KPH za Sušak izdao letak pod naslovom -U borbu-, u kome poziva sve građanske partije, a u prvom redu HSS, da se udruže sa komunistima u borbi za oslobođenje Hrvatskog primorja i Istre.

⚔️ 0. 7. 1941. U Gorskom kotaru i Hrvatskom primorju (na pl. Viševici kod Crikvenice, na pl. Tuhobiću kod Sušaka, u okolini Bribira, u okolini Drežnice, kod Delnica i na drugim mestima) formirani partizanski logori u kojima su se obučavali prvi borci.

⚔️ 0. 8. 1941. Na Tuhobiću (brdu kod Sušaka), po odluci OK KPH za Sušak, formirana Tuhobićka partizanska četa -Boža Vidas-.

⚔️ 0. 8. 1941. Tuhobićka četa -Boža Vidas- napala ž. st. Lič (na pruzi Sušak-Fužine), ubila 7 i ranila 22 italijanska vojnika i uništila 10 vagona.

⚔️ 10. 9. 1941. Komanda italijanske 2. armije premeštena iz Karlovca u Sušak.

⚔️ 10. 10. 1941. U s. Kostreni (kod Sušaka) održana partijska konferencija za srez Sušak. Prorađena je okružnica (br. 3) CK KPH u kojoj se ukazuje na greške u početku ustanka i postavljaju zadaci u vezi sa širenjem NOB-a u Hrvatskoj. Doneti su zaključci da se otklanjaju nedostaci i poboljša rad.

⚔️ 21. 12. 1941. Partizani 2. bataljona -Matija Gubec- minirali prugu Ogulin-Sušak (između Fužina i Lokve), izbacili voz iz šina i uništili lokomotivu.

⚔️ 0. 4. 1942. Formiran odbor AFŽ-a za Sušak.

⚔️ 7. 6. 1942. Kod s. Grobnika (blizu Sušaka) delovi 2. primorsko-goranskog NOP odreda napali italijansku zasedu, ali posle osmočasovne borbe bili prisiljeni da se povuku u pravcu Jelenja. U toku borbe neprijatelj je imao 32 mrtva i ranjena vojnika, a naše jedinice 1 ranjenog.

⚔️ 12. 7. 1942. U s. Pothumu (kod Sušaka) italijanske jedinice izvršile masovni pokolj: streljale 169 ljudi, internirale u koncentracione logore Italije 185 porodica (800 članova), spalile su sve kuće u selu i opljačkale oko 1000 grla rogate stoke, 900 ovaca i 100 koza, nekoliko stotina svinja i 26 konja.

⚔️ 12. 8. 1942. Komandant italijanskog 6. armijskog korpusa stigao u Sušak, gde je s komandantom Više komande -Slovenija-Dalmacija- (Superslode) razmatrao mere u vezi sa operacijama na Biokovu.

⚔️ 27. 8. 1942. Kod ž. st. Plaše (na železničkoj pruzi Delnice-Sušak) minerski vod 1. primorskogoranskog NOP odreda porušio 100 m pruge, zbog čega je saobraćaj bio obustavljen 32 časa.

⚔️ 10. 9. 1942. U Sušaku vođeni razgovori između komandanta italijanske 2. armije i komandanta četničkih snaga zapadne Bosne, Like i Dalmacije, pa je zaključeno da se četnicima odmah izda 3.000 pušaka, a u toku oktobra još 9.000 pušaka.

⚔️ 26. 9. 1942. Viša komanda -Slovenija-Dalmacija- (Supersioda) uputila itahjanskoj Vrhovnoj komandi plan operacija za. oktobar. U planu se predviđa da jedinice italijanskog 5. i 11. armijskog korpusa izvedu operaciju radi uništenja partizanskih snaga na području Žumberka i Gorjanaca; da jedinice italijanskog 5, 11. i 18. armijskog korpusa, sa ustaškim snagama, izvrše dve operacijejednu radi -čišćenja- teritorije između mora i pruge Vrhovine-Medak, a drugu duž pruge Sušak-Ogulin

⚔️ 5. 10. 1942. Na Sušaku održan sastanak između predstavnika NDH i Više komande -Slovenija-Dalmacija- (Superslode) u vezi s ciklusom operacija -Dinara- (napadom na centralnu slobodnu teritoriju u Bosni i Hercegovini).

⚔️ 22. 11. 1942. U Sušaku komandant Više komande oružanih snaga -Slovenija-Dalmacija- održao sastanak s komandantima potčinjenih korpusa povodom izmena postojećih okupacionih područja zbog novonastale situacije u Sredozemlju (iskrcavanja saveznika u severnoj Africi).

⚔️ 0. 9. 1943. U rejonu Sušaka, po naređenju GŠ NOV i PO za Hrvatsku, formirana 3. brigada 13, divizije NOVJ.

⚔️ 8. 9. 1943. Kapitulirala Italija. Tada je došlo do opšteg narodnog ustanka u Dalmaciji, Hrvatskom primorju, Gorskom kotaru i Istri. Idućih nekoliko dana jedinice NOVJ, uz svestranu pomoć naroda, oslobodile su obalski pojas od Trsta do Dubrovnika, sem gradova Pule, Rijeke, Sušaka, Zadra, Šibenika, Omiša i Makarske.

⚔️ 8. 9. 1943. Diverzantske jedinice GŠ NOV i PO za Hrvatsku uništile italijanski transportni voz kod ž. st. Plasa, a drugi kod Sušaka, pa je transport italijanskih trupa zbog toga bio potpuno obustavljen.

⚔️ 15. 9. 1943. Sušak zauzeo nemački 901. motorizovani puk posle manjih borbi protiv jedinica 13. divizije NOVJ.

⚔️ 22. 9. 1943. U rejonu Sušaka, po naređenju Operativnog štaba za Istru, formiran Sušačko-kastavski NOP odred.

⚔️ 30. 11. 1943. Kod s. Mrzle Vodice nemačka motorizovana kolona iz Sušaka napala 10. slovenačku (ljubljansku) brigadu 18. divizije NOVJ. Brigada se, posle oštre jednodnevne borbe, zbog nadmoćnosti neprijateljskih snaga povukla prema s. Crnom Lugu.

⚔️ 1. 12. 1943. Kod s. Mrzlih Vodica (blizu Delnica) 10. slovenačka (ljubljanska) brigada 18. divizije NOVJ napala i, posle kraće borbe, uništila nemački oklopni automobil iz Sušaka. Poginulo je 9 i zarobljena su 2 nemačka vojnika.

⚔️ 20. 12. 1943. U s. Zlobinu (kod Kraljevice) 1. udarna brigada 13. divizije NOVJ napala nemačku posadu, ali se posle višečasovne borbe, zbog pojačanja pristiglih iz Sušaka, povukla uz gubitke od 4 poginula, 5 ranjenih i 3 nestala.

⚔️ 24. 2. 1944. Delovi 1. udarne brigade i 2. NOP odreda 13. divizije NOVJ vodili ceo dan jake borbe protiv 750 vojnika iz 138. puka nemačke 188. rezervne divizije koji su iz Sušaka prodrli u rejon s. Hreljin, s. Plase, s. Križišće.

⚔️ 8. 3. 1944. Iz Sušaka delovi 138. puka nemačke 188. rezervne divizije otpočeli napad u cilju zauzimanja s. Zlobina, s. Plasa i s. Hreljina. U trodnevnim borbama neprijatelj je potisnuo 2. brigadu i 2. NOP odred 13. divizije NOVJ i zauzeo pomenuta mesta.

⚔️ 0. 5. 1944. U Sušak stigao američki poručnik Luv Tartis. On se preko nekoga fra Bernanda iz reda Male braće povezao s ministrom unutrašnjih poslova NDH Mladenom Lorkovićem i ministrom domobranstva Antom Vokićem. Tartis je pokušao da rad onih koji su pripremali državni udar u NDH koordinira s radom američke obaveštajne službe. Međutim, 12. maja 1944. otkrio ga je i uhapsio Gestapo, te je interniran u logor kod Graca.

⚔️ 10. 6. 1944. Oko 400 vojnika nemačkog 3. puka -Brandenburg- otpočelo napad iz Kraljevice ka Delnicama. Savladavši otpor jedinica 2. primorsko-goranskog NOP odreda kod s. Fužina i Kamenjaka, oni su prodrli u s. Lokve, a 12. juna u Delnice. Prva udarna brigada 13. divizije NOVJ napala ih je 13. juna u Delnicama i prinudila na povlačenje ka Sušaku.

⚔️ 12. 6. 1944. Kod s. Fužina (blizu Sušaka), naišavši na neprijateljsku zasedu, poginuo član Oblasnog NO odbora za Hrvatsko primorje i član ZAVNOH-a Tomo Strizić, narodni heroj.

⚔️ 20. 8. 1944. Na sreskoj konferenciji NOF-a za Sušak izabran Sreski odbor NOF-a.

⚔️ 15. 9. 1944. Na aerodromu na Grobničkom polju (kod Sušaka) 2. brigada 13. divizije NOVJ razbila četu Posadnog bataljona 3. ustaške brigade i uništila 1 avion, 15 baraka i kasarnu.

⚔️ 16. 4. 1945. Jedinice 19. udarne divizije JA oslobodile Crikvenicu, gde su uništile zaštitnicu neprijateljske kolone koja se povlačila ka Sušaku. Istog dana su oslobodile i Kraljevicu, gde su uništile posadu iz nemačke 392. legionarske divizije i ustaše.

⚔️ 21. 4. 1945. Posle višednevnih borbi protiv delova nemačkog 97. armijskog korpusa 19. udarna divizija i 12. brigada 26. udarne divizije JA oslobodile Sušak. Neprijatelj se, uz veliki broj mrtvih i ranjenih, povukao u Rijeku. Zarobljeno je 360 neprijateljskih vojnika.

⚔️ 22. 4. 1945. Vrhovni komandant JA maršal Jugoslavije Josip Broz Tito pohvalio jedinice 4. armije i Jugoslovenske mornarice koje su, posle višednevnih ogorčenih borbi, oslobodile Sušak, Senj, Novi, Crikvenicu, Kraljevicu, Bakar, kao i ostrva Rab, Krk, Cres i Lošinj.

Dokumenti

📜 Depeše Komande 2. armije od 7. jula 1941. potčinjenim komandama o presecanju vojnih telefonskih linija kod Karlovca i o postavljanju eksploziva na pruzi Sušak - Škrljevo

📜 Obaveštenje Komande 11. armijskog korpusa od 13. jula 1941. Visokom komesarijatu za Ljubljansku pokrajinu o eksplozivu nađenom na pruzi Sušak - Škrljevo

📜 Naređenje zapovjednika Kopnene vojske Ministarstva domobranstva NDH generala Štancera od 31. jula 1941. podređenim jedinicama o predaji službe osiguranja na prugama Sušak - Karlovac, Ogulin - Knin - Split i Knin - Perković - Drniš talijanskim jedinicama

📜 Naređenje zapovjednika kopnene vojske Ministarstva domobranstva NDH generala Stanzera od 31. srpnja 1941. podređenim jedinicama o predaji službe osiguranja na prugama Sušak—Karlovac, Ogulin—Knin—Split i Knin—Perković—Drniš talijanskim jedinicama

📜 Izvještaj općeg Upravnog povjereništva u Sušaku od 28 rujna 1941 god. o napadima partizana na Talijane u Lici

📜 Izvještaj oružničke postaje Brod Moravlce od 7 listopada 1941. god. o diverziji partizana na pruzi Sušak - Zagreb

📜 Izvještaj komande granične straže od 24 studenog 1941 god. o akciji čišćenja terena od partizana u okolici Sušaka

📜 Izveštaj prefekta Rijeke od 24. januara 1942. podsekretaru Ministarstva unutrašnjih poslova o političkoj situaciji u Rijeci i Sušaku

📜 Telegrafski izvještaj Općeg upravnog povjereništva na Sušaku o 27. siječnja 1942. o strijeljanju talaca u Splitu zbog atentata na talijanske oficire

📜 Naređenje Glavnog štaba NOP odreda Hrvatske od 27 veljače 1942 god. Štabu Primorsko-goranskog odreda za napad na prugu Sušak - Ogulin

📜 Naređenje Glavnog štaba NOP odreda Hrvatske od 23 ožujka 1942 god. Štabu Primorsko-goranskog NOP odreda za izvođenje akcija na pruzi Sušak - Zagreb

📜 Telegrafski izvještaj Općeg upravnog povjereništva na Sušaku od 27 siječnja 1942 god. o strijeljanju talaca u Splitu zbog atentata na talijanske oficire

📜 Izveštaj opšteg upravnog poverenika za obalski pojas na Sušaku od 6. aprila 1942. o političkoj situaciji u obalskom pojasu i merama italijanske 2. armije za pacifikaciju zone

📜 Izvještaj Komande pogranične straže Petog armijskog korpusa od 6 lipnja 1942 god. o interniranju i strijeljanju članova partizanskih porodica sa područja Sušaka

📜 Izvještaj karabinjerske čete iz Sušaka od 30 srpnja 1942 god. o slanju u koncentracione logore stanovništva sa područja Gerova

📜 Pismo vojvode Ilije Trifunovića-Birčanina iz druge polovine rujna 1942. Draži Mihailoviću o razgovorima vođenim s generalom Roattom u Sušaku

📜 Direktive Više komande oružanih snaga »Slovenija-Dalmacija« od 25. septembra 1942. komandantu 5. armijskog korpusa o zadacima korpusa u predstojećim operacijama protiv partizanskih jedinica u Lici i duž železničke pruge Sušak Ogulin Karlovac

📜 Pismo Radovana Ivaniševića, načelnika Štaba vojvode Birčanina od 29. rujna 1942. Zahariju Ostojiću o putu vojvode u Sušak i dodjeljenom im oružju od Talijana

📜 Izvještaj Štaba Pete operativne zone od 8 siječnja 1943 god. Glavnom štabu NOV i PO Hrvatske o akcijama podređenih jedinica na pruzi Ogulin - Sušak

📜 Dnevni izvještaj Komande talijanskog Osamnaestog armijskog korpusa od 18 siječnja 1943 god. o pokretima jedinica NOV i PO Hrvatske, diverzijama na pruzi Ogulin - Sušak i Ogulin - Gospić i borbama kod Plaškog i Ličke Jesenice

📜 Izvještaj Ministarstva vanjskih poslova NDH Općemu upravnom povjereništvu Sušak o borbama s partizanima u kotaru Pisarovina i Jastrebarsko, neuspjeloj ofenzivi na oslobođenu teritoriju Žumberka i zločinima Talijana nad civilnim stanovništvom

📜 Izvještaj Komande talijanskog Petog armijskoj korpusa od 29 srpnja 1943 god. o dejstvima talijanskih jedinica na sektoru Ogulina i Sušaka

📜 Molba Glavnog štaba NOV i PO Slovenije od 28 avgusta 1943 god. Glavnom štabu NOV i PO Hrvatske za angažovanje hrvatskih jedinica na rušenju pruge Karlovac-Sušak

📜 Depeša Glavnog štaba NOV i PO Hrvatske od 12 rujna 1943 god. Vrhovnom štabu NOV i PO Jugoslavije o oslobođenju jadranske obale od Novog do Sušaka i o zaplijenjenom ratnom materijalu

📜 Izvještaj šefa Diverzantske sekcije Glavncg štaba NOV i PO Hrvatske od 15 rujna 1943 god. Glavnom štabu o izvršenim diverzijama na komunikaciji Ogulin - Sušak

📜 Izvještaj Štaba Karlovačkog NOP odreda od 24 listopada 1943 god. Štabu Prvog korpusa NOV i PO Hrvatske o diverzijama na komunikaciji Karlovac - Sušak i Karlovac - Ozalj

📜 Izveštaj Štaba Osamnaeste NO divizije od 14. januara 1944. Glavnom štabu NOV i PO Slovenije o jačini neprijateljskih snaga u Ogulinu i uništenju putničkog voza na pruzi Sušak-Zlobin

📜 Direktivna zapovijest Štaba 13. divizije od 31. avgusta 1944. podređenim jedinicama za rušenje komunikacija Brinje - Ogulin, Brinje - Senj i Senj - Sušak

📜 Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile Jugoslovenske armije od 19. aprila 1945. o napadu na nemačke položaje u Čabru i Sušaku i ometanju saobraćaja na komunikaoiji Vojnić - Karlovac

📜 Izvještaj Štaba 26. udarne divizije od 22. aprila 1945. Štabu 4. armije JA o borbama za oslobođenje Bakra i Sušaka

📜 Izvještaj Štaba 1. tenkovske brigade od 27. aprila 1945. Štabu 4. armije JA o borbama za Mrzlu Vodicu, Bakar, Sušak i Klanu

📜 Izvještaj Štaba 19. udarne divizije od 25. maja 1945. Štabu 4. armije JA o borbama u rejonu Plasa, Fužina, Zlobina, Bakra, Sušaka i Rijeke od 17. do 30. aprila

Fotografije

Povezane odrednice

Borbe u Hrvatskoj 1945. Saradnja četnika sa okupatorom Vodice Ranjenici u ratu Borbe u Lici 1944. 13. primorsko-goranska divizija NOVJ 11. italijanski armijski korpus Knin 10. slovenska udarna brigada (ljubljanska) Plaški Hrvatsko domobranstvo 1. lovačka eskadrila NOVJ Ustanak u NDH Borbe u Lici 1942. 19. sjevernodalmatinska divizija NOVJ Trst Četnici u drugom svetskom ratu Zrmanja Narodni heroji Jugoslavije 5. italijanski armijski korpus Istra u oslobodilačkom ratu Borbe u Lici 1943. 188. brdska divizija Borbe u Bosni i Hercegovini 1942. Ilegala u ratu Ustanak u Dalmaciji 1941. Glavni štab Hrvatske 2. italijanska armija 1. tenkovska brigada NOVJ Jesenice 14. primorsko-goranska brigada (2. brigada 13. divizije) NOVJ Završne operacije u Jugoslaviji Crikvenica 18. italijanski armijski korpus 26. dalmatinska divizija NOVJ 2. primorsko-goranski partizanski odred Borbe u Hrvatskoj 1943. Diverzije u oslobodilačkom ratu Ogulin Zločini u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu Glavni štab Slovenije Senj Sarajevska operacija Italija u drugom svetskom ratu Operacija Istra Avijacija u oslobodilačkom ratu Dubrovnik 18. slovenska divizija NOVJ Drežnica Italijanski zločini u Jugoslaviji Zasede u oslobodilačkom ratu Borbe u Dalmaciji 1942. Mornarica NOVJ Viša komanda oružanih snaga Slovenije-Dalmacije Drniš Karlovac Borbe u Istri 1943. Primorsko-goranski partizanski odred Bakar Rijeka Komunistička partija Hrvatske Ustanak u Hrvatskoj 1941. Borbe na Jadranu 1945. Borbe u Hrvatskoj 1942. Hvar Aprilski rat Partizanska avijacija Delnice Borbe u Hrvatskoj 1944. Afrički front Ustanak u Lici 1941. Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Slobodne teritorije u oslobodilačkom ratu Ilija Trifunović Birčanin Split