Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 03.02.2024: 2 nove knjige ****
ustanak

Diverzije u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 1315 hronoloških zapisa, 1036 dokumenata i 88 fotografija.

Događaji

⚔️ 0. 5. 1941. U blizini Petrovgrada (sada: Zrenjanin) održan sastanak nepotpunog Biroa PK KPJ za Vojvodinu, na kome su razrađene direktive i postavljeni konkretni zadaci sa Majskog savetovanja KPJ. U tom cilju je formiran Vojni komitet od 8 članova. Na sastanku je razmatrano dalje aktiviranje masa na prikupljanju oružja, kao i formiranje vojnih desetina i diverzantskih grupa, organizovanje rada na vojnom obrazovanju i otvaranje kurseva prve pomoći.

⚔️ 0. 6. 1941. U Banjoj Luci formiran Oblasni vojni komitet (rukovodstvo) za Bos. krajinu. Na prvom sastanku, kojim je rukovodio član Pokrajinskog vojnog komiteta Mahmut Bušatlija, prenete su direktive o stvaranju diverzantskih grupa i mreže vojnih poverenika i imenovani su sreski vojni poverenici ga srezove: Bos. Grahovo, Bos. Petrovac, Ključ, Bos. Krupu, Bos. Novi, Bos. Dubicu. Prijedor, Prnjavor, Jajce i Mrkonjić-Grad i rukovodioci diverzantskih grupa.

⚔️ 0. 6. 1941. U Velesu (sada Titov Veles), na inicijativu grupe članova KPJ (mimo MK) deo članova održao partijsku konferenciju na kojoj je odlučeno da partijska organizacija preduzme mere za otpočinjanje diverzantskih, sabotažnih i drugih akcija protiv fašističkog okupatora. Izabran je privremeni komitet da rukovodi partijskim radom i akcijama. Sa odlukama, po ovlašćenju konferencije, Strahil Gigov je upoznao Šatorova, ali se ovaj oštro suprotstavio takvoj inicijativi. Uprkos tome, zauzeti stavovi su sprovođeni u život. 

⚔️ 6. 6. 1941. Naoružani seljaci gornjeg Gatačkog polja uništili žand. st. Kazanci i Stepen i porušili put i tt veze između Gacka i Bileće. Sutradan se borba prenela i na druga pogranična sela severoistočno od Gacka, a kojima su ustanici uništili žand. st. u s. Jaseniku i s. Vrbi. Da bi paral i sale ustanak, ustaše su u Gacku uhapsile 200 uglednijih Srba kao taoce i, uz pomoć jedne domobranske čete iz Bileće, uspostavile saobraćaj, ali se nisu usuđivale da krenu u sela.

⚔️ 18. 6. 1941. U Banovoj Jaruzi, u prisustvu sekretara CK KPH Rada Končara, održana partijska konferencija OK KPH za Novu Gradišku na kojoj je odlučeno da se omasovi partijska organizacija, vrše pripreme za oružani ustanak i odmah pređe na izvršenje sitnih diverzantskih akcija. U OK su kooptirani neki članovi umesto onih koji su bili pohapšeni.

⚔️ 22. 6. 1941. U Delnicama (u Gorskom kotaru) održana sreska partijska konferencija na kojoj je odlučeno da se ubrzaju pripreme da bi što pre otpočeo oružani ustanak. Novoizabranom SK stavljeno u zadatak da formira vojni komitet i tri diverzantske grupe koje će odmah preduzeti akcije na pruzi Rijeka-Karlovac.

⚔️ 24. 6. 1941. Sekretar MK KPJ za Prilep izvestio, u Skoplju, Šatorova o stavovima Prilepske partijske organizacije i preduzetim merama u pogledu priprema za oružanu borbu. Šatorov se oštro suprotstavio tim merama, a u pogledu formiranja NOP odreda zauzeo stav da je to -isuviše oštra forma borbe-, već da se eventualno mogu formirati diverzantske grupe od 3-5 članova. Prilepska partijska organizacija ostala je pri svojim stavovima i odlukama.

⚔️ 28. 6. 1941. U blizini Varaždina, uz prisustvo člana CK KPJ, održan sastanak OK KPH za Varaždin na kome je doneta odluka da odmah otpočnu diverzantske akcije.

⚔️ 29. 6. 1941. Kod s. Rupotine (blizu Splita) grupa diverzanata porušila 12 tt stubova.

⚔️ 0. 7. 1941. Na Šehitlucima (kod Banje Luke) održan sastanak Oblasnog vojnog rukovodstva za Bos. krajinu na kome je član Vojnog komiteta pri PK KPJ za BiH preneo direktive CK KPJ o otpočinjanju ustanka i zaključke PK KPJ za BiH o formiranju partizanskih štabova i otpočinjanju oružanih akcija i diverzija.

⚔️ 0. 7. 1941. Skopska partijska organizacija formirala od komunista grupe (trojke) za izvođenje diverzantskih akcija u Skoplju i okolini.

⚔️ 0. 7. 1941. U s. Vitomirici (kod Peći) održan sastanak Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju na kome je doneta odluka o prikupljanju oružja, formiranju partizanskih jedinica, otpočinjanju diverzantskih akcija i izdavanju i rasturanju vesti [Po drugom izvoru sastanak je održan sredinom jula].

⚔️ 0. 7. 1941. U Zemunu, na Dunavu, jedan diverzant spalio nemački tanker i nekoliko šlepova sa naftom.

⚔️ 0. 7. 1941. Na sastanku MK KPJ za Nikšić, pošto se upoznao sa odlukama CK KPJ i PK KPJ za Crnu Goru, Boku i Sandžak o oružanoj borbi protiv okupatora, odlučeno je: da se napadnu i likvidiraju italijanske stanice u selima Petrovićima i Bogetićima; da se pristupi rušenju puteva i železničke pruge i da otpočnu napadi na italijanske transporte na komunikacijama; da članovi MK odluku o oružanoj borbi prenesu partijskim organizacijama.

⚔️ 4. 7. 1941. U Beogradu (u vili na Dedinju) održana istorijska sednica Politbiroa CK KPJ pod rukovodstvom generalnog sekretara KPJ Josipa Broza Tita, na kojoj je odlučeno: da se od sabotaže i diverzije pređe na opšti ustanak; da partizanski rat bude osnovna forma razvijanja ustanka; da ranije organizovane udarne grupe i veći broj komunista izađu na teren, obrazuju NOP odrede i otpočnu dejstva; da se u NOP odrede postave politički komesari kao predstavnici Partije i naroda; da se u pojedine pokrajine upute članovi CK KPJ sa izvanrednim ovlašćenjima u vezi sa organizacijom ustanka; da se pokrene organ GŠ NOP odreda Jugoslavije i narodima Jugoslavije uputi poziv na ustanak. Na sednici su razrađeni plan razvitka partizanskih operacija u Srbiji i plan stvaranja slobodne teritorije u njenom zapadnom delu. [Taj dan se praznuje kao Dan borca.]

⚔️ 6. 7. 1941. Diverzantske grupe iz Karlovca pokidale tt veze Karlovac-Zagreb i Karlovac-Ljubljana i vojnu telefonsku liniju Karlovac - barutana Jamadol.

⚔️ 8. 7. 1941. U Zagrebu održana partijska konferencija CK KPH na kojoj je preneta direktiva CK KPJ da se od diverzantskih akcija i sabotaža pređe na oružani ustanak, a zatim odlučeno da neki članovi CK KPH odu u pojedine krajeve Hrvatske u cilju pružanja pomoći partijskim organizacijama u završnim pripremama za ustanak i u rukovođenju ustaničkim akcijama.

⚔️ 8. 7. 1941. U Stijeni piperskoj (kod Titograda) održan sastanak PK KPJ za Crnu Goru, Boku i Sandžak. Pošto je delegat CK KPJ preneo odluku CK o oružanom ustanku protiv fašističkih okupatora i njihovih slugu, rešeno je: da odmah otpočnu oružane akcije i da postojeće udarne grupe, sada kao gerilski odredi, stupe u dejstvo protiv italijanskih okupatora; da članovi PK odu na teren i rukovodstvima OK i MK prenesu direktive za ustanak i pruže pomoć pri planiranju prvih oružanih akcija; da težište oružanih akcija bude usmereno na uništenje manjih okupatorskih posada, na rušenje komunikacija, kidanje tt veze i dr.

⚔️ 11. 7. 1941. U s. Skeli (kod Obrenovca) delovi Posavsko-kosmajskog NOP odreda napali i razoružali žand. st. i prekinuli tt linije između Obrenovca i Lajkovca.

⚔️ 13. 7. 1941. Između Vrbovskog i Srpskih Moravica diverzantska grupa oštetila prugu.

⚔️ 13. 7. 1941. U logoru na Ljubljanskom vrhu formirana minersko-sabotažna grupa sa zadatkom da ruši prugu Ljubljana-Rakek.

⚔️ 14. 7. 1941. Između ž. st. Ripanj i Ralja (kod Beograda) delovi Posavsko-kosmajskog NOP odreda prekinuli tt vezu.

⚔️ 15. 7. 1941. Kod s. Duboke (blizu Slav. Požege) formirana partizanska diverzantska grupa.

⚔️ 15. 7. 1941. Gornjozetski gerilski odred porušio oko 350 m železničke pruge Podgorica-Plavnica (u G. Zeti).

⚔️ 16. 7. 1941. Šahovićki gerilci, pošto su prethodno porušili komunikaciju i tt linije Šahovići-Slijepač-Most i Šahovići-Pljevlja, uz pomoć mojkovačkih gerilaca, zauzeli karabinijersku stanicu u varošici Šahovićima (sadaTomaševo), kod Bijelog Polja.

⚔️ 16. 7. 1941. Delovi Posavsko-kosmajskog NOP odreda napali i razoružali žandarme u s. Stepojevcu (kod Lazarevca) i prekinuli tt veze sa Beogradom.

⚔️ 18. 7. 1941. Diverzantska grupa oštetila prugu Split-Perković, između Labina i Kaštela Starog.

⚔️ 18. 7. 1941. Po direktivi OK KPJ za Jagodinu diverzantska grupa iz Jagodine (sada: Svetozarevo) sastavljena od 9 članova KPJ i simpatizera, razoružala nemačkog stražara kod hangara na aerodromu blizu Jagodine a potom zapalila 5 nemačkih aviona i nekoliko kamiona.

⚔️ 20. 7. 1941. Omladinska udarna grupa iz Karlovca razrušila prugu kod Mrzlog Polja i presekla tt linije između straže kod Jamadola i kasarne u Karlovcu.

⚔️ 20. 7. 1941. OK KPJ za Pomoravlje formirao Beličku partizansku četu, koja je 23. jula ušla u sastav Pomoravskog NOP odreda. Četa je, istog dana, kod ž. st. Lanište (između Svetozareva i Bagrdana) razrušila prugu.

⚔️ 21. 7. 1941. U s. Dubravi (kod Zagreba) formirana Zagrebačka diverzantsko-partizanska grupa.

⚔️ 25. 7. 1941. Partizanske desetine i grupe iz Novog Sada i obližnijih sela Futoga, Kisača i Čuruga, zapalile žito, kudelju i kamare slame u rejonu tih mesta i presekle tt stubove između Novog Sada i s. Rumenke i između Novog Sada i s. Kovilja.

⚔️ 26. 7. 1941. Kod Čenejskih salaša (blizu Novog Sada), paleći žito, partizanska grupa iz Novog Sada sukobila se sa mađarskim žandarmima i vojnicima. Poginula su dva partizana a dva su zarobljena.

⚔️ 27. 7. 1941. Otpočeo masovni narodni ustanak u južnoj Lici. Gerilski odredi i narod iz sreza D. Lapac, predvođeni komunistima, poseli komunikacije koje vode ka Srbu, napali ustaško-žandarmerijsku stanicu i zauzeli Srb, razrušili prugu Knin-Drvar (kod Tiškovca) i kod Klanca uništili kamion sa ustašama. Ustanak se brzo proširio i na ostale krajeve Like. [Taj dan se praznuje kao Dan ustanka naroda Hrvatske.]

⚔️ 27. 7. 1941. Gerilski odredi, pod rukovodstvom Štaba gerilskih odreda za srez Bos. Grahovo i okolinu, praćeni stotinama seljaka, zauzeli Drvar[Posada Drvara (3. četa 1. bataljona domobranskog 10. pešadijskog puka).] i Bos. Grahovo, uništili žand. stanice Oštrelj, Manastir Rmanj, Potoke, Grkovce, zauzeli dvadesetak ž. stanica i razbili nekoliko manjih odreda ustaša, žandarma i domobrana koji su pokušali da od Srnetice, duž železničke pruge, prodru u Drvar. [Taj dan se praznuje kao Dan ustanka naroda Bosne i Hercegovine.]

⚔️ 27. 7. 1941. Između s. Šmarja i s. Škofljice (kod Ljubljane) partizani minirali železničku prugu, a prekinuli tt veze između s. Škofljice i s. Rudnika.

⚔️ 28. 7. 1941. Kod ž. st. Pribudić (na pruzi Gračac-Split), diverzijom ustanika iz Srba i okoline, srušena u provaliju lokomotiva sa 16 vagona natovarenih italijanskim automobilima. Poginula su 4 italijanska vojnika, a 35 je ranjeno.

⚔️ 28. 7. 1941. Ustanici zauzeli i delom porušili ili oštetili više ž. st. između Knina i Gračaca a železničku prugu pokidali na mnogo mesta.

⚔️ 28. 7. 1941. Na putu Beograd-Smederevo skojevska udarna grupa iz Beograda pokidala tt linije.

⚔️ 28. 7. 1941. U s. Darosavi (sada: Partizani) 1. šumadijski NOP odred napao i razoružao 5 žandarma a između Aranđelovca i Darosave pokidao tt linije.

⚔️ 28. 7. 1941. Na relacijama Novi Bečej - s. Kumane i s. Melenci - s. Taraš Kumanačko-melenački NOP odred posekao tt linije.

⚔️ 29. 7. 1941. Diverzantska grupa partijske organizacije železničke radionice miniranjem oštetila nekoliko lokomotiva u železničkoj ložionici u Sarajevu.

⚔️ 29. 7. 1941. Između ž. st. Zemun Novi Grad i ž. st. Zemunsko Polje mesne partizanske grupe prekinule tt veze.

⚔️ 29. 7. 1941. U rejonu Kikinde Kikindski NOP odred posekao tt linije.

⚔️ 30. 7. 1941. Diverzanti sa o. Brača presekli tt veze između Splita i dalmatinskih ostrva.

⚔️ 30. 7. 1941. Komandant okupirane Srbije naredio da grad Beograd plati 10 miliona dinara kao odmazdu zbog sabotaža i diverzija izvršenih u toku poslednjih dana.

⚔️ 30. 7. 1941. Partizanske pripremne grupe sa Kozare, praćene nenaoružanim narodom, izvršile prve akcije. Tog i idućeg dana su zauzele Bos. Kostajnicu, napale Bos. Dubicu i uništile postrojenja i žičaru rudnika uglja u Lješljanima [Zbog uništenja rudnika u Lješljanima, Novsko-Lješljansku grupu (odred) pohvalio je VŠ NOP odreda Jugoslavije.], žand, st. Knežicu, ž. i žand. stanice Dobrljin, Rudice, Svodnu, Dragotinju, opštine Brezičane i Veliko Palančište i na više mesta pokidale železničku prugu Prijedor - Bosanski Novi - Sunja.

⚔️ 31. 7. 1941. Gerilske grupe iz zbegova Zupci, Bobani i Ilija pl. na više mesta porušile železničku prugu Gabela-Hum-Dubrovnik i put Ljubinje-Trebinje.

⚔️ 31. 7. 1941. Napadom na žand. st. Glogovac otpočele oružane borbe u Janju i Pljevi (kod Jajca). Čete narodne vojske [U krajevima gde su pripreme za ustanak bile nedovoljne, a događaji prerasli organizacione mogućnostipartijskih organizacija, ustaške jedinice, delom spontano oformljene, dobile su naziv -narodna vojska-.] za nekoliko dana uništile više žand. st. i ž. stanice Sokolac, Čardak, Plivu i Podove (na pruzi Jajce-Srnetica).

⚔️ 0. 8. 1941. U Velesu (sada: Titov Veles) Lazar Koliševski održao sastanak sa privremenim MK KPJ za Veles i upoznao ga sa pismom CK KPJ od 24. jula o štetočinskom radu Šatorova i njegovih jednomišljenika. Odlučeno da se sa tim upozna celokupno članstvo i nastavi izvođenje diverzantskih i sabotažnih akcija. Formiran je novi MK KPJ za Veles.

⚔️ 0. 8. 1941. Diverzantska grupa, formirana od članova KPJ iz Skoplja, izvršila tri uspešne akcije na rudnik hroma -Raduša- kod Skoplja, gde je zaplenila dosta dinamita i drugog eksplozivnog materijala.

⚔️ 0. 8. 1941. Na inicijativu MK KPJ za Skoplje, u nekoliko privatnih bravarskih radionica otpočela izrada bombi i drugih sredstava za diverzantske akcije.

⚔️ 0. 8. 1941. U Đakovici formirane diverzantske grupe koje su obuhvatale oko 30 omladinaca i omladinki. Organizovano je i prikupljanje pomoći od naroda.

⚔️ 0. 8. 1941. U Zemunu, u Ulici cara Dušana, mesna diverzantska grupa presekla tt kabl.

⚔️ 0. 8. 1941. Između s. Vognja i Srem. Mitrovice grupa fruškogorskih partizana prekinula železničku prugu.

⚔️ 0. 8. 1941. Između Inđije i Stare Pazove mesne partizanske grupe porušile železničku prugu i prekinule tt veze.

⚔️ 0. 8. 1941. Tuhobićka četa -Boža Vidas- napala ž. st. Lič (na pruzi Sušak-Fužine), ubila 7 i ranila 22 italijanska vojnika i uništila 10 vagona.

⚔️ 0. 8. 1941. Paraćinsko-ćuprijska četa Pomoravskog NOP odreda demolirala postrojenja Senjskog Rudnika, rudnika Sisevac, fabrike cementa u Popovcu i porušila tri mosta na pruzi s. Ravna Reka - Ćuprija.

⚔️ 1. 8. 1941. Delovi Čačanskog NOP odreda oštetili prugu i presekli tt linije u neposrednoj okolini Čačka.

⚔️ 2. 8. 1941. Kod s. Dobanovaca grupa ustanika iz Janja uništila voz i porušila železničku prugu D. Vakuf - Jajce.

⚔️ 3. 8. 1941. Noću između 2. i 3. avgusta upali u Senjski Rudnik 30-40 naoružanih lica, u pošti isprekidali linije, napali na stražare i pobegli u pravcu Sisevca.

⚔️ 3. 8. 1941. Banjanski i grahovski gerilci na više mesta prekinuli železničku prugu, kolski put i tt veze između Nikšića i Bileće.

⚔️ 3. 8. 1941. Između Užica (sada: Titovo Užice) i Kosjerića delovi Užičkog NOP odreda posekli tt linije i napali žand. st. u s. Karanu.

⚔️ 3. 8. 1941. Delovi Čačanskog NOP odreda oštetili železničku prugu između ž. st, Preljina i Brđani i posekli tt linije kod s. Baluge.

⚔️ 3. 8. 1941. Grupa ilegalaca presekla tt linije u Beogradu i između Beograda i Makiša.

⚔️ 3. 8. 1941. Delovi Posavskog NOP odreda miniranjem oštetili železnički most na r. Tamnavi (između sela Brgula i Stublina) i prekinuli tt veze.

⚔️ 3. 8. 1941. Na ž. st. Sevojno (kod Titovog Užica) 1. četa Užičkog NOP odreda demolirala postrojenja, zapalila opštinsku arhivu i prekinula tt veze između Užica i Požege.

⚔️ 3. 8. 1941. Na putu Čačak-Kragujevac delovi Čačanskog NOP odreda presekli tt linije.

⚔️ 4. 8. 1941. Grupa ilegalaca iz Beograda presekla tt veze kod s. Mirijeva (blizu Beograda).

⚔️ 6. 8. 1941. Ustaše i policija pohapsile većinu (preko 20) članova KPJ u Zenici i time sprečile rušenje Simens-Martinovih peći u željezari koje je, po direktivi Generalnog sekretara KPJ Josipa Broza Tita i PK KPJ za BiH, pripremio MK KPJ za Zenicu. Ranjen pri pokušaju da izvrši diverziju te da ne bi živ pao u ruke ustašama, ubio se sekretar MK KPJ za Zenicu Ibrahim Perviz, narodni heroj.

⚔️ 6. 8. 1941. U Kragujevcu delovi Kragujevačkog NOP odreda spalili sedlarnicu i senjak i porušili prugu kod Kragujevca.

⚔️ 7. 8. 1941. Delovi 2. šumadijskog NOP odreda napali i zauzeli Svilajnac, razoružali žandarme, demolirali saobraćajne objekte i pokidali tt veze.

⚔️ 8. 8. 1941. Kod s. Brđana delovi Čačanskog NOP odreda porušili železničku prugu Čačak - G. Milanovac.

⚔️ 9. 8. 1941. Ustanici porušili prugu Split-Sinj na više mesta.

⚔️ 9. 8. 1941. Oko 200 naoružanih lica napali rudnik Ravnu Reku, razoružali stražare i sobom odveli dva predstavnika nemačke narodnosti.

⚔️ 9. 8. 1941. Na putu Loznica-Zavlaka delovi Valjevskog NOP odreda presekli tt stubove.

⚔️ 10. 8. 1941. Oko 20 naoružanih ljudi napali rudnik Sisevac, onesposobili centralu i iskidali telefonske veze. Prilikom napada dva su lica teže ranjena a šest lakše. Napadači odveli Petra Edera i Petra Pišnakta.

⚔️ 10. 8. 1941. NOP odredi Podštaba za Majevicu izveli prve akcije: presekli tt linije i oštetili nekoliko manjih mostova na Majevici i u Semberiji.

⚔️ 10. 8. 1941. Na putu Valjevo-Zavlaka delovi Valjevskog NOP odreda pokidali tt veze.

⚔️ 11. 8. 1941. Kod s. Braljine (na pruzi Niš-Stalać) delovi Rasinskog NOP odred porušili prugu i oštetili tri vagona. Saobraćaj je bio obustavljen 48 sati.

⚔️ 14. 8. 1941. Između Boljevca i s. Bogovine Boljevački NOP odred porušio most i zauzeo Pođgorac.

⚔️ 15. 8. 1941. U s. Međuvođu (kod Bos. Dubice), pod rukovodstvom člana Oblasnog komiteta KPJ za Bos. krajinu, održano savetovanje dvadesetak rukovodilaca ustanka u srezovima Prijedor, Bos. Novi i Bos. Dubica. Pretresani stanje u odredima i rezultati prvih borbi; kritikovani taktika frontova i nevršenje diverzija; formirano jedinstveno rukovodstvo - Štab 2 (Kozarske, Prijedorske) partizanske čete za Bos. krajinu; postavljeni zadaci: formiranje više udarnih odreda (grupa) po ugledu na već formiranu udarnu desetinu, brže naoružanje itd.

⚔️ 16. 8. 1941. Delovi Užičkog NOP odreda demolirali ž. st. Uzići (kod Požege) i oštetili tunel, a između Arilja i Požege presekli tt linije.

⚔️ 16. 8. 1941. Na pruzi Leskovac-Grdelica Kukavički NOP odred prekinuo tt liniju.

⚔️ 16. 8. 1941. Delovi Kragujevačkog NOP odreda napali i zauzeli Gružu, razoružali žandarmerijsku posadu, minirali železnički most i uništili tt uređaje.

⚔️ 18. 8. 1941. Između Zemuna i ž. st. Zemun Novi Grad mesni diverzanti posekli 8 tt stubova.

⚔️ 21. 8. 1941. U Splitu diverzanti izazvali požar na trgovačkom brodu -Niko Matković-.

⚔️ 21. 8. 1941. Delovi Kraljevačkog NOP odreda uništili instalacije na ž. st. Adrane, razrušili prugu između Kraljeva i Adrana i presekli 7 tt stubova između ž. st. Mataruške Banje i Bogutovca.

⚔️ 21. 8. 1941. Kod s. Slatine (blizu Čačka) delovi čačanskog NOP odreda razrušili prugu i presekli tt stubove u dužini 1 km.

⚔️ 21. 8. 1941. Delovi Čačanskog NOP odreda na tri mesta razorili prugu Čačak-Kraljevo i uništili instalacije na ž. st. Zablaće.

⚔️ 22. 8. 1941. Između Zemuna i ž. st. Zemun Polje mesni diverzanti posekli 3 tt stuba.

⚔️ 22. 8. 1941. Između Stalaća, Kruševca i Trstenika delovi Rasinskog NOP odreda prekinuli tt linije.

⚔️ 23. 8. 1941. NOP odredi pod rukovodstvom Štaba ozrenskog sektora, praćeni masom naroda, u ranim jutarnjim časovima izvršili napad na Doboj, jedan od najvažnijih železničkih čvorova u Bosni i Hercegovini. Oni su porušili pruge koje od Doboja vode prema Slav. Brodu do Kotorskog, prema Sarajevu do Maglaja, prema Tuzli do Bos. Petrova Sela i prema Teslicu do Tešanjke (oko 60 km). U dvodnevnim borbama su zauzeli Doboj (bez tvrđave), Gračanicu, Maglaj i desetak železničkih stanica. Uz to, uništili su tt linije u dužini od 50 km.

⚔️ 23. 8. 1941. Između sela Mokrina i Iđoša (kod Kikinde) Kikindsko-mokrinski NOP odred posekao tt linije.

⚔️ 25. 8. 1941. Noću 24 i 25. avgusta oko deset naoružanih lica u rudniku Sisevac odneli oko 70.560 dinara. Na ovu sumu su dali priznanicu sa potpisima Jovanović Jova, Grujić Sava i Todorović Miladin. Izjavili su da ovu sumu uzimaju po naređenju Komandanta Moravskog odreda. Otišli su u pravcu Južnog Kučaja.

⚔️ 26. 8. 1941. Delovi 1. šumadijskog NOP odreda demolirali ž. st. i spalili opštinsku arhivu u s. Darosavi (sada: Partizani, kod Aranđelovca) porušili prugu kod s. Kopljara (blizu Aranđelovca) i srušili most u s. Bistrici (kod Lazarevca).

⚔️ 26. 8. 1941. Noću 26. avgusta od nepoznatih lica miniran je most na železničkoj pruzi Paraćin - Zaječar između sela Glavice i Davidovca, pošto su straže predhodno oterali u šumu.

⚔️ 27. 8. 1941. Između ž. st. Divci i Iverak (kod Valjeva) delovi Valjevskog NOP odreda porušili prugu.

⚔️ 27. 8. 1941. Kod ž. st. Zeoke (između Lazarevca i Aranđelovca) delovi 1. šumadijskog NOP odreda porušili prugu.

⚔️ 27. 8. 1941. U Ovčarsko-kablarskoj klisuri Požeška četa Užičkog NOP odreda miniranjem delimično porušila most, dva propusta i prugu u dužini oko 100 m.

loading

Hronološki zapisi se učitavaju...

Dokumenti

📜 Izvještaj zapovjedinštva oružničkog krila u Sarajevu o diverziji na vodovodu kod Trebinja

📜 Pohvala Štaba NOP odreda za Bosnu i Hercegovinu Pračanskoj četi i Ozrenskom bataljonu za uspješno izvedene akcije na željezničkim linijama Sarajevo-Višegrad, Sarajevo-Brod i Doboj-Tuzla

📜 Naređenje vojnoupravnog komandanta u Srbiji od 16. maja 1941. Milanu Aćimoviću, komesaru unutrašnjih poslova, da civilnim stanovništvom obezbedi od diverzanata kablovske linije na teritoriji Beograda i Zemuna

📜 Naređenje Komande 2. armije od 5. juna 1941. Komandi 11. armijskog korpusa za sprečavanje učestalih sabotaža na telefonskim linijama

📜 Naredba komandanta Feldkomandanture 816 u Užicu od 14. juna 1941. Ispostavi Drinske banovine da angažuje stanovnike s teritorije Valjeva i Kosjerića za čuvanje telefonskih vodova od diverzanata

📜 Izvještaj željezničke stanice Podsused od 29. juna 1941. Ravnateljstvu Hrvatskih državnih željeznica o diverziji na pruzi Podsused - Vrapče

📜 Depeše Komande 2. armije od 7. jula 1941. potčinjenim komandama o presecanju vojnih telefonskih linija kod Karlovca i o postavljanju eksploziva na pruzi Sušak - Škrljevo

📜 Obaveštenje Komande 11. armijskog korpusa od 13. jula 1941. Visokom komesarijatu za Ljubljansku pokrajinu o eksplozivu nađenom na pruzi Sušak - Škrljevo

📜 Izvještaj stožera Savskog divizijskog područja u Zagrebu od 21 srpnja 1941 god. o rušenju željezničke pruge kod Mrzlog Polja

📜 Izveštaj unutrašnje čete Četrnaestog bataljona kr. karabinjera Visokom komesarijatu od 23 jula 1941 god. o diverziji na civilnoj telegrafskoj liniji Ljubljana-Dravlje

📜 Izveštaj šefa Policije bezbednosti i službe bezbednosti od 23. jula 1941. Rajhsfireru SS o prepadima i diverzijama na teritoriji Srbije i o hapšenju grupe komunista u Šibeniku

📜 Izveštaj nemačkog generala u Zagrebu od 23. jula 1941. Vrhovnoj komandi Vermahta o italijansko-ustaškim odnosima u pitanju Sandžaka, o ustanku u Crnoj Gori i o diverzijama na prugama u NDH

📜 Izvještaj zapovedništva Druge hrvatske oružničke pukovnije od 23 srpnja 1941 god. o rušenju željezničke pruge kod Kaštel Starog od strane partizana

📜 Izvještaj Zapovjedništva 1. hrvatske oružničke pukovnije od 26. jula 1941. Ravnateljstvu za javni red i sigurnost NDH o hapšenju komunista u Karlovcu povodom akcije na pruzi Karlovac - Duga Resa

📜 Izvještaj zapovjednika posade u Karlovcu od 27 srpnja 1941 god. o diverziji partizana u okolini Karlovca

📜 Izvještaj Prefekture u Splitu od 27. srpnja 1941. Guvernatoratu Dalmacije o rušenju željezničke pruge Labin — Kaštel Stari i prekidu t. t. veza Split—Zadar

📜 Izveštaj Prefekture u Splitu od 27. jula 1941. Guvernatoratu Dalmacije o rušenju železničke pruge Labin - Kaštel Stari i prekidu t.t. veza Split - Zadar

📜 Izveštaj komande spoljne čete Četrnaestog karabinjerskog bataljona u Ljubljani komandi Jedanaestog armiskog korpusa od 29 jula 1941 god. o diverziji na telefonskoj i telegrafskoj liniji Ljubljana-Kamnik

📜 Izvještaj Oružničke Postaje Rakov Potok Kotarskoj oblasti Samobor o diverziji na pruzi između željezničkih stanica ?o rvati i Zdenčina

📜 Telegrafski izvještaj iz Gračaca od 29 srpnja 1941 god. o prepadima partizana na pruzi Gračac - Knin

📜 Izvještaj zapovjedništva Prve hrvatske oružničke pukovnije od 30 srpnja 1941 god. o prekidu željezničke pruge Gospić - Knin i napadu ustanika na ustaški automobil

📜 Obavještenje Ministarstva vanjskih poslova od 30. srpnja 1941. Guvernatoratu Dalmacije o naređenju Vrhovne komande da se okupira zona kroz koju prolaze željezničke pruge

📜 Obaveštenje Ministarstva spoljnih poslova od 30. jula 1941. Guvernatoratu Dalmacije o naređenju Vrhovne komande da se okupira zona kroz koju prolaze železničke pruge

📜 Telefonski izvještaj Ravnateljstva državnih željeznica NDH Ministarstvu domobranstva o eksploziji paklene mašine na željezničkoj pruzi između Podsuseda i Vrapča

📜 Izvještaj željezničke stanice Gospić od 31 srpnja 1941 god. o diverziji ustanika na pruzi Zagreb - Gospić

📜 Izveštaj komande samostalne kohorte italijanske željezničke milicije Visokom komesarijatu za Ljubljansku pokrajinu od 31 jula 1941 god. o diverziji na telefonskoj i telegrafskoj liniji izmedju Italije i Nemačke u blizini Ljubljane

📜 Naređenje zapovjednika Kopnene vojske Ministarstva domobranstva NDH generala Štancera od 31. jula 1941. podređenim jedinicama o predaji službe osiguranja na prugama Sušak - Karlovac, Ogulin - Knin - Split i Knin - Perković - Drniš talijanskim jedinicama

📜 Naređenje zapovjednika kopnene vojske Ministarstva domobranstva NDH generala Stanzera od 31. srpnja 1941. podređenim jedinicama o predaji službe osiguranja na prugama Sušak—Karlovac, Ogulin—Knin—Split i Knin—Perković—Drniš talijanskim jedinicama

📜 Uputstvo za izvodjenje diverzija i sabotaža

📜 Izveštaj Komande 6. armijskog korpusa od 1. avgusta 1941. o radovima na popravci pruge KninGračac i o daljim merama za osiguranje pruge i telefonsko-telegrafskih veza

📜 Izveštaj Slovenskog poročevalca od 2 avgusta 1941 god. o diverzijama i uništavanju okupatorskih vojnika u Gorenjskoj i Ljubljanskoj pokrajini

📜 Obavještenje Komande divizije Taro od 3 avgusta 1941 prefekturi u Kotoru o rušenju željezničke pruge Nikšić - Bileća

📜 Obavijest Zapovjedništva I. hrvatske oružničke pukovnije Ravnateljstvu za javni red i sigurnost NDH o diverzijama kod Stražnjevca i u Ceiju Tužnom

📜 Izvještaj Prefekture u Splitu od 4. kolovoza 1941. Guvernatoratu Dalmacije o razaranju pruge kod Splita i iskliznuću vlaka

📜 Depeša Komande 2. armije od 4. avgusta 1941. Generalštabu kopnene vojske o premeštanju 6. bersaljerskog puka, 305. i 328. teritorijalno-mobilnog bataljona u Gračac radi zaštite pruge od ustanika

📜 Izveštaj Komande 71. izviđačkog vazduhoplovnog puka od 4. avgusta 1941. Komandi 2. armije o rezultatima izviđanja izvršenog 3. avgusta na odseku železničke pruge Knin - Gračac

📜 Izvještaj oružničke postaje Sokolac od 5 avgusta 1941 god. o partizanskim diverzijama

📜 Izveštaj Obnove od 5 avgusta 1941 god. o paljenju žita u Vojvodini

📜 Izvještaj Operativnog odjeljenja komande Druge armije o diverzijama partizana u Sloveniji, Lici i Dalmaciji od 6 srpnja do 5 kolovoza 1911 godine

📜 Izvještaj Velike župe Cetina od 6. avgusta 1941. Ministarstvu unutarnjih poslova NDH o diverziji komunista između Kaštel-Lukšića i Kaštel-Kambelovca

📜 Naredjenje komande italijanskog Jedanaestog armiskog korpusa komandama divizija Granatieri di Sardegna i Isonzo od 6 avgusta 1941 god. o postavljanju noćnih zaseda u cilju sprečavanja diverzija na željezniškim linijama

📜 Iz obavijesti br. 1. poglavnikovog ureda o bijegu iz logora Kerestinec, napadu na ustašku sveučilišnu vojnicu u Zagrebu i diverzijama na željezničkim prugama u okolici Zagreba

📜 Izvještaj Velike župe Cetina u Omišu od 6. kolovoza 1941. Ministarstvu vanjskih poslova NDH o kidanju telefonsko-telegrafskih stupova i žica duž željezničke pruge Kaštel Lukšić — Kaštel Kambelovac

📜 Izvještaj Velike župe Cetina u Omišu od 6. kolovoza 1941. Ministarstvu vanjskih poslova NDH o rušenju željezničke pruge između Kaštel Sućurca i Kaštel Gomilice

📜 Depeša Komande 6. armijskog korpusa od 8. avgusta 1941. Komandi 2. armije o popravci pruge Knin - Zrmanja, odnosima sa ustaško-domobranskim jedinicama i situaciji u Kninu i Gračacu

📜 Izvještaj Velike župe Cetina od 9 kolovoza 1941 god. o diverzijama partizana u okolini Klisa

📜 Bilten obaveštajnog odeljenja komande Jedanaestog armiskog korpusa od 9 avgusta 1941 god. o akcijama diverzije i sabotaže u Ljubljanskoj pokrajini

📜 Izvještaj splitskog prometnog kontrolora od 11 kolovoza 1941 god. i saslušanje vlakovođe Draglčević Rudolfa o uništenju talijanskog željezničkog transporta na pruzi Knin - Split

📜 Izveštaj 22. mešovite čete T.R.T. od 11. avgusta 1941. Komandi inžinjerije divizije „Kačatori dele Alpi o prekidu telefonskih linija Nikšić - Bogetići - Danilovgrad - Podgorica

📜 Izveštaj agencije DNB od 12 avgusta 1941 god. o partizanskoj akciji na železničkoj pruzi Ralja-Beograd

📜 Izvještaj predstojnika željezničke stanice Gračac od 12. avgusta 1941. zapovjedniku Ličkog zdruga o događajima na pruzi Gračac - Knin

📜 Izvještaj šefa željezničke stanice Gračac od 12. kolovoza 1941. generalu Lukiću o akcijama ustanika na pruzi Gračac—Knin u vremenu od 28. do 31. srpnja

📜 Izveštaj komande italijanske divizije Granatieri di Sardegna komandi Jedanaestog armiskog korpusa od 13 avgusta 1941 god. o diverzijama na vojnoj telefonskoj liniji izmedju Studenec-Iga i Škofljice

📜 Izvještaj Kotarske oblasti Omiš od 14. avgusta 1941. Ravnateljstvu za javni red i sigurnost NDH o akciji partizana na pruzi Kaštel-Stari - Kaštel-Gomilica

📜 Izvještaj Prefekture u Splitu od 15. kolovoza 1941. Ministarstvu unutrašnjih poslova o hapšenju dvojice rodoljuba optuženih za rušenje tt linije u Klisu

📜 Izveštaj Slovenskog poročevalca od 16 avgusta 1941 god. o diverzantskim akcijama i likvidacijama okupatorskih agenata i gestapovaca u Gorenjskoj u prvoj polovini meseca avgusta

📜 Bilten obaveštajnog odeljenja komande italijanskog Jedanaestog armiskog korpusa od 17 avgusta 1941 god. o diverzijama i sabotažama u Sloveniji okupiranoj od italijanskih trupa

📜 Izvještaj Karabinjerske čete u Šibeniku od 17. kolovoza 1941. Kvesturi u Zadru o neuspjehu otkrivanja izvršioca diverzije na tt linije Šibenik—Zadar

📜 Izvještaj Velike župe Cetina u Omišu od 18. kolovoza 1941. Ministarstvu vanjskih poslova NDH o razaranju željezničke pruge i oštećenju telefonsko-telegrafske linije na stajalištu Koprivno

📜 Izvještaj Zapovjedništva 2. hrvatske oružničke pukovnije od 20. avgusta 1941. Ravnateljstvu za javni red i sigurnost NDH o diverziji na željezničkoj stanici Klis

📜 Izveštaj karabinjerske stanice u Logatecu visokom komesarijatu Ljubljanske pokrajine od 21 avgusta 1941 god. o diverziji na telefonskoj i telegrafskoj liniji u blizini Preserja

📜 Izvještaj zapovjednika oružničkog voda Trebinje od 22 avgusta 1941 god. o diverznjama ustanika na željezničkoj pruzi Trebinje-Bileća

📜 Uputstvo Štaba Prvog bataljona Sloboda od 22 avgusta 1941 god. Komandi Trećeg gerilskog odreda za politički rad s muslimanima i obavještenje o rušenju željezničke pruge kod Gornje Sanice

📜 Izvještaj Zapovjedništva 2. hrvatske oružničke pukovnije od 22. kolovoza 1941. Ravnateljstvu za javni red i sigurnost NDH o razaranju željezničke pruge kod Kaštel Starog i iskliznuću teretnog vlaka

📜 Izvještaj Ministarstva prometa i javnih radova NDH od 24 avgusta 1941 god. o prekidu saobraćaja na pruzi Sarajevo-Doboj

📜 Izvještaj zapovjednnka oružničkog voda Jajce od 25 avgusta 1941 god. o diverzijama na pruzi Jajce-Travnik

📜 Izvještaj Krilnog oružničkog zapovjedništva u Osijeku od 25 kolovoza 1941 god. o diverziji partizana na pruzi Dalj - Osijek

📜 Izveštaj oficira za transport kod nemačkog generala u Zagrebu od 25. avgusta 1'941. Nemačkom poslanstvu u Zagrebu o diverzijama na železničkim prugama na teritoriji NDH

📜 Izvod iz izvještaja oficira za transport kod njemačkog generala u Zagrebu upućen njemačkom poslanstvu u Zagrebu o diverzijama na željezničkim prugama u NDH od 13. VII do 25. VIII 1941. godine

📜 Izveštaj Feliksa Benclera od 29. avgusta 1941 Ministarstvu spoljnih poslova Rajha o ograničenoj ekspolataciji rudnika zbog učestalih napada partizana i diverzija na železničkim prugama u Srbiji

📜 Naređenje Štaba Prvog bataljona Sloboda od 1 septembra 1941 god. komandiru Trećeg gerilskog odreda za postavljanje zasjeda na željezničkoj pruzi i cesti kod Donjeg Bravska

📜 Izvještaj željezničke stanice Sibinj o diverziji partizana na pruzi Sibinj - Oriovac 5 rujna 1941 godine

📜 Izveštaj Slovenskog poročevalca od 6 septembra 1941 god. o diverzijama u okolini Ljubljane i napadu na karabinjersku stanicu na Turjaku

📜 Izvještaj oružničke postaje Vrhovine od 11 rujna 1941 god. o diverziji partizana na pruzi Rudopolje - Javornik

📜 Izvještaj željezničke stanice Caprag od 12 rujna 1941 god. o diverziji partizana na pruzi Caprag - Blinjski Kut

📜 Izvještaj željezničke stanice javornik od 12. septembra 1941. o diverziji partizana na pruzi Javornik - Lička Jesenica

📜 Iz telefonskog izvještaja Ministarstva domobranstva Ministarstvu unutrašnjih poslova NDH o diverziji na željezničkoj pruzi između Savskog mosta i Sv. Klare

📜 Izvještaj Hrvatske državne željeznice Ministarstvu domobranstva NDH o diverziji na željezničkoj pruzi između Capraga i Blinjskog Kuta

📜 Izvještaj Zapovjedništva Četvrte oružničke pukovnije od 12 septembra 1941 god. o rušenju mosta kod sela Kijeva i akcijama partizana na pruzi Sarajevo-Višegrad

📜 Izveštaj Slovenskog poročevalca od 13 septembra 1941 god. o diverzijama u Gorenjskoj i Ljubljanskoj pokrajini, o paljenju fabrike u Duplici kod Kamnlka i napadu Belokrajinske čete na kolonu komore izmedju Črnomelja i Gribalja

📜 Kaznena prijava Oružničke postaje Podsused Kotarskoj oblasti Zagreb u povodu diverzije u tvornici cementa Croatia u Podsusedu

📜 Izvještaj oružničke postaje Ilidža od 16 septembra 1941 god. o diverzijama kod sela Krupca

📜 Naređenje Štaba Prvog bataljona Sloboda od 16 septembra 1941 god. partizanskom odredu u Jelašinovcima za rušenje pruge Bravsko - Sanski Most

📜 Oglas Ministarstva unutarnjih poslova NDH povodom diverzije na Glavnoj pošti u Zagrebu s tjeralicom za počiniteljima

📜 Izvještaj oružničke postaje Pazarić od 18 septembra 1941 god. o diverziji ustanika na željezničkoj pruzi kod Pazarića

📜 Naređenje Štaba Drvarske brigade od 19 septembra 1941 god. Štabu Operativnog sektora Mliništa za rušenje željezničke pruge Jajce-Mliništa i obavještenje o borbama protiv Italijana i ustaša kod Resanovaca, Bravskog, Sitnice i Banje Luke

📜 Naređenje Štaba Drvarske brigade od 21 septembra 1941 god. Štabu partizanskih odreda u Brdu Oraškom za rušenje puta i želj. pruge Bihać-Bos. Novi i za podnošenje izvještaja o stanju i rasporedu jedinica

📜 Oglas Ministarstva unutarnjih poslova NDH 0 strijeljanju pedesetorice talaca zbog diverzije na zgradi Ravnateljstva pošta, brzojava 1 brzoglasa u Zagrebu.

📜 Oglas Velike župe Prigorje od 25 rujna 1941 god. o dodjeljivanju nagrade za otkrivanje izvršioca diverzije u tvornici Croatia

📜 Naređenje Štaba Prvog bataljona Sloboda od 25 septembra 1941 god. komandama Trećeg, Petog i Šestog odreda za upućivanje pojačanja Četvrtom odredu na sektoru Bravsko radi dejstva na komunikaciji Bravsko - Bos. Petrovac

📜 Izvještaj zapovjednika Oružničkog krila u Ogulinu od 26 rujna 1941 god. o diverziji partizana na pruzi Risjak - Kupjak

📜 Izvještaj oružničke postaje u Palama od 30 septembra 1941 god. o diverziji kod Rakite na željezničkoj pruzi Sarajevo-Višegrad

📜 Zahtev Komandnog štaba komandanta Srbije od 1. oktobra 1941. Štabu 18. armijskog korpusa da bugarske trupe pojačaju železničke straže na prugama Niš — Solun i Niš — Sofija

📜 Izvještaj komande Drugog rajona od 3 listopada 1941 god. komandi NOP odreda Korduna i Banije o diverzijama na svom području

📜 Izvještaj komande Letećeg partizanskog odreda Prvog bataljona Sloboda od 3 oktobra 1941 god. o napadu na Budimlić Japru i o pripremama za akcije na pruzi Prnjedor-Bravsko

📜 Izvještaj oružničke postaje Pazarić od 4 oktobra 1941 god. o partizanskoj diverziji na pruzi Sarajevo-Mostar

📜 Izvještaj Zapovjedništva 1. hrvatske oružničke pukovnije Ravnateljstvu za javni red i sigurnost NDH u Zagrebu o diverzijama na PTT komunikacijama

📜 Izvještaj generala Lukića o diverzijama partizana u Gorskom Kotaru u vremenu od 2 do 5 listopada 1941 godine

📜 Izvještaj oružničke postaje Brod Moravlce od 7 listopada 1941. god. o diverziji partizana na pruzi Sušak - Zagreb

📜 Sombathelj, 7. oktobar 1941. Zahtev Komande 3. korpusa načelniku Generalštaba da zbog diverzija i komunističke aktivnosti u Međimurju izvrši pregrupisavanje jedinica

loading

Molimo sačekajte, dokumenti se učitavaju...

Fotografije

loading

Istorijske fotografije se učitavaju...

Povezane odrednice

1. proleterska divizija NOVJ Novska Karlovac Borbe u Hrvatskoj 1944. Borbe u Slavoniji 1943. Gospić Sarajevo 13. proleterska udarna brigada Rade Končar Ustanak u NDH Borbe u Srbiji 1942. Borbe u Sloveniji 1943. Borbe u Hrvatskoj 1943. Oklopni vozovi u oslobodilačkom ratu Bjelovar 7. banijska divizija NOVJ Zemun Sisak Ustanak u Dalmaciji 1941. Bosanski Novi Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. Borbe u Sremu 1943. Knin Borbe u Bosni i Hercegovini 1942. 5. udarni korpus NOVJ (2. bosanski) Jastrebarsko Borbe u Makedoniji 1944. Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. Borbe u Slavoniji 1944. Glavni štab Hrvatske Ustanak u Srbiji 1941. Beograd 2. diverzantski bataljon NOVH Križevci Šid 6. vojvođanska udarna brigada Ustanak u Bosni i Hercegovini 1941. Operacija Weiss Istra u oslobodilačkom ratu 3. diverzantski bataljon NOVH Bugarska u drugom svetskom ratu Borbe u Srbiji 1944. Sremska Mitrovica Prijedor Leskovac Josip Broz Tito 1. sremski partizanski odred 4. krajiška divizija NOVJ 6. slavonski korpus NOVJ Četnici u drugom svetskom ratu Ustanak u Pomoravlju 1941. Srpska državna straža (nedićevci) 5. krajiška udarna divizija NOVJ Ruma Borbe u Sloveniji 1944. Bitka za Srbiju Hrvatska Kostajnica Borbe u Srbiji 1943. Ustanak u Hrvatskoj 1941. Italija u drugom svetskom ratu Borbe u Lici 1942. Primorsko-goranski partizanski odred Slavonski Brod Hrvatsko domobranstvo Borbe u Sremu 1942. Vrhovni štab NOVJ Ogulin 12. slavonska divizija NOVJ 10. zagrebački korpus NOVJ Zagreb Nova Gradiška Rijeka 4. korpus NOVJ (1. hrvatski) Borbe u Hrvatskoj 1942. Avijacija u oslobodilačkom ratu Glavni štab Slovenije