Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 03.02.2024: 2 nove knjige ****
ustanak

Sarajevo u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 124 hronoloških zapisa, 202 dokumenata i 33 fotografija.

Događaji

⚔️ 15. 4. 1941. Prednji delovi nemačke 16. motorizovane divizije prodrli od Zvornika na Pale i zarobili jugoslovensku Vrhovnu komandu, a zatim stigli u Sarajevo i prihvatili kapitulaciju jugoslovenskih snaga u Bosni.

⚔️ 21. 4. 1941. U Beču ministri inostranih poslova Nemačke i Italije otpočeli dvodnevni sastanak, na kome su, na osnovu Hitlerovih direktiva, definitivno utvrdili rasparčavanje Jugoslavije. Jugoslovensku državnu teritoriju su podelili demarkacionom linijom na dva osnovna dela: nemačko i italijansko interesno područje, s tim što su izvesne teritorije prepustili svojim satelitima Mađarskoj i Bugarskoj. Demarkaciona linija se, uglavnom, posle manjih izmena, protezala linijom Vrh - Lične - Ježica - Litija - Cerklje - Samobor - Petrinja - Glina - Bos. Novi - Sanski Most - Mrkonjić-Grad - D. Vakuf - juž. od Sarajeva - Ustiprača - Priboj - juž. od Novog Pazara - Orlova čuka - Šar-planina - ist. od Kičeva - Ohridsko jezero - Prespansko jezero.

⚔️ 0. 5. 1941. U Sarajevu održan sastanak PK KPJ za BiH na kome su preneti zaključci Majskog savetovanja KPJ u Zagrebu. Formiran je Vojni komitet pri PK. Odlučeno je da se održe oblasna partijska savetovanja radi upoznavanja članova KPJ sa zaključcima CK i da se formiraju oblasni vojni komiteti.

⚔️ 0. 7. 1941. Kod s. Vogošća (blizu Sarajeva) formirana 1 (Semizovačka) partizanska četa štaba sarajevske oblasti.

⚔️ 0. 7. 1941. Na pl. Trebeviću (kod Sarajeva) formirana 2 (Trebevićka) partizanska četa Štaba sarajevske oblasti.

⚔️ 13. 7. 1941. U Sarajevu, na sastanku PK KPJ za BiH, kome je prisustvovao i delegat CK KPJ Svetozar Vukmanović Tempo, preneta je odluka CK KPJ o dizanju ustanka, izvršena detaljna analiza situacije i do tada izvršenih priprema za ustanak, razrađen plan oružanih akcija, određeni rejoni gde će se formirati odredi, formirano vojno rukovodstvo ustanka - Štab NOP odreda za BiH i imenovani oblasni štabovi.

⚔️ 0. 8. 1941. Odlukom PK KPJ za BiH, zbog unutrašnjih slabosti, nebudnosti i nepotpunog izvršenja zadataka, raspuštene organizacije KPJ u Zenici, Varešu, Kaknju, Brezi, Visokom, Kasindolu, železičkoj radionici u Sarajevu i na železničkoj pruzi Sarajevo-Mostar. Prekidanje kontinuiteta partijskog rada usporilo je razvoj ustanka u krajevima gde su te organizacije delovale, ali su sprečene dalje masovne provale.

⚔️ 0. 8. 1941. U Sarajevu, po direktivi delegata CK KPJ Svetozara Vukmanovića Tempa, MK KPJ formirao ilegalnu partijsku tehniku, koja je radila neprekidno do oslobođenja.

⚔️ 9. 8. 1941. Kod s. Rakovice (na putu Sarajevo-Kiseljak) delovi 1 (Semizovačke) partizanske čete sarajevske oblasti napali kamion u kome su bile ustaše te 6 ustaša ubili i trojicu ranili. Sutrad, za odmazdu, ustaše iz Sarajeva i Travnika pohvatale 80 Srba iz 7 okolnih sela i pobile ih, a zatim spalile.

⚔️ 15. 8. 1941. Jedan domobranski bataljon, nastupajući od Sarajeva, ušao u Vlasenicu, pošto četnici nisu pružili nikakav otpor.

⚔️ 23. 8. 1941. NOP odredi pod rukovodstvom Štaba ozrenskog sektora, praćeni masom naroda, u ranim jutarnjim časovima izvršili napad na Doboj, jedan od najvažnijih železničkih čvorova u Bosni i Hercegovini. Oni su porušili pruge koje od Doboja vode prema Slav. Brodu do Kotorskog, prema Sarajevu do Maglaja, prema Tuzli do Bos. Petrova Sela i prema Teslicu do Tešanjke (oko 60 km). U dvodnevnim borbama su zauzeli Doboj (bez tvrđave), Gračanicu, Maglaj i desetak železničkih stanica. Uz to, uništili su tt linije u dužini od 50 km.

⚔️ 25. 8. 1941. Posle dvodnevnih borbi, jake snage neprijatelja (8 ustaških, domobranskih i nemačkih bataljona) sa pravca Sarajeva, Slav. Broda i Tuzle ovladale Dobojem, dobojskim železničkim čvorom i komunikacijama u dolini reke Bosne i Spreče. NOP odredi se povukli na Ozren i sprečili svaki pokret neprijatelja van komunikacija, dok je na Trebavi, zbog četničke izdaje, nastupilo naglo osipanje.

⚔️ 0. 9. 1941. Na sastanku Oblasnog Vojnog štaba za Sarajevo i predstavnika Vojnočetničkog odreda osvetnika (majora Dangića i vojvode Babića) postignut sporazum o koordinaciji dejstva partizanskih i četničkih jedinica u istočnoj Bosni.

⚔️ 0. 9. 1941. Mesni komitet KPJ za Sarajevo, proširivanjem dotadašnjih odbora narodne (ranije: crvene) pomoći, formirao ilegalni Gradski odbor NO fonda za Sarajevo. Odbor je imao 9 kvartovskih pododbora (Novo Sarajevo, Crni vrh, Marindvor, Centar, Vratnik, Kovačići, Skenderija, Bistrik i Babića bašča).

⚔️ 4. 9. 1941. Oblasni vojni štab za Sarajevo izdao uputstvo za organizaciju seoskih NO odbora: seoski NO odbor sačinjavaju poverenici svih zaselaka jednog sela; kao organ NOP-a on ima zadatak da prikuplja hranu za NOP odrede.

⚔️ 7. 9. 1941. Između ž. stanica Semizovac i Rajlovac (na pruzi Sarajevo - SI. Brod) delovi Semizovačkog partizanskog bataljona uništili teretni voz (lokomotivu i 9 vagona).

⚔️ 7. 9. 1941. U Alipašinom Mostu i okolini ustaše pohvatale oko 60 Srba među kojima nekoliko žena i dece, zatvorili ih u jednu kuću u s. Reljevu (kod Sarajeva) i zapalili.

⚔️ 7. 9. 1941. Paljanska četa Trebevićkog partizanskog bataljona spalila ž. st. Dovliće (kod Sarajeva) i razoružala 52 domobrana.

⚔️ 8. 9. 1941. U Sarajevu ilegalno odštampan prvi broj Biltena Štaba NOP odreda za BiH.

⚔️ 15. 9. 1941. U Sarajevu održan sastanak PK KPJ za BiH na kome su razmatrani vojno-politička situacija u zemlji, propagandni rad Partije i pomoć partizanskim odredima od strane partijskih organizacija u gradovima. U zaključcima PK je ukazano na promenu vojno-političke situacije u zemlji: zbog ustanka, nemački okupator nije u stanju da svojim snagama održi okupaciju, pa je prinuđen da jače angažuje italijanske i bugarske snage. Dalje je ukazano na greške u Bos. krajini u pogledu isticanja revolucionarnih ciljeva i stvaranja revolucionarne vojske. Postavljeni su zadaci da se uspostave i učvrste partijske organizacije u svim mestima Bosne i Hercegovine, a u gradovima formiraju odbori NO fonda i sanitetski odbori: da se vrše ekonomske akcije i formiraju udarni odredi.

⚔️ 15. 9. 1941. Oblasni vojni štab za Sarajevo izdao Uputstvo o organizaciji narodne vlasti i vojnoteritorijalnih organa [Postoji mogućnost da je Uputstvo sastavio Štab NOP odreda za BiH.]. Uputstvo je predviđalo da se u selu ili varoši (mestu) bira seoski (mesni) NO odbor, sa onoliko članova (poverenika) koliko ima zaselaka; a da u opštini (srezu) po jedan predstavnik iz svakog seoskog (opštinskog) NO odbora i komandant opštine (sreza), koga imenuje vojna jedinica, sačinjavaju plenum opštinskog (sreskog) veća (NO odbora), na čijem čelu stoji izvršno veće. Kada ne postoje uslovi da se izvrše izbori, komandant mesta (opštine, sreza) postavlja privremeni NO odbor.

⚔️ 22. 9. 1941. Sekretar PK KPJ za BiH i još tri partijska funkcionera pobegli iz ustaškog zatvora (bivše bogoslovije) u Sarajevu. MK KPJ Sarajevo bio je pripremio njihovu otmicu za sledeći dan.

⚔️ 24. 9. 1941. U s. Okruglici (kod Sarajeva) Semizovaeki partizanski bataljon uništio žand. st., opštinu, poštu i jedan voz i rušenjem pruge onemogućio eksploataciju šume na pl. Zvijezdi u toku idućih 8 meseci.

⚔️ 0. 10. 1941. PK KPJ i GŠ NOP odreda za BiH preneli sedište iz Sarajeva na oslobođenu teritoriju u istočnoj Bosni.

⚔️ 0. 10. 1941. U Sarajevu delegat CK KPJ i komandant GŠ NOP odreda za BiH Svetozar Vukmanović Tempo održao savetovanje [Nije se moglo utvrditi da li su održana dva savetovanja.] sa vojno-političkim rukovodiocima iz Bos. krajine i Hercegovine, na kome je preneo zaključke sa Savetovanja u Stolicama i dao direktive za organizaciono sređivanje partizanskih jedinica i partijskih organizacija (stvaranje NOP odreda i okružnih komiteta KPJ).

⚔️ 0. 10. 1941. Na Luburića polju (na pl. Romaniji) Romanijski NOP odred, po naređenju VŠ NOP odreda Jugoslavije, uredio aerodrom radi prelaska nekih avijatičara NDH [Jednom od njih, prilikom preleta iz Zagreba u Sarajevo, avion je oštećen nad slobodnom teritorijom kod Prnjavora. Pilot je nastavio da se bori kao partizan, a avion su, iz neznanja, uništili seljaci iako se kvar mogao lako otkloniti.], a kasnije radi očekivanog spuštanja sovjetskih aviona.

⚔️ 1. 10. 1941. Između ž. st. Ševarlije i Trbuka (na pruzi Sarajevo - Slav. Brod) delovi Ozrenskog bataljona 1. bosanske brigade NOP odreda uništili teretni voz.

⚔️ 1. 10. 1941. Kod Blažuja (na pruzi Mostar - Sarajevo) Igmanska četa Trebevićkog bataljona Bosansko-hercegovačke brigade NOP odreda spalila jedan teretni voz.

⚔️ 3. 10. 1941. Između ž. st. Trbuka i Rječice (na pruzi Sarajevo - Slav. Brod) delovi Ozrenskog bataljona Bosanske brigade NOP odreda porušili prugu i uništili dva oklopna vagona oklopnog voza.

⚔️ 5. 10. 1941. Po naređenju Oblasnog vojnog štaba za Sarajevo Romanijski bataljon preformiran u Romanijski NOP odred.

⚔️ 5. 10. 1941. Između ž. st. Trbuka i Rječice (na pruzi Sarajevo - Slav. Brod) delovi Ozrenskog partizanskog bataljona srušili oklopni voz.

⚔️ 7. 10. 1941. Kod ž. st. Trbuka (na pruzi Sarajevo - Slav. Brod) delovi Ozrenskog bataljona Bosanske brigade NOP odreda napali vojni transportni voz. Deo 2. bataljona domobranskog 8. pešadijskog puka, uz pomoć oklopnog voza, odbio napad.

⚔️ 12. 10. 1941. U Sarajevu, posle brojnih konferencija u velikom broju mesta Bosne i Hercegovine, na širem sastanku rukovodstva raznih verskih i prosvetnih organizacija bosansko-hercegovačkih muslimana doneta rezolucija - proglas sa zahtevima: sigurnost života, časti, imovine i vere za sve građane; sprečavanje krvoprolića; sudska odgovornost i stroge kazne za sve počinioce zločina; verska tolerancija.

⚔️ 15. 10. 1941. U Sarajevu i drugim mestima Bosne po nalogu nemačkog okupatora, policija i ustaše pohapsile sve preostale Jevreje (uključujući i one koji su već bili prešli na katoličku veru) i otpočele njihovo prebacivanje u logore u Nemačku.

⚔️ 22. 10. 1941. Domobranska 5. pešadijska divizija (snagama oko 9 bataljona) otpočela napad od Sarajeva prema Rogatici. U oštrim sedmodnevnim borbama delovi Romanijskog i Kalinovičkog NOP odreda su slomili napad i zaustavili neprijatelja na liniji Pale-Prača-Mokro.

⚔️ 23. 10. 1941. Delovi Romanijskog NOP odreda, sa jednim četničkim bataljonom, posle desetodnevnih borbi zauzeli Rogaticu i istovremeno sprečili intervenciju jednog domobranskog puka iz Sarajeva. Ustaško-domobranska posada se preko četničkih položaja izvukla prema Ustiprači. U borbama je, pored ostalih, poginuo komandir 1. čete Romanijskog bataljona Romanijskog NOP odreda Vitomir Milanko, narodni heroj.

⚔️ 23. 10. 1941. Kod s. Klanca (na putu Trnovo-Sarajevo) dve čete Kalinovičkog NOP odreda zarobile kombinovanu četu domobrana, žandarma i milicionera, zajedno sa komorom i regrutima koje je pratila.

⚔️ 31. 10. 1941. Između ž. st. Trbuka i Rječice (na pruzi Sarajevo - Slav. Brod) delovi Ozrenskog NOP odreda srušili voz.

⚔️ 0. 11. 1941. U Sarajevu Gestapo uhapsio preko 1000 građana (među kojima i veliki broj aktivista NOP-a).

⚔️ 9. 11. 1941. Jedna četa NOP odreda -Zvijezda- izvršila prepad na aerodrom Rajlovac (kod Sarajeva). 

⚔️ 14. 11. 1941. Sarajevski ustaški bataljon, 2. bataljon domobranskog 13. pešadijskog puka i 2. bataljon nemačkog 738. pešadijskog puka, ojačani baterijom topova i vodom okl. automobila, napadajući od Sarajeva, Rajlovca i Semizovea, u dvodnevnim borbama odbacili delove NOP odreda -Zvijezda- sa periferije Sarajeva na liniju s. Močioci - Motka - r. Ljubina.

⚔️ 5. 12. 1941. Delovi NOP odreda -Zvijezda- zauzeli Begov Han (na pruzi Sarajevo - Brod), spalili ž. st. i pilanu, prekinuli železničku prugu i srušili voz.

⚔️ 3. 1. 1942. Opunomoćeni komandujući general u Srbiji izdao zapovest za tzv. II neprijateljsku ofanzivu u istočnoj Bosni protiv glavnine partizanskih snaga VŠ NOP odreda Jugoslavije: jednovremenim koncentričnim napadom iz Višegrada, Zvornika, Tuzle i Sarajeva, potisnuti, okružiti i uništiti ih na prostoriji Vlasenica, Han-Pijesak, s. Žljebovi. Taj zadatak su dobili nemačka 342. i 718. pešadijska divizija i jedan bataljon nemačke 714. pešadijske divizije, sedam domobranskih bataljona, šest haubičkih diviziona, dve pionirske i jedna železnička četa i dve eskadrile izviđačke avijacije. Za početak operacija određen je 15. januar.

⚔️ 7. 1. 1942. U s. Ivančićima (kod Sarajeva) otpočelo dvodnevno pokrajinsko savetovanje KPJ za Bosnu i Hercegovinu [Predstavnici oblasnog komiteta KPJ za Bos. krajinu, zbog zakašnjenja nisu prisustvovali.], kome su prisustvovali generalni sekretar KPJ Josip Broz Tito i nekoliko članova CK KPJ. Na savetovanju su istaknute sledeće greške: kolebljv stav prema četnicima, nesređivanje slobodne teritorije, zanemarivanje organizovanja partijskog rada i preuzimanje vojnih dužnosti, nebudnosti, nepodizanje mlađeg komandnog kadra i sporost u formiranju pokretnih udarnih jedinica. Zauzet je pravilan stav u pitanju odnosa sa četnicima i donete su značajne odluke u pogledu učvršćivanja partizanskih jedinica, formiranja NO dobrovoljačkih odreda i napuštanja frontalnog ratovanja.

⚔️ 7. 1. 1942. Na Crepoljskom (kod Sarajeva) delovi 1. proleterske NOU brigade i NOP odreda -Zvijezda- razoružali tri četničke čete, zaplenivši 162 puške i 2 mitraljeza.

⚔️ 15. 1. 1942. Nemačka 342. i 718. pešadijska divizija i delovi domobranskog 2. i 3. korpusa, jačine 30.000-35.000 vojnika, uz podršku četiri eskadrile avijacije, otpočeli desetodnevnu romanijsko-birčansku operaciju za uništenje partizanskih snaga na prostoriji: Sarajevo, Višegrad, Zvornik, Tuzla, Vareš. Neprijatelj je u toku prva dva dana probio ustaničke položaje i potom prodro na oslobođenu teritoriju, uglavnom u zahvatu komunikacija, ali nije uspeo da uništi partizanske snage, koje su se delom probile na susednu teritoriju, a delom povukle dublje u planinske predele, u tim borbama neprijatelj je imao oko 400 mrtvih, ranjenih i zarobljenih a 464 promrzla vojnika.

⚔️ 0. 2. 1942. U Sarajevu PK KPJ za BiH formirao partijsko rukovodstvo (nazivano i vojnim komitetom) za rad sa oficirima i podoficirima u domobranstvu NDH. Do tada su veze održavane pojedinačno.

⚔️ 3. 3. 1942. VŠ NOP i DV Jugoslavije uputio sekretaru MK KPJ za Sarajevo pismo o potrebi za nabavkom sanitetskog materijala (naročito injekcija protiv pegavog i trbušnog tifusa), municije i drugog materijala.

⚔️ 6. 3. 1942. U Foči, uglavnom od omladinaca iz Sarajeva i Mostara, formirana omladinska četa, koja je ušla u sastav 5. bataljona 1. proleterske NOU brigade kao 2. četa. Ona je. juna 1942. prešla u sastav 2. proleterske NOU brigade, gde je ostala do kraja rata.

⚔️ 11. 3. 1942. VŠ NOP i DV Jugoslavije naredio Štabu Kalinovičkog NOP odreda da glavne snage orijentiše prema Sarajevu i Palama, poveže se s Jahorinskim NO dobrovoljačkim odredom i pojača budnost prema s. Dujmovićima i s. Vrhprači (kod Sarajeva).

⚔️ 0. 5. 1942. Na putu između s. Srednjeg i Sarajeva četnici uhvatili i živa na kolac nabili kurira PK KPJ i GŠ NOP i DV za Bosnu i Hercegovinu Mustafu Dovadžiju, narodnog heroja.

⚔️ 0. 9. 1942. U s. Srednjem (kod Sarajeva) delovi Sarajevske četničke brigade streljali Janka Balordu, narodnog heroja.

⚔️ 30. 9. 1942. Između ž. stanica Rama i Ostrožac (na pruzi Mostar-Sarajevo) 3. bataljon 10. hercegovačke NOU brigade porušio prugu i srušio jednu železničku kompoziciju u reku.

⚔️ 2. 12. 1942. Ustaška policija u Sarajevu, uhapsila 87 aktivista NOP-a, a idućih dana još 45. Pored više partijskih ćelija, ustašama su pali u ruke i neka ilegalna skladišta i delovi tehnike MK KPJ.

⚔️ 9. 12. 1942. U Sarajevu, posle zverskog mučenja u zatvoru, ustaška policija bacila sa četvrtog sprata na ulicu člana mesnog komiteta KPJ za Sarajevo Adema Buća, narodnog heroja.

⚔️ 15. 12. 1942. U dolini r. Bosne otpočela četvorodnevna dejstva 3. udarne divizije NOVJ, u kojima je ona između Zenice i Zepča, prekinula saobraćaj železničkom prugom SI. Brod - Sarajevo, uništila posade i spalila ž. st. Vranduk i Nemilu u selima Gučoj Gori i Mehurićima. U tim borbama su poginula i zarobljena 163 neprijateljska vojnika i razoružano je 370 milicionera.

⚔️ 21. 2. 1943. Od Bugojna, Sarajeva i Mostara otpočelo nadiranje udruženih neprijateljskih snaga ka s. Jablanici (kod Konjica). Nemačka 718. divizija, ojačana ustaško-domobranskim jedinicama i podržavana tenkovima i avijacijom, nastupala je u dve kolone: grupa -Fogl- [Sastava: 738. puk (bez jednog bataljona), 5. ustaška brdska brigada, delovi 668. diviziona, dva domobranske baterije, dve pionirske čete, i delovi 202. tenkovskog bataljona.] pravcem Bugojno - G. Vakuf - Prozor - s. Jablanica i grupa -Anaker- [Sastava: 750. puk (bez jednog bataljona), dva bataljona domobranskog 7. lovačkog puka, jedan ustaški bataljon i dve brdske baterije.] pravcem s. Tarčin - Ivan-sedlo - Konjic - s. Jablanica. Delovi italijanskog 6. armijskog korpusa i četničke snage nastupali su od Mostara obema obalama Neretve, dok je levom obalom ove reke, od Konjica ka Jablanici, nastupalo oko 2000 četnika. [U Mostaru su bile formirane 2 kolone: desna (3. bataljon 56. puka italijanske divizije -Marke- i oko 2.500 hercegovačkih četnika) i leva (2. bataljon 260. puka italijanske divizije -Murđe-, 2. bataljon 55. puka, 49. bataljon crnih košulja, jedna baterija italijanske divizije -Marke- i 2.500 crnogorskih četnika).]

⚔️ 22. 2. 1943. Na liniji s. Bradina - Ivan-sedlo - s. Raštelica (kod Sarajeva) 1. proleterska NOU brigada i delovi 5. crnogorske NOU brigade napali nemačke i ustaško-domobranske snage, ali su posle osmočasovne borbe prinuđene na povlačenje u pravcu Konjica, uz gubitke od 12 ranjenih i 3 poginula, među kojima je bio i zamenik komandira 1. čete 3. bataljona 1. proleterske NOU brigade Đura Dimitrijević, narodni heroj.

⚔️ 27. 2. 1943. Nastupajući iz Sarajeva, nemačka borbena grupa -Anaker- ušla u Konjic.

⚔️ 4. 4. 1943. Vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito naredio Štabu 1. bosanskog udarnog korpusa NOVJ da u centralnu Bosnu uputi potrebne snage radi dejstva nu komunikaciji Sarajevo - Bos. Brod.

⚔️ 15. 5. 1943. Otpočela nemačka operacija -Švarc- (tzv. peta neprijateljska ofanziva ili bitka na Sutjesci). Tom operacijom, koja je trajala mesec dana, neprijatelj je želeo da uništi jedinice Glavne operativne grupe VŠ na uskom brdsko-planinskom prostoru Crne Gore, Sandžaka i Hercegovine, a s njima i vrhovno vojno i političko rukovodstvo NOP-a Jugoslavije. U njoj su učestvovale ove jedinice: četiri nemačke divizije (369, 118, 7. SS -Princ Eugen- i 1. brdska), tri italijanske divizije (-Taurinenze-, -Ferara- i -Venecija-), jedna bugarsko-nemačka divizijska borbena grupa (glavninu joj sačinjavali bugarski 61. i 63. puk), domobranska 4. lovačka brigada, nemački puk -Brandenburg- (za specijalnu upotrebu) i jedan nemački motorizovani pionirski bataljon. Sem ovih snaga, dve nemačke divizije (117. i 373) su se nalazile u rejonu Sarajeva i u dolini r. Neretve, a četiri italijanske divizije (-Emilija-, -Peruđa-, -Murđe- i -Marke-) u primorskom pojasu od Boke kotorske do donjeg toka r. Neretve. Odnos snaga je bio oko 117.000: 19.000 u korist neprijatelja.

⚔️ 21. 5. 1943. Vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito naredio Štabu 1. bosanskog udarnog korpusa NOVJ u centralnoj Bosni da jednu diviziju usmeri na prugu Sarajevo - Bos. Brod i dalje pravcem Olovo-Han-Pijesak-Rogatica-Goražde, radi prihvata jedinica Glavne operativne grupe VŠ koje su; se probijale iz neprijateljskog okruženja.

⚔️ 29. 6. 1943. Iz Sarajeva, Visokog, Zenice, Vareša i Breze delovi nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- i domobranske 4, lovačke brigade i 9. pešadijskog puka (na kraju: 3 nemačka i 4 domobranska bataljona, podržana artiljerijom, tenkovima, oklopnim vozovima i avijacijom) otpočeli nastupanje u cilju ponovnog zauzimanja Kaknja i izbacivanja 5. udarne divizije NOVJ iz zeničkog rudarskog bazena. Do 3. jula 5. divizija je u više sudara sa odvojenim kolonama nanela neprijatelju znatne gubitke i izvukla se na pl. Zvijezdu.

⚔️ 10. 7. 1943. U s. Rakovoj Nozi (na pl. Ozrenu, kod Sarajeva) 4. krajiška udarna brigada 5. udarne divizije NOVJ napala i, bez vlastitih gubitaka, uništila 3. bataljon 7. puka domobranske 4. lovačke brigade. Zarobljeno je i razoružano 270, a poginulo oko 100 domobrana. Zaplenjeni su 2 mitraljeza, 2 minobacača, 21 p. mitraljez i 250 pušaka.

⚔️ 13. 7. 1943. Sa pl. Ozrena (kod Sarajeva) 5. udarna divizija NOVJ, opterećena sa preko 200 ranjenika i bolesnika samoinicijativno počela proboj u srednju Bosnu. U toku sledeće tri noći ona je, savlađujući otpor manjih posada i ometana oklopnim vozovima, prešla pruge Semizovac-Čevljanovići, Ilijaš - pl. Zvijezda, Podlugovi-Vareš i Sarajevo-Brod, porušivši ih na više mesta, spalila ž. st. Podlugovi i u širem rejonu Visokog gazom se prebacila na desnu obalu r. Bosne.

⚔️ 18. 7. 1943. Vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito uputio Štabu 1. proleterske udarne divizije NOVJ naredbu o zadacima jedinica te divizije prilikom marša za Bosansku krajinu: da poruše prugu Višegrad-Sarajevo i Sarajevo-Mostar i da likvidiraju okupatorska, domobransko-ustaška i četnička uporišta.

⚔️ 27. 7. 1943. Kod Žepča (na pruzi SI. Brod - Sarajevo) nemački vojni transport naišao na minu. Uništeno je 5 vagona, a poginulo je i ranjeno 90 nemačkih vojnika i domobrana.

⚔️ 1. 8. 1943. VŠ NOV i POJ, sa 1. proleterskom, 1. dalmatinskom udarnom i 7. i 8. NO brigadom 7. divizije NOVJ, do svanuća forsirao r. Bosnu i prugu Sarajevo -SI. Brod na odseku ž. st. Vranduk - ž. st. Begov Han. Uništene su ž. stanice Vranduk, Nemila i Begov Han, dve kompozicije i više mostova i razbijena su domobranska obezbeđenja na pruzi (sem u Nemiloj, koja se održala uz pomoć oklopnog voza i delova 1. bataljona 369. puka nemačke 369. legionarske divizije). Zarobljeno je 97 domobrana i 19 četnika, a zaplenjeno 5 mitraljeza i 109 pušaka.

⚔️ 3. 8. 1943. Na odseku Konjic-Ivan-sedlo 1. proleterska udarna divizija NOVJ, na maršu iz istočne u zapadnu Bosnu, pod borbom prešla prugu Mostar-Sarajevo i produžila pokret u rejon Prozor - G. Vakuf.

⚔️ 10. 8. 1943. Aerodrom Rajlovac (kod Sarajeva) iznenada napala 1. krajiška udarna brigada 5. udarne divizije NOVJ. Ona je razbila deo nemačko-domobranske posade, uništila 17 aviona na pisti i veći broj oštetila. Njeni manji delovi na obezbeđenju porušili su na više mesta prugu prema Sarajevu i Visokom i usporili intervenciju neprijatelja.

⚔️ 30. 8. 1943. Vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito obavestio Štab 1. bosanskog udarnog korpusa NOVJ o vojno-političkoj situaciji u pojedinim pokrajinama Jugoslavije i dao mu uputstva za rad po dolasku u istočnu Bosnu: uništiti četnike na tom području; likvidirati domobranska uporišta, a domobrane uvrstiti u svoje jedinice; težiti uništenju četnika na Romaniji i obuhvatiti Sarajevo sa severne strane; sprovesti mobilizaciju i posvetiti punu pažnju vojno-političkom vaspitanju u jedinicama; pozadinske baze i ustanove postavljati daleko od puteva; 16. udarnu diviziju NOVJ staviti pod svoju komandu; održavati stalnu vezu sa partizanskim snagama u Sremu itd.

⚔️ 10. 9. 1943. VŠ NOV i POJ naredio je Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ da formira jednu manevarsku grupu koja bi, iz rejona Kalinovika, sadejstvovala sa 3. bosanskim udarnim korpusom NOVJ u borbama oko Sarajeva, s tim da 2. proletersku NOU brigadu uputi u Sandžak, a 5. crnogorsku NOU brigadu u Crnu Goru.

⚔️ 10. 10. 1943. U Lašvi (raskrsnici ž. pruga za Travnik, Sarajevo i Zenicu) 2. bataljon 9. krajiške udarne brigade 10. udarne divizije NOVJ, posle petočasovne borbe protiv domobranske posade, zapalio zgradu ž. st., 30 vagona i plinaru i razrušio prugu u dužini od oko 300 metara. Poginulo je 10 i zarobljeno 20 domobrana. Bataljon je imao 2 mrtva i 3 ranjena.

⚔️ 13. 10. 1943. Na odseku ž. st. Podorašac - ž. st. Tarčin 5. udarna divizija NOVJ prešla ž. prugu Mostar-Sarajevo. U borbi su razbijeni manji delovi domobranske 2. brdske brigade i četnici i milicija u okolnim selima, a uništeni su ž. st. u Bradini, 4 lokomotive i 4 manja mosta. Neprijatelj je imao 78 zarobljenih, mrtvih i ranjenih.

⚔️ 1. 11. 1943. Ustaško-domobranska uporišta na istočnim prilazima Sarajevu: Crvene stijene, s. Mokro, s. Hrešu, Ljeljen i Han-Obođaš zauzela 17. udarna divizija 3. udarnog korpusa NOVJ. Time je, posle sedmodnevne borbe slomljena spoljna odbrana na istočnim prilazima Sarajevu.

⚔️ 2. 11. 1943. Sedma krajiška udarna brigada 10. udarne divizije NOVJ prodrla u Visoko, ali se u toku dana povukla zbog intervencije neprijatelja iz Sarajeva i Kiseljaka, s kojim je vodila borbu 9. krajiška udarna brigada iste divizije. Izbačeno iz stroja preko 100 neprijateljskih vojnika, dok su jedinice 10 udarne divizije NOVJ imale 6 mrtvih i 23 ranjena.

⚔️ 20. 11. 1943. Jake nemačko-ustaške snage iz Sarajeva, uz snažnu podršku avijacije, otpočele na pade na jedinice 17. udarne divizije 3. udarnog korpusa NOVJ na severnim i istočnim prilazima gradu. Posle oštre trodnevne borbe neprijatelj je prinuđen da se povuče u Sarajevo. Gubici 17. udarne divizije NOVJ: oko 150 izbačenih iz stroja.

⚔️ 29. 11. 1943. Saveznički avioni bombardovali Sarajevo. Vojni objekti nisu pogođeni. Srušeno je oko 60 stambenih zgrada, a poginulo je i ranjeno oko 300 građanskih lica.

⚔️ 3. 12. 1943. Jake neprijateljske snage (nemačka 1. brdska divizija, 7. SS divizija -Princ Eugen- i delovi 187. rezervne i 369. legionarske divizije, delovi bugarske 24. pešadijske divizije, delovi nemačkog 92. i 901. motorizovanog puka i 1. rezervni lovački puk) otpočele nastupanje iz Sarajeva, Tuzle i Zvornika prema Kladnju i Vlasenici i s teritorije Hercegovine i Sandžaka prema istočnoj Bosni, u cilju okruženja i uništenja delova 3. i 2. udarnog korpusa NOVJ na prostoriji Rogatica-Srebrenica-Vlasenica. Ova limsko-drinska operacija, ili operacija -Kugelblic-, završena je 16. decembra.

⚔️ 5. 12. 1943. VŠ NOV i POJ uputio Štabu 3. udarnog korpusa NOVJ direktivu da na svom sektoru učvrsti NO odbore, komande mesta i komande vojnih područja, obaveštavajući ga o namerama Nemaca da iz Tuzle, Sarajeva i Mostara prodru na oslobođenu teritoriju.

⚔️ 6. 12. 1943. Iz rejona Sarajeva otpočelo nastupanje, u dve kolone, delova nemačke 369. legionarske divizije, ojačanih 1. rezervnim lovačkim i 92. motorizovanim pukom i domobranskim jedinicama, s ciljem da ovladaju komunikacijom Sarajevo-Sokolac-Rogatica. Istog dana neprijatelj je zauzeo Crvene stijene a sutradan bez otpora ušao u Sokolac.

⚔️ 21. 12. 1943. Kod s. Žuglića (na pruzi Mostar-Sarajevo) delovi 9. krajiške udarne brigade i Ramskog NOP odreda 10, udarne divizije NOVJ oštetili oklopni voz i uništili teretni voz od 20 vagona s municijom i drugom ratnom opremom i namirnicama. Zbog brze intervencije nemačke i domobranske posade iz Konjica i Ostrošca izvučena je samo manja količina municije.

⚔️ 3. 1. 1944. S linije Derventa-Teslić-Sarajevo-Konjic-Jablanica i iz Banje Luke glavnina nemačkog 5. SS brdskog armijskog korpusa i delovi nemačkog 15. i 69. korpusa otpočeli operaciju u cilju odbacivanja 1. proleterskog udarnog i 5. udarnog korpusa NOVJ sa glavne komunikacije Slav. Brod - Sarajevo - Mostar. Trebalo je brzim prodorom razbiti njihove jedinice i izbiti u dolinu r. Vrbasa, odakle odmah produžiti dejstva glavninom ka Livanjskom i Duvanjskom polju, a slabijim delovima, preko Kozare, ka dolini Une. Operacija je trajala do 24. januara.

⚔️ 19. 2. 1944. VŠ NOV i POJ uputio direktivu Štabu 3. udarnog korpusa NOVJ: obaveštava da će 5. udarna divizija uskoro krenuti za Srbiju; naređuje da se na prostoriju Kalinovik-Foča-Goražde upute planirane snage koje će se povezati s jedinicama 2. udarnog korpusa NOVJ u Sandžaku; ukazuje na značaj rejona Kalinovika s obzirom na mogućnost savezničkog iskrcavanja, kao i na mogućnost dejstvovanja ka Trnovu, Sarajevskom polju i pruzi Pale-Sarajevo i povezivanje sa hercegovačkim snagama preko Uloga; naređuje da se 5. udarnoj diviziji dodeli radio-staniea i ističe da su uslovi za mobilizaciju povoljni.

⚔️ 2. 4. 1944. Na prostoriji s. Ledići - s. Ostojići (kod Sarajeva) nemačke i ustaško-domobranske jedinice napale 19. birčansku udarnu brigadu 27. udarne divizije NOVJ. Posle jednodnevne borbe neprijatelj je, uz osetne gubitke, odbačen na polazne položaje. Brigada je imala 1 mrtvog i 6 ranjenih boraca.

⚔️ 28. 5. 1944. Na pruzi Mostar-Sarajevo 7. krajiška udarna brigada 10. divizije NOVJ rušenjem transportnog voza uništila 22 vagona s vojnicima i materijalom i 2 lokomotive.

⚔️ 10. 6. 1944. Kod s. Reljeva (blizu Sarajeva) delovi 10. udarne divizije 5. udarnog korpusa NOVJ minom srušili neprijateljski voz. uništivši lokomotivu i nekoliko vagona. Poginulo je 30 neprijateljskih vojnika.

⚔️ 19. 6. 1944. Nemačke i ustaško-domobranske jedinice otpočele ofanzivna dejstva na prostoriju Travnik, D. Vakuf, Prozor, pruga Konjic-Sarajevo. Cilj im je bio da sa severa i severozapada nabace snage 1. proleterske udarne, divizije 1. proleterskog udarnog korpusa NOVJ i 10. udarne divizije 5. udarnog korpusa NOVJ na liniju Sarajevo-Konjic-Mostar. Posle višednevnih upornih borbi na masivima pl. Vranice i pl. Bitovnje, snage 1. proleterske udarne divizije prebacile su se preko pruge Sarajevo-Konjic, a 10. udarna divizija, manevrišući na masivima pl. Bitovnje i zabacujući se za leđa glavnini neprijateljskih snaga, ponovo je očistila svoju raniju prostoriju, zauzevši Prozor. U tim borbama neprijatelj je pretrpeo gubitke od oko 445 mrtvih i ranjenih. Gubici 10. divizije: 32 mrtva i ranjena borca.

⚔️ 15. 7. 1944. Na pruzi između s. Reljeva i s. Semizovca (kod Sarajeva) delovi 10 udarne divizije NOVJ minom uništili neprijateljski voz od 4 vagona.

⚔️ 30. 8. 1944. Vrhovni komandant NOV i POJ maršal Jugoslavije Josip Broz Tito naredio Štabu 3. udarnog korpusa NOVJ: sa glavninom snaga pristupiti čišćenju Posavine i Semberije; podređene jedinice postaviti tako da mogu brzo preći preko r. Drine ako to situacija bude zahtevala; sa istim snagama može se potom resiti i zadatak na području Sarajeva ako to bude trebalo.

⚔️ 5. 9. 1944. VŠ NOV i POJ uputio direktivu Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ: odobrava da 29. udarna divizija NOVJ formira još jednu brigadu u južnoj Hercegovini; nalaže da jedinice 2. udarnog korpusa NOVJ prodiru ka Boki, Konavlima i Dubrovniku; ističe da je područje Dubrovnika naročito važno, te na njemu treba aktivirati hrvatski narod, i da je Primorska operativna grupa obrazovana da bi aktivirala ceo primorski odsek, ali je na tome malo urađeno do sada; naglašava da u Konjicu i Kalinoviku, zbog važnosti toga rejona, treba obrazovati izvesna uporišta, te od Kalinovika, preko Trnova, prodirati ka Sarajevu, a Štab 2, udarnog korpusa NOVJ treba da napravi plan za rad na ovom području, pošto su snage 3. udarnog korpusa NOVJ zauzete dejstvima u severnom delu istočne Bosne.

⚔️ 7. 9. 1944. Anglo-američka avijacija bombardovala Sarajevo. Oštećen železnički čvor Sarajevo - Alipašin Most. Poginuo veći broj lica.

⚔️ 15. 9. 1944. VŠ NOV i POJ uputio direktivu Štabu 5. udarnog korpusa: ispitati jačinu neprijateljskih snaga u Travniku i, ako su ove slabe, zauzeti grad; na Banju Luku ne vršiti napad ako Štab korpusa nije siguran u uspeh; orijentisati izvesne snage prema Sarajevu, da bi one, s jedinicama 3. udarnog korpusa, eventualno zauzele taj grad i, na taj način, sprečile da u njemu uzmu vlast, posle povlačenja nemačkih snaga, četnici, ustaše ili drugi kontrarevolucionari; rasporediti domobranske jedinice koje su prešle na stranu NOVJ.

⚔️ 3. 10. 1944. Zauzevši most na r. Trebišnjici kod s. Poljica, jedinice četničke Grupe jurišnih korpusa (3000 četnika) počeli proboj iz rejona Trebinje-Dubrovnik prema Sarajevu, u sastav glavnine. U petodnevnim borbama protiv šest bataljona 29. udarne divizije NOVJ i dva bataljona 2. proleterske (dalmatinske) udarne brigade četnici su pretrpeli osetne gubitke: od 3000, u Nevesinje se probilo oko 2000 četnika.

⚔️ 6. 10. 1944. VŠ NOV i POJ uputio direktivu Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ: važno je držanje doline r. Lima, naročito odseka s. Rudo - Priboj - Prijepolje - Pljevlja; zadatak je jedinica toga korpusa da očiste prostoriju Čajniče - Goražde - pl. Jahorina, razbivši četnike koji se tu prikupljaju; ističe se značaj zauzimanja Sjenice; ovi zadaci ne smeju omesti aktivnost na hercegovačko-crnogorskom primorju, hercegovačke jedinice treba da izdvoje snage za kalinovičko-jahorinski odsek, odakle će one prodirati ka Sarajevu i obezbediti vezu sa delovima 3. udarnog korpusa NOVJ.

⚔️ 9. 10. 1944. VŠ NOV i POJ naredio Štabu 29. udarne divizije NOVJ: da glavne snage te divizije, sa Primorskom operativnom grupom, zauzmu Dubrovnik i tako preseku obalski pojas; da Štab divizije preduzme mere za rušenje komunikacije od Foče i Kalinovika ka Sarajevu i od Nevesinja prema Kalinoviku, uz angažovanje stanovništva. Ujedno ga obaveštava: da će pri zauzimanju Dubrovnika sadejstvovati i dve brigade 26. divizije NOVJ (sa Pelješca, preko Stona, ka severoistoku); da će na odsek 29, udarne divizije, kada se stvore uslovi, biti upucana 1. tenkovska brigada NOVJ.

⚔️ 9. 10. 1944. VŠ NOV i POJ naredio Štabu 5. udarnog korpusa NOVJ da poruši komunikacije: Derventa-Doboj-Sarajevo, Mostar-Konjic-Sarajevo, Jablanica - Prozor - G. Vakuf, Sarajevo-Kiseljak-Travnik; da prati pokrete neprijateljskih jedinica i da im, u slučaju njihovog povlačenja, odbranom po dubini usporava prodor.

⚔️ 15. 10. 1944. VŠ NOV i POJ uputio direktivu Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ: VŠ NOV i POJ nastoji da u Sandžaku i Crnoj Gori odseče odstupnicu jakim nemačkim snagama koje se povlače iz Albanije, Kosova i Metohije; snage NOVJ će uskoro zauzeti Čačak; jedini pravci za povlačenje nemačkih snaga to su oni od Sjenice i Peći ka Sandžaku i Crnogorskom primorju; u vezi s tim, Štab korpusa mora blagovremeno zatvoriti te pravce, sistematski porušiti komunikacije i mostove u Prijepolju, Goraždu i drugđe i pojačati odbranu Goražda, Čajniča i Prijepolja; nije isključeno da nemačke snage intervenišu iz Sarajeva ka Kalinoviku; 37. udarna divizija NOVJ vodi borbe protiv nemačkih snaga koje su od Čačka prodrle u Požegu; dostaviti fzveštaj o preduzetim merama i o stanju na komunikacijama.

⚔️ 19. 10. 1944. VŠ NOV i POJ uputio direktivu Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ: u Dubrovnik će se prebaciti 1. tenkovska brigada NOVJ, velike količine oružja i 200 kamiona; iskrcani materijal odmah prebaciti ka Nikšiću, Gacku i Sandžaku; hitno preduzeti operacije jednim krakom ka Neretvi i Mostaru a drugim ka Boki i Crnogorskom primorju, neprijatelja odbaciti na istok i zapad i obezbediti kanal od Dubrovnika ka unutrašnjosti; utvrditi Dubrovnik, čvrsto braniti pravac Dubrovnik-Trebinje i suzbiti eventualne napade neprijatelja od Boke i Neretve: dve brigade 26. divizije NOVJ biće uključene u akcije 29. udarne divizije NOVJ; 8. korpusu NOVJ naređeno da jednu diviziju orijentiše pravcem Imotski-Ljubuški, a 5. udarnom korpusu NOVJ naređeno da napada neprijatelja na komunikaciji Mostar - Sarajevo - Bos. Brod; pokazati krajnju energičnost u sprovođenju postavljenih zadataka.

⚔️ 28. 10. 1944. VŠ NOV i POJ ponovo naredio Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ: u vezi sa prodorom nemačkih snaga od Sarajeva ka Višegradu i od Sjenice ka Prijepolju, treba porušiti mostove na r. Limu a artiljeriju iz Dubrovnika hitno uputiti u Sandžak i uvesti u borbu.

loading

Hronološki zapisi se učitavaju...

Dokumenti

📜 Izvještaj zapovjedinštva oružničkog krila u Sarajevu o diverziji na vodovodu kod Trebinja

📜 Telegrafsko obaveštenje Zapovjedništva zračne luke u Sarajevu o vazdušnom izviđanju Drvara i okoline

📜 Prestavka muslimana iz Nove Varoši od 10. maja 1941. povereniku za Bosnu i Hercegovinu u Sarajevu za pripajanje Sandžaka Nezavisnoj Državi Hrvatskoj

📜 Naređenje izaslanika Vlade NDH u Sarajevu od 13. maja 1941. povjerenicima poglavnika u Sarajevu za sprovođenje rešenja Ministarstva unutrašnjih poslova o otpuštanju iz službe svih Srba i Crnogoraca

📜 Saopštenje Ministarstva bogoštovlja i nastave od 16. maja 1941. Prosvjetnom odjelu povjereništva za Bosnu i Hercegovinu - Sarajevo, za otpuštanje iz službe nastavnika Jevreja i Srba sa teritorije NDH

📜 Izveštaj Krilnog zapovjedništva za Sandžak od 25. maja 1941. poglavnikovom povjereniku u Sarajevu o određivanju kvote za mere odmazde u Sandžaku

📜 Raspis povjereništva Sarajevo od 29. maja 1941. o zabrani upotrebe ćirilice na celom području Nezavisne Države Hrvatske

📜 Izveštaj oružničke postaje Gornja Vogošća od 3. juna 1941. zapovjedniku oružničkog voda Sarajevo o zlostavljanju građana pravoslavne i islamske vere u selu Jošenici

📜 Izveštaj Zapovjedništva Bosanskog divizijskog područja od 22. juna 1941. Zapovjedništvu kopnene vojske o konferenciji održanoj 20. juna na zahtev nemačkog mjesnog zapovjednika u Sarajevu povodom ustaškog nasilja nad Srbima

📜 Depeša kotarskog predstojnika iz Gacka upućena 23. juna 1941. poglavnikom povjereništvu u Sarajevu o paljenju srpskih sela, hapšenju i ubijanju ljudi od strane ustaša

📜 Zahtev Kotarske oblasti Sarajevo od 11. jula 1941. oružničkoj pukovniji Sarajevo da joj se uputi potrebni broj oružnika radi iseljavanja Srba sa svoga područja

📜 Izveštaj Ureda za iseljavanje Redarstvenog ravnateljstva u Sarajevu od 15. jula 1941. Državnom ravnateljstvu za ponovu o uhapšenim, neuhapšenim i naknadno uhapšenim licima

📜 Naređenje Zapovjedništva mjesta Sarajevo od 17. jula 1941. zapovjedniku 4. hrvatske oružničke pukovnije za izvršenje presuda izrečenih od strane Prijekog suda u Sarajevu

📜 Obaveštenje Zapovjedništva vojne krajine Sarajevo od 19. jula 1941. zapovjedniku 4. oružničke pukovnije o preseljenju 12.000 srpskih izbeglica sa Drine u Višegrad i okolinu

📜 Predlog poglavnikovog povjerenika u Sarajevu od 23. jula 1941. Ministarstvu unutrašnjih poslova za naseljavanje istočne granice NDH muslimanskim i katoličkim življem

📜 Izveštaj Redarstvenog ravnateljstva Sarajevo od 25. jula 1941. Državnom ravnateljstvu za ponovu o smeštaju Slovenaca iz koncentracionog logora u Požegi u srpskim i jevrejskim porodicama

📜 Izveštaj Redarstvenog ravnateljstva Sarajevo od 29. jula 1941. Državnom ravnateljstvu za ponovu o razmeštaju Slovenaca prispelih iz koncentracionog logora u Požegi u srpskim i jevrejskim porodicama

📜 Izveštaj Zapovjedništva vojne krajine Sarajevo od 29. jula 1941. Zapovjedništvu kopnene vojske o vojnoj aktivnosti, prilikama u Sandžaku i spaljenim srpskim selima

📜 Okružnica velike župe Vrhbosna od 31. jula 1941. Kotarskoj oblasti Sarajevo o pritvaranju Srba i Jevreja i otpremanju u koncentracioni logor Gospić i daljem držanju komunista u zatvoru

📜 Predlog Redarstvenog ravnateljstva Sarajevo od 31. jula 1941. Državnom ravnateljstvu za ponovu da teret smeštaja i izdržavanja slovenačkih doseljenika snose Slovenci starosedeoci u Sarajevu, a da se izbegavaju srpske i jevrejske porodice za njihov smeštaj

📜 Izvještaj Krilnog zapovjedništva u Sarajevu o akcijama partizana u Sarajevskoj oblasti prvih deset dana mjeseca avgusta 1941 godine

📜 Naređenje ustaškog povjerenika za Bosnu i Hercegovinu od 1. avgusta 1941. Kotarskom poglavarstvu Sarajevo za hapšenje svih Srba i Židova i otpremanje u logor Gospić

📜 Spisak lica određenih za transport u koncentracioni logor koji je Redarstveno ravnateljstvo Sarajevo 2. avgusta 1941. dostavilo velikoj župi Vrhbosna

📜 Izvještaj Kotarske oblastn Sarajevo od 6 avgusta 1941 god. o pojavi ustanika na teritoriji oblasti i potrebi pojačanja žandarmeriskih stanica

📜 Izveštaj Oružničke postaje Mokro od 6. avgusta 1941. Kotarskom poglavarstvu Sarajevo o streljanju seljaka iz sela Romanije i Mokro od strane ustaša

📜 Izvještaj kotarskog pretstojnika u Sarajevu od 8 avgusta 1941 god. o zauzeću žandarmeriske stanice Mokro od strane ustanika

📜 Spisak pravoslavnih sveštenika iz kotara Sarajevo koji su otpremljeni u logor Caprag kraj Siska 12. avgusta 1941. godine

📜 Izvještaj kotarskog predstojnika Sarajevo od 14 avgusta 1941 god. o paljenju mosta i rušenju telefonskih stubova na putu Han Dervent - Mokro

📜 Naređenje oružničkog krilnog zapovjedništva u Sarajevu od 21 avgusta 1941 god. za pojačano obezbjeđenje željezničkih i telefonskih veza

📜 Izvještaj zapovjednika oružničkog krila Sarajevo od 22 avgusta 1941 god. o mjerama kaznene ekspedncije u selima Grabovica, Podgrab, Sjetlina i Prača

📜 Izveštaj zapovjednika Oružničkog krila Sarajevo od 22. avgusta 1941. o streljanim osobama iz kotara Rogatica od strane kaznene ekspedicije

📜 Izvještaj zapovjednika oružničkog krila Sarajevo od 26 avgusta 1941 god. o akcijama partizana na Romaniji

📜 Izjava seljanke iz Rakovice od 26. avgusta 1941. Kotarskom poglavarstvu u Sarajevu da su ustaše zapalile u štali porodicu od 13 članova

📜 Izvještaj zapovjednika oružničkog krila Sarajevo od 29 avgusta 1941 god. o zauzeću žandarmeriske stanice Jahorina od strane partizana

📜 Izveštaj zapovjednika Oružničkog voda Sarajevo od 9. septembra 1941. o zločinima ustaša na prostoru Raljevo-Semizovac

📜 Naređenje ustaškog generala Lakse od 10 septembra 1941 god. za pojačanje opreznosti i čišćenje neposredne okoline Sarajeva od ustanika

📜 Izvještaj kotarskog predstojnika Sarajevo od 10 septembra 1941 god. o rušenju mostova na putu LJubogošta - Prača - Jabuka

📜 Izveštaj Oružničke postaje Pazarić od 10. septembra 1941. Zapovjedništvu Oružničkog voda Sarajevo o pobijenih jedanaest članova porodice Đokić na mestu zvanom Dugi do kod sela Buhotine

📜 Telegram posebnog opunomoćenika poglavnika u Sarajevu od 11. septembra 1941. Glavnom stožeru domobranstva kojim javlja da ustaše iz Hercegovine dolaze u Bosnu da ubijaju i pljačkaju

📜 Izveštaj Oružničke postaje Pazarić od 12. septembra 1941. Kotarskoj oblasti Sarajevo o poubijanim pravoslavcima od strane ustaša i domobrana

📜 Izvještaj zapovjedništva oružničkog krila u Sarajevu od 7 oktobra 1941 god. o borbi kod sela Brezovače na planini Igmanu

📜 Depeša generala Lakša od 15. oktobra 1941. diviziji u Sarajevu da se za jednog oficira strelja sto Srba

📜 Izvještaj oružničke postaje Sarajevo od 17 oktobra 1941 god. o akcijama partnzana kod Kozje ćuprije i Han Derventa

📜 Izvještaj zapovjednika oružničkog voda Sarajevo od 24 oktobra 1941 god. o borbi protiv partizana kod sela Donji Malešići

📜 Telegrafski izvještaj zapovjednika oružničkog krila u Sarajevu od 31 oktobra 1941 god. o napadu partizand na Nijemce u selu Klancu

📜 Izvještaj Župske redarstveie oblastn u Sarajevu od 11 novembra 1941 god. o oštećenju jednog aviona na Romaniji od strane partizana

📜 Telegrafski izvještaj zapovjedništva oružničkog krila u Sarajevu od 13 novembra 1941 god. o diverziji na putu Trebinje-Grab

📜 Telegrafski izvještaj zapovjedništva oružničkog krila u Sarajevu od 13 novembra 1941 god. o napadu partizana na Vareš

📜 Dva spiska uhapšenih lica od strane Ustaškog redarstva u Sarajevu upućenih 16. novembra 1941. u koncentracioni logor Jasenovac

📜 Izveštaj Zapovjedništva 4. oružničke pukovnije od 24. novembra 1941. zapovjedništvu mjesta Sarajevo o zločinima ustaša u selima Hrešo, Gornja Bioska i Nemanjići

📜 Proglas Mjesnog komiteta KPJ Sarajevo od decembra 1941 god. građanima Sarajeva

📜 Izveštaj delegata Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije Svetozara Vukmanovića-Tempa od 2 februara 1942 god. Vrhovnom komandantu drugu Titu o stanju u Sarajevu i predlog za formiranje posebnog vojnog i partiskog rukovodstva za Istočnu Bosnu i Bosansku Krajinu

📜 Izvještaj Svetozara Vukmanovića-Tempa od 2 februara 1942 god. drugu Titu o stanju u Sarajevu i prijedlog za formiranje posebnog vojnog i partiskog rukovodstva za Istočnu. Bosnu i Bosansku Krajinu

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta NOP i DV Jugoslavije druga Tita od 4 februara 1942 god. Štabu Romaniskog NOP odreda za uništenje četnika Draže Mihailovića na sektoru odreda i za dejstva na pruzi Sarajevo - Višegrad

📜 Izveštaj delegata Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije Svetozara Vukmanovića-Tempa od 12 februara 1942 god. Vrhovnom komandantu drugu Titu o situaciji u Sarajevu posle neuspele Druge neprijateljske ofanzive, o uspostavljanju kurirskih veza sa Zagrebom i o slabim mogućnostima za nabavku odeće, hrane, sanitetskog i drugog materijala

📜 lzvještaj Svetozara Vukmanovića-Tempa od 12 februara 1942 god. drugu Titu o situaciji u Sarajevu poslije provale i uspostavljanju veze sa Zagrebom

📜 Izveštaj delegata Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije Svetozara Vukmanovića-Tempa od 20 februara 1942 god. Vrhovnom komandantu drugu Titu o stanju u Sarajevu i o formiranju rukovodstva za rad u neprijateljskoj vojsci

📜 Izvještaj Svetozara Vukmanovića-Tempa od 20 februara 1942 god. drugu Titu o stanju u Sarajevu i o formiranju rukovodstva za rad u neprijateljskoj vojsci

📜 Izvještaj zapovjedništva Trećeg domobranskog zbora od 26 februara 1942 god. o borbama oko Mrkonjić Grada, Sarajeva, Trebinja i Rogatice

📜 Pismo Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 3 marta 1942 god. sekretaru MK KPJ Sarajevo Olgi Marasović o potrebi nabavke sanitetskog materijala i municije za Narodnooslobodilačku vojsku

📜 Naređenje načelnika Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 11 marta 1942 god. štabu Kalinovičkog NOP odreda za orijentisanje glavnih snaga Odreda prema Sarajevu i Palama, povezivanje sa Jahorinskim NOP odredom, pojačanje budnosti prema Dujmovićima i Vrhprači i stvaranje opšte rezerve Odreda

📜 Pismo Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 16 marta 1942 god. sekretaru Mesnog komiteta KPJ Sarajevo kojim se traži nabavka municije, lekova i delova potrebnih za emisionu radiostanicu Vrhovnog štaba

📜 Uputstvo načelnika Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 20 marta 1942 god. štabu Četvrtog (Kraljevačkog) bataljona Prve proleterske NOU brigade o načinu izvođenja akcija na pruzi Sarajevo - Renovica

📜 Zabeleška načelnika Operativnog štaba Borbene grupe Baderod 22. aprila 1942. sa savetovanja nemačkih i ustaškihpredstavnika 19. i 20. aprila 1942. u Sarajevu o provođenju operacije Trio protiv NOP i DV Jugoslavije uistočnoj Bosni

📜 Zabeleška s konferencije nemačkih generala u Sarajevu 6. maja 1942. o vojno-političkoj situaciji, o saradnji s ustašama i Italijanima i o daljim merama u istočnoj Bosni

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta NOP i DV Jugoslavije druga Tita od 2 jula 1942 god. štabovima Prve i Treće proleterske brigade o načinu izvođenja prelaska preko komunikacija Sarajevo - Konjic i vršenja diverzija na njima

📜 Izveštaj pretstavnika Vrhovnog štaba pri desnoj (severnoj) koloni Operativne grupe proleterskih brigada od 5 jula 1942 god. Vrhovnom štabu NOP i DV Jugoslavije o izvršenim diverzijama i prelasku komunikacije Sarajevo - Mostar

📜 Naređenje pomoćnika načelnika Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 5 jula 1942 god. Štabu Treće proleterske brigade za temeljito rušenje komunikacija Sarajevo - Konjic na otseku Raštelica - Brđani

📜 Izvještaj zapovjedništva oružničkog krila Sarajevo od 7 jula 1942 god. o diverziji proleterskih brigada na pruzi Sarajevo-Mostar

📜 Izvještaj zapovjedništva oružničkog krila Sarajevo od 21 jula 1942 god. o sastanku četničkih i domobranskih pretstavnika kod Srednjeg u blizini Sarajeva

📜 Izvještaj zapovjedništva oružničkog krila Sarajevo od 31 avgusta 1942 god. o sastanku Nijemaca i pretstavnika četnika sa Romanije

📜 Izvještaj Zapovjedništva oružničkog krila Sarajevo od 9 septembra 1942 god. o sastanku i pregovorima pretstavnika četnika sa Romanije i Nijemaca

📜 Izvještaj hrvatskog generala kod 718 njemačke divizije u Sarajevu od 12 septembra 1942 god. o borbama u oblasti Bijeljina

📜 Izvještaj hrvatskog generala kod 718 njemačke divizije u Sarajevu od 17 septembra 1942 god. o situaciji na sektoru Tuzla - Caparde

📜 Izvještaj hrvatskog generala kod 718 njemačke divizije u Sarajevu od 20 septembra 1942 god. o situaciji u okolini Bijeljine

📜 Izvještaj zapovjedništva Trećeg domobranskog zbora u Sarajevu od 20 septembra 1942 god. o napadu partizana na Fojnicu

📜 Izvještaj hrvatskog generala kod 718 njemačke divizije u Sarajevu od 30 septembra 1942 god. o borbama u okolini Tuzle, Jajca i Travnika

📜 Izvještaj hrvatskog generala kod 718 njemačke divizije u Sarajevu od 6 oktobra 1942 god. o borbama u oblasti Brčko i Jajce

📜 Izvještaj Zapovjedništva oružničkog krila u Sarajevu od 9 oktobra 1942 god. o pregovorima između romaniskih četnika i Nijemaca u Sarajevu

📜 Izvještaj zapovjedništva Pete oružničke pukovnije u Sarajevu od 18 oktobra 1942 god. o akcijama i borbama protiv partizana oko Fojnice, Busovače i Varcar Vakufa

📜 Izvještaj hrvatskog penerala kod 718 njemačke divizije u Sarajevu od 27 oktobra 1942 god. o situaciji u oblasti Travnik i Jajce

📜 Izvještaj zapovjedništva Pete oružničke pukovnije u Sarajevu od 6 januara 1943 god. o grupisanju jedinica NOV na sektoru Rogatice i Fojnice

📜 Izvještaj Župske redarstvene oblasti u Sarajevu od 6 januara 1943 god. o sadržini pisma Save Derikonje, komandanta četničkog odreda, upućenog Vasi Jeremiću, komandantu četničke čete

📜 Dnevni izvještaj Župske redarstvene oblasti u Sarajevu od 17 januara 1943 god. o proglasu njemačkog komandanta stanovništvu Bosne i Hercegovine i o napadu jedinica NOV na Travnik i Vitez

📜 Dnevni izvještaj Župske redarstvene oblasti u Sarajevu od 17. siječnja 1943. o proglasu njemačkog komandanta stanovništvu Bosne i Hercegovine i o napadu jedinica NOV na Travnik i Vitez

📜 Izvještaj Župske redarstvene oblasti u Sarajevu od 21 januara 1943 god. o napadu jedinica NOV na Vitez i o pregovorima sa četničkim komandantom Radivojem Kosorićem

📜 Izvještaj zapovjedništva Pete oružničke pukovnije u Sarajevu od 27 januara 1943 god. o borbama i akcijama jedinica NOV na terenu Centralne i Istočne Bosne

📜 Izvještaj Zapovjedništva Pete oružničke pukovnije u Sarajevu od 27. siječnja 1943. o borbama i akcijama jedinica NOV na terenu centralne i istočne Bosne

📜 Naređenje vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 14 februara 1940 god. Štabu Prve proleterske divizije za hitno presecanje komunikacije Sarajevo - Konjic

📜 Obavještenje Štaba Prve proleterske divizije od 20 februara 1943 god. Štabu Prve proleterske brigade o oslobođenju Prozora i naređenje za zatvaranje pravca od Sarajeva prema Ivan Sedlu

📜 Naređenje vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 21 februara 1943 god. Štabu Prve proleterske divizije da glavninom snaga zatvori pravac Sarajevo - Ivan Sedlo i ne dozvoli neprijatelju prodor na ovom pravcu

📜 Naređenje pomoćnika načelnika Vrhovnog štaba NOV i POJ od 21 februara 1943 god. Štabu Prve proleterske NOU divizije da jačim snagama zatvori pravac Sarajevo - Ivan Sedlo

📜 Izvještaj Štaba Treće NOU divizije od 23 februara 1943 god. Vrhovnom štabu NOV i PO Jugoslavije o borbama kod Jošanice i Previje i o prodoru neprijatelja iz Sarajeva u Konjic

📜 Izvještaj Štaba Prve proleterske divizije od 25 februara 1943 god. o brojnom stanju neprijateljskih posada u Bugojnu, Kupresu, Turbetu, Konjicu, Ostrošcu, Pazariću i ostalim uporištima na pruzi Sarajevo - Mostar

📜 Obavještenje Štaba Treće NOU divizije od 25 februara 1943 god. potčinjenim i susjednim jedinicama o namjeri neprijatelja da poduzme napad na komunikaciju Sarajevo - Mostar

📜 Izvještaj štaba Prve proleterske divizije od 25 marta 1943 god. Vrhovnom štabu NOV i PO Jugoslavije o brojnom stanju neprijateljskih posada u Sarajevu i Trnovu i okolnim uporištima

📜 Obaveštenje zamenika načelnika Vrhovnog štaba NOV i POJ od aprila 1943 Vrhovnom komandantu drugu Titu o pomeranju nemačkih snaga iz Sarajeva ka Višegradu

📜 Izjava koloniste Franje Bubala iz sela Pake da se preselenjem u Sarajevo ne odriče koloniziranog posjeda u Pakoj

📜 Pregled rasporeda potčinjenih i pridodatih jedinica 118. lovačke divizije 10. aprila 1943. u rejonu Zenica, Sarajevo, Konjic

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 21 maja 1943 Štabu Prvog bosanskog korpusa za dejstvo na pruzi Sarajevo - Brod i nastupanje pravcem Olovo - Han Pijesak - Rogatica - Goražde radi prihvata jedinica Glavne operativne grupe iz neprijateljskog obruča

loading

Molimo sačekajte, dokumenti se učitavaju...

Fotografije

loading

Istorijske fotografije se učitavaju...

Povezane odrednice

9. krajiška udarna brigada Simo Šolaja Gospić Ante Pavelić Operacija Schwarz 1. lovačka eskadrila NOVJ Borbe u Hercegovini 1944. Borbe u Bosni i Hercegovini 1945. Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Svetozar Vukmanović Tempo Vlasenica Borbe u Bosni i Hercegovini 1942. Nevesinje 7. SS divizija Prinz Eugen Slobodne teritorije u oslobodilačkom ratu Derventa Mostar Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. Partizanska avijacija Zločini u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu 5. krajiška udarna divizija NOVJ Dubrovnik Četnici u drugom svetskom ratu 718. pešadijska divizija Sokolac Bitka na Neretvi Ustanak u NDH Kalinovik Travnik 3. udarna divizija NOVJ 1. proleterska udarna brigada Prozor Borbe za Istočnu Bosnu 1942. Goražde Druga neprijateljska ofanziva 10. krajiška divizija NOVJ Borbe u Hrvatskoj 1944. Zvornik Kiseljak Trebinje 27. istočnobosanska divizija NOVJ Diverzije u oslobodilačkom ratu Saradnja četnika sa okupatorom 2. lovačka eskadrila NOVJ Tuzla Holokaust u Jugoslaviji Josip Broz Tito Danilovgrad 3. udarni korpus NOVJ (1. bosanski) 2. udarni korpus NOVJ 29. hercegovačka divizija NOVJ 1. proleterska divizija NOVJ Visoko Avijacija u oslobodilačkom ratu 369. legionarska divizija (vražja) Narodni heroji Jugoslavije Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. Mostarska operacija Aprilski rat Ustanak u Bosni i Hercegovini 1941. Operacija Weiss Zenica Završne operacije u Jugoslaviji Knin Vrhovni štab NOVJ Slavonski Brod Konjic Italija u drugom svetskom ratu Luftwaffe u Jugoslaviji Genocid u NDH 5. proterska (crnogorska) udarna brigada Sarajevska operacija Ustaški zločini 1941. Trnovo Doboj 5. udarni korpus NOVJ (2. bosanski)