Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 03.02.2024: 2 nove knjige ****
ustanak

Italijanski zločini u Jugoslaviji

Za ovaj pojam je pronađeno 65 hronoloških zapisa, 70 dokumenata i 76 fotografija.

Događaji

⚔️ 17. 7. 1941. U s. Jasikovcu (kod Ivangrada), italijanski vanredni vojni sud, u cilju represalija, osudio na smrt 9 rodoljuba, koji su streljani.

⚔️ 0. 8. 1941. U Sinju italijanski vojnici streljali borca Splitskog NOP odreda Vinka Pajića, narodnog heroja.

⚔️ 1. 8. 1941. Delovi italijanske divizije -Kačatori dele Alpi-, prilikom prolaska kroz pješivačka sela Zagorak i Cerovo (kod Danilovgrada) ubili šest ljudi.

⚔️ 8. 8. 1941. Komandant italijanske 9. armije general Pircio Biroli izdao naredbu Komandi italijanskog 14. armijskog korpusa da konfiskuje imovinu ustaničkih porodica, da bi se na taj način lakše i brže obračunali sa ustanicima.

⚔️ 8. 8. 1941. Jedinice italijanske divizije -Pusterija-, nastupajući od Kolašina prema Bijelom Polju, zapalile u s. Rijeci Mušovića (kod Kolašina) 15 kuća, internirale 7 muškaraca i dve žene i oterale svu stoku koju su našle u selu. Neprijatelj je zatim zapalio katune na pl. Bjelasici, s. D. Štitaricu i deo s. Podbišća.

⚔️ 13. 8. 1941. U s. Vačanima (kod Skradina) italijanske vlasti uhapsile člana CK KPJ Pavla Papa Šilju, narodnog heroja, koga su 15. avgusta streljale u Skradinu.

⚔️ 26. 8. 1941. U Sinju italijanski vojnici streljali 24 zarobljena partizana Splitskog i Solinskog NOP odreda.

⚔️ 0. 9. 1941. Zbog čestih represalija koje su okupatorske i kvislinške snage vršile nad nevinim stanovništvom, Štab NO gerilskih (partizanskih) odreda za Crnu Goru, Boku i Sandžak izdao naređenje svim komandama jedinica da na represalije odgovore još žešćim udarcima.

⚔️ 14. 10. 1941. U Trogiru italijanski vojnici streljali člana MK SKOJ-a za Split Matu Golem, narodnog heroja, i još 11 splitskih rodoljuba.

⚔️ 15. 10. 1941. MK KPJ za Cetinje izdao proglas narodu: ukazuje na represalije koje vrše okupatorske vojne vlasti; razobličava rad okupatora i domaćih izdajnika; poziva sve rodoljube da stvore -čvrsto jedinstvo- u borbi protiv neprijatelja.

⚔️ 20. 10. 1941. Štab NO gerilskih (partizanskih) odreda za Crnu Goru, Boku i Sandžak uputio (po italijanskim vojnicima zarobljenim na Jelinom dubu) pismo komandi okupatorskih trupa u Crnoj Gori, u kome zahteva: obustavu paljevina, pljački i interniranja nevinog stanovništva; povratak interniranih, u protivnom - biće streljan svaki zarobljeni italijanski vojnik; razmena 20 italijanskih oficira, podoficira, karabinijera i šofera, zarobljenih na Jelinom dubu, za 20 Crnogoraca pripadnika NOP-a.

⚔️ 25. 10. 1941. U blizini Vodica (kod Šibenika) partizani napali italijansku patrolu: ubili 2 i ranili 1 vojnika. Za odmazdu, u Vodicama i Srimi italijanski fašisti su popalili nekoliko kuća i ubijali i hapsili stanovnike.

⚔️ 26. 10. 1941. U s. Martinićima (kod Danilovgrada) vođeni pregovori između predstavnika italijanske komande u Crnoj Gori i predstavnika GŠ NOP odreda za Crnu Goru i Boku. Italijanski oficiri su tražili: da se oružje preda kmetovima na čuvanje; da se partizani vrate kućama (suđeno će biti samo vođama i onima koji su ubijali italijanske vojnike); ako im se zahtevi odbiju, oni će za svakog ubijenog italijanskog vojnika streljati 100 Crnogoraca. Predstavnici GŠ odbili su te zahteve i izjavili da će za svakog nevino ubijenog Crnogorca ubiti 10 italijanskih vojnika. Postignut je sporazum o razmeni 20 zarobljenih italijanskih vojnika za 17 interniranih Crnogoraca.

⚔️ 29. 10. 1941. U Vodicama (kod Šibenika), kao odmazdu zbog pogibije svoja 2 vojnika, italijanski okupator streljao 12 rodoljuba.

⚔️ 0. 11. 1941. GŠ NOP odreda za Crnu Goru i Boku odgovorio na proglas fašističkog generala Pircija Birolija: narod Crne Gore i Boke ne sluša poziv okupatora, niti se boji represalija kada je u pitanju sloboda.

⚔️ 4. 11. 1941. U s. Jasenku (kod Ogulina) italijanske vlasti streljale Marka Trbovića, istaknutog borca toga kraja, i još 9 komunista.

⚔️ 25. 11. 1941. Italijanski vojnici upali u Divoselo (kod Gospića), gde su popalili i demolirali više kuća.

⚔️ 4. 12. 1941. Italijanska kolona krenula iz Prijepolja za Pljevlja. Na putu je spalila sela Čajževiće, Jabuku i Crljenice a stanovništvo poubijala. Samo u s. Jabuci je ubijeno 14 lica.

⚔️ 15. 12. 1941. VŠ NOP odreda Jugoslavije uputio proglas italijanskim vojnicima na području Crne Gore, istočne Bosne i Sandžaka: poziva ih da ne vrše zločine nad narodom, već da oružje okrenu protiv svojih fašističkih oficira.

⚔️ 15. 12. 1941. U Opčinama (kod Trsta) italijanska fašistička policija streljala glavnog urednika ilegalnog lista Julijske krajine -Istra- Josipa Pina Tomažiča, narodnog heroja.

⚔️ 15. 12. 1941. Kaznena ekspedicija italijanske divizije -Bergamo- (jedan puk sa tenkovima i 3 aviona) zauzela sela Kupreškog polja (Rastičevo, Blagaj, Novo Selo, Šemenovce) i vršila represalije.

⚔️ 1. 1. 1942. Italijanski avioni bombardovali s. Štedim (kod Nikšića) u znak odmazde zbog toga što su seljaci odbili da italijanskoj komandi u Nikšiću isporuče određeni kontingent mesa.

⚔️ 12. 1. 1942. Guverner Crne Gore armijski general Pircio Biroli izdao naredbu o primeni represivnih mera u slučaju ubistva ili ranjavanja italijanskih oficira, podoficira ili vojnika. Naredbom je propisano da se za jednog ubijenog ili ranjenog italijanskog oficira strelja 50 civila a za jednog podoficira ili vojnika - 10 civila.

⚔️ 26. 1. 1942. U s. Koritima (kod Sinja) italijanske vlasti streljale sekretara SK KPH za Sinj Tadiju Anušića, narodnog heroja.

⚔️ 8. 2. 1942. Iz Budve italijanski vojnici jakom artiljerijskom vatrom tukli s. Kuljače i s. Manastir Duljevo, gde su se nalazile jedinice Lovćenskog NOP odreda. Tom prilikom je porušeno i zapaljeno nekoliko kuća i naneta znatna materijalna šteta.

⚔️ 13. 3. 1942. Oko 2000-3000 vojnika iz sastava italijanske divizije -Mesina-, podržani artiljerijom i tenkovima, preduzeli napad protiv jedinica Orjenskog bataljona Nikšićkog NOP odreda u Boki. Glavne snage neprijatelja napadale su na položaje zapadno i južno od s. Morinja, ka Žlijebu i Sv. Jeremiji. Na tim položajima borbe su trajale puna 4 dana. Jedinice Orjenskog bataljona uspele su zadržati svoje položaje u rejonu s. Morinja i Zlijeba, a kod Sv. Jeremije deo snaga se povukao na bolje položaje. U toku tih borbi neprijatelj je streljao 20 seljaka i popalio sela: Bakoće, Bjelske Kruševice, Bunoviće, G. Morinje, Repaje, Sasoviće, Kute, Presjeku i Lastvu. Gubici neprijatelja su procenjeni na oko 400-450 mrtvih i ranjenih, dok su partizani imali 5 poginulih i oko 20 ranjenih boraca.

⚔️ 16. 3. 1942. U Brinju italijanske vlasti streljale sekretara SK KPH za Brinje Ivicu Lovinčića, narodnog heroja.

⚔️ 29. 4. 1942. Italijanski vojnici iz Bijelog Polja upali u s. Kukulje i G. Selo, vršili teror i pljačkali, i tom prilikom streljali dve žene a jednu i dete ranili. Peti udarni bataljon Bjelopoljskog NOP odreda izvršio je snažan napad na neprijatelja i odbacio ga, nunevši mu gubitke od 8 mrtvih i više ranjenih (među kojima i jedan oficir).

⚔️ 0. 5. 1942. U Pljevljima italijanske vlasti streljale preko 30 talaca, pripadnika NOP-a.

⚔️ 7. 5. 1942. Povodom odluke italijanskih vlasti (od 24. aprila 1942.) o streljanju talaca, GŠ NOP odreda za Sloveniju objavio u -Slovenskom poročevalecu- br. 19 od 12. maja 1942. i posebnim lecima koji su rastureni u Ljubljanskoj pokrajini izjavu o merama protiv italijanskog sistema terora nad slovenačkim narodom.

⚔️ 21. 5. 1942. U Ljubljani italijanske vlasti streljale organizacionog sekretara CK KP Slovenije Tona Tomšiča, narodnog heroja.

⚔️ 21. 5. 1942. Italijanska divizija -Kačatori dele Alpi-, jači delovi divizija -Marke- i -Murđe- i ojačani četnički Nevesinjski i Gatački odred otpočeli koncentričan napad iz Nevesinja, s. Plužina, Gacka, s. Hutova, Čapljine i Mostara (operacija -Stolac-). U osmodnevnim borbama oni su razbili jače delove Južnohercegovačkog i Severnohercegovačkog NOP odreda i 28. maja se spojili u rejonu do tada odsečenog garnizona Stolac. Italijanske jedinice i četnici su u 25 sela spalili oko 1.000 kuća.

⚔️ 22. 5. 1942. Na Subićevcu u Šibeniku italijanske okupatorske vlasti streljale člana Politbiroa CK KPJ i sekretara CK KPH Rada Končara, narodnog heroja, i još 25 članova KPJ i pripadnika NOP-a iz Splita.

⚔️ 26. 6. 1942. Među italijanske oficire u hotelu -Amerika- u Nikšiću simpatizer NOP-a Lujo Davičo, bacio bombu od koje su poginula dva oficira a nekoliko ih je ranjeno. On je posle toga uhvaćen i streljan.

⚔️ 12. 7. 1942. Delovi italijanskog 5. armijskog korpusa preduzeli napad na 2. primorsko-goranski NOP odred. U borbama do kraja. jula italijanske jedinice su uspele da unište žetvu, spaie oko 1000 kuća i streljaju oko 200 ljudi.

⚔️ 12. 7. 1942. U s. Pothumu (kod Sušaka) italijanske jedinice izvršile masovni pokolj: streljale 169 ljudi, internirale u koncentracione logore Italije 185 porodica (800 članova), spalile su sve kuće u selu i opljačkale oko 1000 grla rogate stoke, 900 ovaca i 100 koza, nekoliko stotina svinja i 26 konja.

⚔️ 12. 7. 1942. U s. Orehovici (kod Rijeke) italijanske vlasti streljale člana OK KPH za Hrvatsko primorje Rada Šupića, narodnog heroja.

⚔️ 20. 7. 1942. U Nevesinju italijanski vojnici streljali političkog komesara Operativnog štaba NOP odreda za Hercegovinu i južnu Dalmaciju Mira Poparu, narodnog heroja.

⚔️ 31. 7. 1942. U Gorici predsednik vlade Kraljevine Italije Benito Musolini održao sastanak s načelnikom Glavnog generalštaba, načelnikom Generalštaba vojske, komandantom, načelnikom štaba i komandantom vazduhoplovstva Više komande -Slovenija-Dalmacija- (Superslode) i komandantima italijanskog 5. i 11. armijskog korpusa, na kome su razmotreni vojno-politička situacija i tok operacija protiv NOP odreda u Sloveniji i susednim područjima. Musolini je odobrio preduzete mere i naredio da se ubrza tempo operacija i još oštrijim merama (-gvožđem i vatrom-) uspostavi mir. Odobrena je saradnja sa četnicima Draže Mihailovića.

⚔️ 12. 8. 1942. Komanda italijanskog 18. armijskog korpusa uputila predlog Višoj komandi -Slovenija-Dalmacija- (Superslodi) da se područje Biokova -učini nepristupačnim za ustanike-, sela unište, a stanovništvo internira.

⚔️ 21. 9. 1942. Posle teškog mučenja u zatvoru u Ljubljani, italijanske okupacione vlasti streljale Antoniju Kuclar, narodnog heroja.

⚔️ 0. 10. 1942. PK KPH za Dalmaciju i Štab 4. operativne zone NOP odreda Hrvatske uputili letak stanovništvu Dalmacije: obavestili ga o zločinima koje su četnici, uz pomoć italijanskih vojnika, izvršili u Dalmaciji; pozvali ga da stupa u redove partizanskih jedinica.

⚔️ 5. 10. 1942. Delovi italijanskog 6. armijskog korpusa (4.000) i četničkog Trebinjskog, Nevesinjskog i Romanijskog korpusa (5.000), u pet napadnih kolona, uz sadejstvo delova domobranskog 7. i 15. pešadijskog puka, podržani avijacijom, otpočeli šestodnevnu prozorsku operaciju (-Alfa-), deo nemačko-italijanske protivofanzive (ciklusa operacija -Dinara-), u cilju odbacivanja partizanskih snaga od Mostarskog basena boksita i železničke pruge Sarajevo-Mostar. Oko 60 km razvučena 10. hercegovačka NOU brigada nije mogla pružiti ozbiljniji otpor italijansko-četničkim snagama, koje su do 10. oktobra zauzele s. Soviće, Prozor, s. Šćit i s. Ravno, prokrstarile selima na planinama Ljubuši, Vranu, Paklini i Raduši i na liniji Duvno - Šujica - G. Vakuf - Hadžići uspostavile vezu sa ustaško-domobranskim snagama [Četnici su opljačkali ceo grad i spalili desetine sela. Samo u prozorskoj opštini ubijeno je 638 ljudi, žena i dece i spaljeno 656 domova.].

⚔️ 30. 11. 1942. U Đakovici italijanske okupatorske vlasti preduzele hapšenja i represalije zbog demonstracija prethodnog dana. Grupa od oko 20 kompromitovanih članova Partije uspela je da napusti mesto, da pređe u ilegalstvo ili da ode u šiptarski NOP odred -Zejnel Ajdini-.

⚔️ 23. 12. 1942. U Splitu italijanske vlasti streljale člana PK KPH za Dalmaciju Ivana Lavčeviča-Lučića, narodnog heroja.

⚔️ 16. 1. 1943. U varošici Lipljanu italijanske vlasti streljale sekretara SK KPJ za gračanički srez i člana Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju Aleksandra Marovića, narodnog heroja, i još dva člana KPJ.

⚔️ 20. 2. 1943. PK KPJ za Crnu Goru i Boku uputio CK KPJ izveštaj o vojnopoiitičkoj situaciji u Crnoj Gori, Boki i Sandžaku, s podacima o italijansko-četničkom teroru i represalijama, mobilizaciji četnika za odlazak u Bosnu, pokolju muslimanskog življa u Sandžaku i teškoćama u radu partijskih organizacija.

⚔️ 0. 3. 1943. U Peći italijanski vojnici zapalili izvestan broj dućana i kuća kao odmazdu zbog pogibije jednog njihovog inženjera. Misleći da su ubistvo izvršili Šiptari popaljene su prvenstveno njihove kuće i dućani.

⚔️ 10. 3. 1943. U rejonu brda Vlaške (kod Trogira) Šibensko-drniška partizanska četa i Trogirski partizanski vod napali italijanske vojnike iz 229. teritorijalno-mobilnog bataljona. Poginula su i ranjena 32. a zarobljeno je 6 vojnika. Za odmazdu je streljano 19 talaca iz trogirskog zatvora.

⚔️ 12. 3. 1943. Preki italijanski vojni sud u Kotoru osudio na smrt 9 rodoljuba, koji su streljani kod s. Morinja (blizu Risna).

⚔️ 1. 4. 1943. U Đakovicu upao deo NOP odreda -Emin Duraku- i ubio nekoliko italijanskih agenata i pljačkaša, ali nije uspeo da prihvati 2 člana Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju. Borci ovog odreda su se potom prebacili ka Kosovu. Za odmazdu, italijanska policija i milicija su opljačkale i popalile kuće pristalica NOP-a a 13 pristalica uhapsile i streljale.

⚔️ 10. 4. 1943. GŠ NOV i PO za Crnu Goru i Boku uputio Vasojevićima proglas u kome je izneo italijansko-četnički teror i represalije i ukazao na to da okupator razbija borbeno jedinstvo crnogorskog naroda, te pozvao zavedene Vasojeviće da napuste četnički pokret i pređu na stranu NOVJ.

⚔️ 14. 4. 1943. U s. Vujanićima (na putu Knin-Obrovac) jedinice Ličkog NOP odreda napale 5. četu antikomunističke milicije. Poginulo je 8 milicionera i 1 italijanski oficir, a zarobljeno 28 milicionera i italijanski podoficir. Italijanski vojnici su za odmazdu spalili selo.

⚔️ 20. 4. 1943. Kod s. Landovice (blizu Prizrena) italijanske vlasti streljale Ramiza Sadiku Baca i Boru Vukmirovića, članove Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju i narodne heroje.

⚔️ 4. 5. 1943. Ostrva: Dugi otok, Iž, Ravu, Rivanj, Sestrunj, Žut, Žverinac i Kornat otpočele pretresati jedinice italijanske divizije -Zara- i antikomunistička milicija. Do 19. maja neprijatelj je pobio ili streljao 112, a uhapsio i internirao 98 rodoljuba i spalio 90 kuća. Mesta Savar i Polje (na Dugom otoku) potpuno su uništena, a 44 čoveka su ubijena bajonetima i gvozdenim polugama.

⚔️ 11. 6. 1943. Jedinice italijanske divizije -Zara- otpočele pretres terena između s. Vodica i s. Čiste Male (kod Šibenika) i do 14. juna pohvatale i streljale 72 rodoljuba.

⚔️ 21. 6. 1943. Na Korčuli partizanski vod napao italijanske karabinijere sa stanice Cara, te ubio 7 i ranio 2 karabinijera. Radi odmazde, jedinice 93. puka italijanske divizije -Mesina- su uhapsile veći broj rodoljuba, pa 40 njih streljale.

⚔️ 28. 6. 1943. U Nikšiću, Podgorici (sada: Titograd), Baru, Andrijevici i Beranama (sada: Ivangrad), po naređenju italijanskog guvernera za Crnu Goru, streljano 180 rodoljuba, kao odmazda za težak poraz 383. puka italijanske divizije -Venecija- u borbi na Bioču 14-17. maja.

⚔️ 30. 6. 1943. Kod Stubice (na putu s. Pirovac - s. Tijesno) 1. četa 1, bataljona Severnodalmatinskog NOP odreda napadom iz zasede zarobila 7, ubila 9 i ranila 2 vojnika iz italijanske divizije -Zara-, Za odmazdu, italijanski vojnici su u selima Betini, Hramini, Murteru i Pirovcu (kod Šibenika) zapalili 15 kuća i streljali 25 ljudi.

⚔️ 8. 7. 1943. Selo Žrnovnicu (kod Omiša) spalile jedinice italijanske divizije -Bergamo- i streljale 13 ljudi od 45 do 70 godina starosti.

⚔️ 10. 7. 1943. Iz Ploča, Vrgorca, Zagvozda, Sinja, Solina, Omiša i Makarske jake italijanske, nemačke i ustaško-domobranske snage (preko 15.000 vojnika), podržavane tenkovima, avijacijom i ratnim brodovima, otpočele operaciju (-Biokovo-Mosor-) protiv jedinica NOVJ na pl. Biokovu i pl. Mosoru. U borbama dol. avgusta Biokovski NOP odred, podeljen po grupama, izbegao je uništenje, dok je 1. bataljon Cetinskog NOP odreda razbijen u rejonu s. Lovreča. Neprijatelj je imao 22 mrtva, 106 ranjenih, 17 nestalih i 2 zarobljena, ali je sistematski popalio i opljačkao više sela, vršeći represalije nad stanovništvom; samo italijanske jedinice su ubile i streljale 97, uhapsile 91 i internirale 833 rodoljuba.

⚔️ 11. 7. 1943. U rejonu s. Pirovca (kod Šibenika) delovi italijanske divizije -Zara- napali Severnodalmatinski NOP odred, ali se ovaj, posle višečasovne borbe, probio iz okruženja u rejon s. Brguda. Vršeći represalije nad stanovništvom, neprijatelj je do 13. jula čistio rejon Putičanje, Stankovci, Banjevci. Poginula su 34, a ranjeno je 56 italijanskih vojnika, među kojima 3 oficira. Severnodalmatinski NOP odred je imao 2 mrtva i 12 ranjenih.

⚔️ 6. 8. 1943. Partizani pustili na slobodu italijanske vojnike i oficire koje su prethodnog dana zarobilili u Bolu na o. Braču. U toku 7. i 8. avgusta italijanski vojni sud u Šibeniku je -zbog kukavičkog držanja- osudio na smrt streljanjem 28, a na 15 godina zatvora 23 vojnika.

⚔️ 15. 8. 1943. Na o. Visu grupa od 15 članova KPJ i SKOJ-a razoružala 7 italijanskih mornara osmatračke stanice Hum. Italijanske vlasti Su sutradan uhapsile 50 talaca (te njih 20 streljale 20. avgusta).

⚔️ 27. 9. 1943. U Splitu nemačke jedinice zarobile 9.000 vojnika i oko 300 oficira (uglavnom iz italijanske divizije -Bergamo-). Nemci su zarobljene oficire, zbog ranije predaje partizanima, stavili pod preki sud i većinu streljali. (Do ulaska nemačke vojske u Split, u Italiju je prebačeno oko 3000 italijanskih vojnika i oficira.)

Dokumenti

📜 Izveštaj Komande 16. mobilnog bataljona Kr. karabinijera od 2. juna 1941. Guvernatoratu Dalmacije o potrebi da se preduzmu energične mere prema stanovništvu pripojenog dela Dalmacije koje je komunistički i protivitalijanski nastrojeno

📜 Izveštaj Zapovjedništva oružničkog voda Gacko od 16. juna 1941. o obilasku italijanskih oficira pograničnih krajeva prema Crnoj Gori sa podacima o streljanju talaca

📜 Naređenje Aleksandra Pircija Birolija od 15 jula 1941 god. za preduzimanje hitnih mjera na teritoriji Crne Gore radi ugušivanja narodnog ustanka

📜 Depeša prefekta Kotora od 17. jula 1941. guverneru Dalmacije o uputstvima za hapšenje članova porodica ustanika

📜 Izveštaj visokog komesara Crne Gore od 20. jula 1941. Ministarstvu spoljnih poslova u Rimu o pogoršanju situacije u Crnoj Gori i o represalijama italijanske vojske

📜 Telegram visokog komesara za Crnu Goru od 21 jula 1941 god. ministru inostranih poslova Italije o ispadima italijanskih vojnika

📜 Obaveštenje prefekta Kotora od 23. jula 1941. guverneru Dalmacije o represalijama garnizona Budva nad civilnim stanovništvom

📜 Depeša prefekta Kotora od 23. jula 1941. guverneru Dalmacije o hapšenju jevrejskih porodica, potrebi za pojačavanjem karabinijera i bombardovanju predela Njeguši

📜 Depeša prefekta Kotora od 26. jula 1941. guverneru Dalmacije o bombardovanju naselja Čavori i interniranju Jevreja za Drač

📜 Naređenje Pircija Birolija ol 8 avgusta 1941 goc. komandi Četrnaestog armiskog korpusa za konfiskaciju imovine ustaničnih porodica

📜 Naređenje komantanta 164 jurišne legije crnih košulja od 11 avgusta 1941 god. za formiranje jedne kolone iz sastava legije koja će vršiti represalije u rejonu Zelenika - Lastva - Bakoci

📜 Naređenje Komande 5. armijskog korpusa od 29. septembra 1941. da potčinjene komande izveste o preduzetim represalijama povodom sabotaža i napada na italijanske vojnike

📜 Depeša Komande 5. armijskog korpusa od 30. septembra 1941. Komandi 2. armije o paljenju sela Zalužnice zbog zarobljavanja italijanskih oficira od strane partizana

📜 Izvještaj komandira partizanskog odreda iz sela Crne Vlasti od 2 listopada 1941 god. Štabu gerilskih odreda za kotar Korenicu i okolinu o pokretima i represalijama talijanskih jedinica u Vrhovinama i Zalužnici

📜 Depeša Generalštaba kopnene vojske od 7. oktobra 1941. Komandi 2. armije da pored represivnih akcija za ugušivanje ustaničke aktivnosti počne i sistematsko čišćenje najugroženijih zona

📜 Telegrami razmenjeni između jugoslovensko-britanske misije i centara britanske Uprave za specijalne operacije u Kairu od kraja septembra do 19. oktobra 1941. godine

📜 Musolinijeva depeša od 11. novembra 1941. guverneru Dalmacije da lica uhapšena povodom napada na odred divizije „Kačatori dele Alpi treba smatrati taocima

📜 Musolinijeva depeša od 11. studenog 1941. Guverneru Dalmacije da lica uhapšena povodom napada na odred divizije »Cacciatori delle Alpi« treba smatrati taocima

📜 Izvještaj Oružničke postaje Dabar od 6. decembra 1941. Krilnom oružničkom zapovjedništvu Gospić o paljenju i teroru u selima Živica, Petrinić Polje i Glibodol od strane talijanske divizije Re

📜 Izvod iz izveštaja Poštanske ratne cenzure od 1. do 7. decembra 1941. o pljačkama i represalijama okupacionih trupa

📜 Poziv italijanskim vojnicima od 15 decembra 1941 god. da ne vrše zločin nad crnogorskim narodom već da okrenu oružje protiv svojih fašističknh oficira

📜 Naređenje guvernera Crne Gore od 12 januara 1942 god. o represivnim mjerama za svakog ubijenog ili ranjenog italijanskog oficira

📜 Depeša Kvesture Kotor od 13. januara 1942. Guvernatoratu Dalmacije o partizanskim akcijama na području Herceg-Novog i represivnoj akciji italijanske artiljerije na naseljena mesta Svrčuge, Bijelići i Lepetić

📜 Naredba štaba Nikšićkog NOP odreda od januara 1942 god. područnim štabovima bataljona i komandama četa za evakuaciju sela izloženih represalijama okupatora

📜 Izvještaj Štaba Cucko-ćeklićkog bataljona od 28. februara 1942. Štabu Lovćenskog NOP odreda o represalijama Italijana posle borbe u Gornjem Orahovcu

📜 Dopis Komande pješadijske divizije »Perugia« od 27. ožujka 1942. potčinjenim jedinicama o uputstvima Komande 18. armijskog korpusa u vezi s nadležnošću i načinom izvršavanja represalija nad ustanicima i stanovništvom

📜 Dopis Komande pešadijske divizije »Peruđa« od 27. marta 1942. potčinjenim jedinicama o uputstvima Komande 18. armijskog korpusa u vezi s nadležnošću i načinom izvršavanja represalija nad ustanicima i stanovništvom

📜 Poziv guvernera Crne Gore od aprila 1942 god. italijanskim vojnicima u Crnoj Gori na veće represalije nad crnogorskim narodom

📜 Dopunsko uputstvo komandanta Druge talijanske armije Marija Roatte od 7. travnja 1942. o uništenju kuća i čitavih sela okupiranog teritorija

📜 Izvještaj Velike župe Cetina u Omišu od 13. travnja 1942. Ministarstvu unutrašnjih poslova NDH o paljenju staja od strane Talijana na planini Svilaji

📜 Izvještaj Velike župe Cetina u Omišu od 22. travnja 1942. Općem upravnom povjereništvu NDH kod 2. talijanske armije o paljenju planinskih staja, skrovišta partizana, ispod Svilaje

📜 Dopunsko uputstvo komandanta Druge talijanske armije Maria Roatte od 7 travnja 1942 god. o uništenju kuća i čitavih sela okupiranog teritorija

📜 Uputstvo komandanta Druge talijanske armije Maria Roatte od 19 travnja 1942 god. o postupku s uhvaćenim partizanima i njihovim pomagačima

📜 Izveštaj Komande 11. armijskog korpusa od 27. maja 1942. Višoj komandi oružanih snaga »Slovenija-Dalmacija« o čišćenjima i represalijama na teritoriji korpusa od 15. septembra 1941. do 20. maja 1942. godine

📜 Izvještaj zapovjedništva Druge oružničke pukovnije od 7 srpnja 1942 god. o napadu partizana na talijansku kolonu na gesti Senj - Novi, o paljenju sela Ledenice od strane Talijana i borbi u selu Lukar

📜 Slovenski poročevalec od 9 jula 1942 god. o hapšenju Slovenaca i odvođenju u koncentracione logore u Italiji

📜 Naređenje komandanta Više komande oružanih snaga »Slovenija-Dalmacija« od 20. jula 1942. komandantu 11. armijskog korpusa da sve potčinjene upozori na neophodnost najenergičnijih represalija u akcijama protiv partizana i njihovih pomagača

📜 Spisak streljanih talaca u toku juna, jula i avgusta 1942 god. u nemačkoj (Gorenjska i Štajerska) i italijanskoj (Ljubljanska pokrajina) okupacionoj zoni

📜 Izveštaj Prvog bataljona Kočevskog odreda od 8 avgusta 1942 god. Glavnom štabu partizanskih odreda Slovenije o represalijama italijanskih trupa i o reorganizaciji bataljona

📜 Izvještaj Velike župe Cetina u Omišu od 31. kolovoza 1942. o paljenju i pljački kuća od strane talijanske vojske u selu Dubočaj—Kogoznica

📜 Izvještaj 3. bojne 15. pješačke pukovnije od 12. rujna 1942. općem zapo-vjedniku NDH kod talijanske 2. armije o poduzetoj akciji Talijana protiv partizana na Biokovu i zločinima okupatora

📜 Izvod iz izvještaja Velike župe Cetina u Omišu od 12. rujna 1942. propa-gandnom uredu NDH o zločinima talijanske vojske na području Biokova i Vrgorca

📜 Izvještaj Štaba Četvrte operativne zone od 10 listopada 1942 god. Glavnom štabu NOP odreda Hrvatske o aktivnosti partizana u srednjoj Dalmaciji i o četničko-talijanskim zločinima u selima na području Mosora

📜 Izveštaj visokog komesara za Ljubljansku pokrajinu od 14 oktobra 1942 god. Ministarstvu unutrašnjih poslova u Rimu o streljanju 24 taoca

📜 Odluka Više komande oružanih snaga Slovenija-Dalmacija od 29 listopada 1942 god. o bombardovanju i mitraljiranju područja Poloj, Primilje, Veljun u cilju represalija

📜 Izvještaj Kotarske oblasti Omiš od 15 prosinca 1942 god. o napadu na talijansku kolonu i o talijanskim represalijama nad stanovništvom sela Podstrane

📜 Naređenje Štaba Četvrte operativne zone od 25 prosinca 1942 god. podređenim jedinicama povodom represalija talijanske okupatorske vojske

📜 Izvještaj Štaba Četvrte operativne zone od 3. siječnja 1943. Vrhovnom štabu NOV i POJ o napadu talijanske vojske na Drvenik i Igrane i počinjenim zločinima

📜 Izvještaj Velike župe Cetina u Omišu od 4. siječnja 1943. Ministarstvu unutrašnjih poslova NDH o zločinima Talijana na Hvaru

📜 Telegram Više komande oružanih snaga Slovenija-Dalmacija od 5 januara 1943 god. potčinjenim komandama za preduzimanje represivnih akcija zbog napada na talijanske brodove

📜 Brzojav Više komande oružanih snaga Slovenija-Dalmacija od 5. siječnja 1943. potčinjenim komandama za poduzimanje represivnih akcija zbog napada na talijanske brodove

📜 Izvještaj Zapovjedništva Šeste pješačke divizije od 9 siječnja 1943 god. o zločinima Talijana na poluotoku Pelješcu

📜 Izvod iz izvještaja Zapovjedništva Šeste pješačke divizije od 9. siječnja 1943. o zločinima Talijana na poluotoku Pelješcu

📜 Izvještaj Intendanture Više komande oružanih snaga Slovenija - Dalmacija od 14 siječnja 1943 god. o pripremama za obrazovanje koncentracionih logora na području Italije

📜 Pismo Guvernera Dalmacije Bastianinija od 16. siječnja 1943. generalu Spigu u povodu izvršenih pljački od strane talijanskih vojnika

📜 Izvještaj Kotarske oblasti u Metkoviću od 17. siječnja 1943, ustaškoj Nadzornoj službi o zločinima Talijana i ustaške milicije u selima Desne i Gornji Komin

📜 Izvještaj Kotarske oblasti Dubrovnik od 18. siječnja 1943. Župskoj redarstvenoj oblasti Dubrovnik o zločinima Talijana i ustaške milicije na Pelješcu

📜 Izvještaj Ministarstva vanjskih poslova NDH od 19. siječnja 1943. Općem upravnom povjereništvu NDH kod Druge talijanske armije o zločinima Talijana u selu Podstrani

📜 Zahtjev komande divizije Murge od 28 januara 1943 god. da se bombarduju sela Crnogorci, Krivi Dol, Klenovac i Damnjan

📜 Izveštaj oružničke postaje Plaški od 11. februara 1943. Glavnom ravnateljstvu za javni red i sigurnost o represalijama četnika i italijanskih trupa u selima Plaščanske doline

📜 Proglas Italijanske komande u Mostaru od 19 februara 1943 god. o zabrani kretanja i strijeljanju talaca

📜 Naređenje Više komande oružanih snaga Slovenija-Dalmacija od 27. veljače 1943. Komandi 18. armijskog korpusa za poduzimanje kombinirane represivne akcije u zoni Živogošče-Igrane-Drašnice zbog partizanskih napada na talijanske plovne objekte

📜 Naređenje Više komande oružanih snaga Slovenija - Dalmacija od 27. februara 1943. Komandi 18. armijskog korpusa za preduzimanje kombinovane represivne akcije u zoni Živogošće - Igrane - Drašnice zbog partizanskih napada na italijanske plovne objekte 

📜 Izvještaj Prefekture u Zadru od 21. ožujka 1943. Ministarstvu unutrašnjih poslova o zločinu talijanskih vojnika u Zablaću

📜 Izvještaj Oružničkog krilnog zapovjedništva u Dubrovniku od 22. ožujka 1943. o zločinu Talijana na Pelješcu

📜 Izvještaj Karabinjerske ispostave u Vodicama od 28. ožujka 1943. o spaljivanju crkve na Okitu kod Vodica od strane talijanskih vojnika

📜 Izvještaj Komande talijanskog Osamnaestog armijskog korpusa od 20 travnja 1943 god. o paljenju sela Vujanići i Bribirske Mostine

📜 Uputstvo komandanta Druge italijanske armije od 4 jula 1943 god. o vršenju represalija nad stanovništvom

📜 Izvještaj Ministarstva vanjskih poslova NDH Općemu upravnom povjereništvu Sušak o borbama s partizanima u kotaru Pisarovina i Jastrebarsko, neuspjeloj ofenzivi na oslobođenu teritoriju Žumberka i zločinima Talijana nad civilnim stanovništvom

📜 Dnevni izvještaj Komande Šestog armijskog korpusa za 2 septembar 1943 god. Komandi Druge armije o represalijama na sektoru Kolašina

Fotografije

loading

Istorijske fotografije se učitavaju...

Povezane odrednice

Borbe u Dalmaciji 1943. Danilovgrad Gračac 15. pešadijska divizija Bergamo Ustanak u Bosni i Hercegovini 1941. Mostar Narodni heroji Jugoslavije Split Šibenik Kotor Borbe u Hercegovini 1942. Pirzio Biroli Pelješac Borbe u Hrvatskoj 1942. Komunistička partija Hrvatske Hrvatsko domobranstvo Sinj Borbe u Crnoj Gori 1943. Štampa u ratu Četnici u drugom svetskom ratu Ustanak u Sloveniji 1941. Rade Končar Viša komanda oružanih snaga Slovenije-Dalmacije Ustanak u Dalmaciji 1941. SKOJ Zarobljenici u ratu Korenica Benito Mussolini Saradnja četnika sa okupatorom Ustanak u Lici 1941. Vrhovine Mario Roatta 2. italijanska armija Italija u drugom svetskom ratu Ustanak u Crnoj Gori 1941. Streljanja u oslobodilačkom ratu Avijacija u oslobodilačkom ratu Borbe na Kosovu i Metohiji Sušak Četnički zločini Operacija Weiss Borbe u Hrvatskoj 1943. Brač Pljačka u ratu Borbe u Bosni i Hercegovini 1942. 22. pešadijska divizija Cacciatori delle Alpi Nevesinje 158. pešadijska divizija Zara Ustanak u Hrvatskoj 1941. 6. pješačka divizija (NDH) Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. Ljubljana Oblasni komitet KPJ za Kosovo i Metohiju Operacija Ljubljanska pokrajina Borbe u Sloveniji 1942. Centralni komitet KPJ 18. italijanski armijski korpus Žene u ratu Borbe u Dalmaciji 1942. Borbe u Crnoj Gori 1942. Operacija Schwarz Bar Nikšić Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Ustanak u NDH 11. italijanski armijski korpus Cetinje Podgorica 5. italijanski armijski korpus Vodice Razmena zarobljenika u oslobodilačkom ratu Omiš Zločini u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu Ilegala u ratu Borbe u Lici 1942.