Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 03.02.2024: 2 nove knjige ****
ustanak

3. dalmatinska udarna brigada

Za ovaj pojam je pronađeno 29 hronoloških zapisa, 37 dokumenata i 3 fotografija.

Događaji

⚔️ 12. 11. 1942. U s. Vrbi (kod Sinja), po naređenju Štaba 4. operativne zone NOV i PO Hrvatske, od Mosećkog i Mosorskog partizanskog bataljona i Rogozničke partizanske čete formirana 3. dalmatinska NOU brigada.

⚔️ 28. 11. 1942. Jedinice 3. dalmatinske NOU brigade zauzele ustaško uporište u s. Bisko (kod Sinja).

⚔️ 4. 12. 1942. Kod s. Podstrane (na komunikaciji Split-Omiš) 6. bataljun 3. dalmatinske NOU brigade napao italijansku kolonu i ubio ili ranio oko 40 italijanskih vojnika, a zaplenio veliku količinu oružja. Za odmazdu, italijanski vojnici su u tom selu zapalili 30 kuća i ubili 23 stanovnika.

⚔️ 4. 12. 1942. Jedinice 1. bataljona 3. dalmatinske NOU brigade otpočele dvodnevno razoružavanje četničkih i domobranskih posada u selima: Gracu, Otavieama, Kanjanama, Kadinoj Glavici, Parčiću, Miočiću i Biočićit (sva kod Drniša).

⚔️ 15. 12. 1942. Između ž. stanica Labin i Kaštel Stari (na pruzi Knin-Split) jedinice 3. bataljona 3. dalmatinske NOU brigade napale italijanski transportni voz. U četvoročasovnoj borbi italijanski vojnici su imali 12 mrtvih i veći broj ranjenih, a pruga je oštećena za duže vreme.

⚔️ 21. 12. 1942. Kod s. D. i G. Zelova (blizu Sinja) 3. bataljon 3. dalmatinske NOU brigade odbio napad ustaških i domobranskih snaga i prinudio ih na povlačenje u pravcu s. Hrvača.

⚔️ 27. 12. 1942. Delovi 3. dalmatinske NOU brigade zauzeli s. Poljicu (kod Imotskog), koje su branili ustaše i milicioneri. U toku borbe neprijatelj je imao 4 mrtva i 3 zarobljena vojnika.

⚔️ 21. 2. 1943. Na prostoriji pl. Ljubeć - s. Tihaljina - pl. Malić (kod Ljubuškog) ustaške, domobranske i četničke snage napale jedinice 9. divizije NOVJ. U borbama do 26. februara, 9. divizija NOVJ je odbila napad neprijateljskih snaga. Prvog dana borbe na pl. Maliču je poginuo komandant 1. bataljona 3. dalmatinske NOU brigade Stevo (Stevana) Opačić, narodni heroj.

⚔️ 12. 4. 1943. Po naređenju VŠ NOV i POJ rasformirana 9. divizija NOVJ, a ljudstvom njene 4. i 5. brigade popunjene 1, 2. i 3. dalmatinska NOU brigada.

⚔️ 27. 4. 1943. Jedinice italijanskog 6. armijskog korpusa (ostaci razbijene divizije -Murđe-, divizija -Marke- bez jednog puka, po jedan ojačani puk divizija -Mesina- i -Emilija-, te 73. legija crnih košulja divizije -Sasari-), sa četničkim Nevesinjskim, Trebinjskim i Nikšićkim korpusom i tri bataljona domobranske 6. pešadijske divizije, počele napad iz Blagaja, Stoca, s. Meke Grude, prevoja Kobilje glave i Vilusa. U petodnevnim borbama one su potisnule zaštitničke delove 3. udarne divizije NOVJ i 3. dalmatinske NOU brigade i ovladale Dabarskim, Nevesinjskim i Gatačkim poljem.

⚔️ 28. 4. 1943. Pukovska borbena grupa -Skoti- italijanske divizije -Mesina-, četnički Trebinjski korpus i dve brigade Romanijskog korpusa, nastupajući od Blagaja i Stoca zauzeli Nevesinje, iz koga su se povukli zaštitnički delovi 3. dalmatinske NOU brigade.

⚔️ 18. 5. 1943. Kod s. Graca i s. Orlja (blizu Pljevalja) jedinice nemačke 369. legionarske divizije odbacile 6, istočnobosansku i 3. dalmatinsku NOU brigadu i 7. brigadu 7. divizije NOVJ na levu obalu r. Čehotine.

⚔️ 24. 5. 1943. Nemačka 369. legionarska divizija, podržana avijacijom, forsirala r. Čehotinu kod s. Graca (blizu Pljevalja), odbacila delove 7. divizije NOVJ i 3. dalmatinske NOU brigade i obrazovala mostobran na levoj obali.

⚔️ 2. 6. 1943. Na Vučevo izbila 3. dalmatinska NOU brigada i preuzela položaje 6. istočnobosanske udarne brigade Drinske operativne grupe, koja je upućena ka s. Tjentištu da sadejstvuje s jedinicama određenim za prodor preko r. Sutjeske.

⚔️ 6. 6. 1943. Po naređenju Vrhovnog štaba NOV i POJ rasformirana 3. dalmatinska NOU brigada i njenim ljudstvom popunjene jedinice 1. i 2. proleterske udarne divizije NOVJ.

⚔️ 8. 9. 1943. Kod s. Vrlike (blizu Knina), po naređenju Štaba 4. operativne zone NOV i PO Hrvatske, ponovo formirana 3. dalmatinska udarna brigada 9. divizije NOVJ.

⚔️ 15. 9. 1943. Na položajima južno od s. Dicma dočekali su ih delovi 3. dalmatinske udarne i Cetinske brigade i prinudili ih da se, uz velike gubitke, povuku u Sinj, a manje delove okružili U zaseoku Sv. Jakovu. Istovremeno je 1. dalmatinska udarna brigada odbila neprijatelja koji je pokušao da se probije iz blokiranog Klisa.

⚔️ 5. 12. 1943. Delovi nemačke 118. lovačke divizije i 3. bataljona ustaške 5. brigade, nastupajući iz Aržana, ušli u Duvno. Pokušaj neprijatelja da se probije ka Šujici sprcčila je 3. dalmatinska udarna brigada 9. divizije NOVJ.

⚔️ 9. 4. 1944. U rejonu s. Miljkovići, s. Perkovići, s. Cubrice dve brigade četničkog 1. bosanskog korpusa iz s. Vrlike i s. Uništa napale 9. dalmatinsku brigadu 20. divizije NOVJ i potisle je ka Debelom brdu na pl. Dinari. Uvođenjem u borbu delova 10. dalmatinske brigade 20. divizije i 3. dalmatinske udarne brigade 9. divizije NOVJ iz rejona s. Vrdova ka s. Bračevu Docu i iz s. Peulja ka s. Cetini, četnici su odbačeni ka Vrlici.

⚔️ 25. 5. 1944. Za vreme nemačkog vazđušnog desanta na Drvar 8. korpus NOVJ uputio 1. bataljon 3. dalmatinske brigade 9. divizije NOVJ za Drvar usiljenim maršem. Bataljon je uveče 25/26. maja napao neprijatelja u Drvaru.

⚔️ 4. 6. 1944. Na pl. Vijencu (u rejonu vrha Jedovnik) 13. dalmatinska brigada 9. divizije NOVJ i Grahovsko-peuljski NOP odred vodili ogorčenu borbu u okruženju protiv delova nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- i 373. legionarske divizije. U toku noći oni su se probili iz okruženja zapadno od komunikacije Bos. Grahovo - Drvar, a štabovi 8. korpusa NOVJ i 9. divizije, sa 3. dalmatinskom udarnom brigadom i savezničkim misijama (sovjetskom i anglo-američkom), ostali su u okruženju na Tisovoj kosi.

⚔️ 10. 9. 1944. Na putu s. Otrić - D. Lapac 3. bataljon 3. dalmatinske udarne brigade 9. divizije NOVJ napao nemačku kolonu i uništio 4 kamiona sa oko 20.000 kg brašna.

⚔️ 11. 9. 1944. U s. Kupirovu (kod Gračaca) jedinice 3. dalmatinske udarne brigade 9. divizije NOVJ napale domobransku posadu i odbile napad delova nemačke 373. legionarske divizije i četnika koji su pristigli iz s. Srba. Poginulo je 7, ranjeno 15 i zarobljeno 25 neprijateljskih vojnika.

⚔️ 20. 9. 1944. Na Krčkom brdu i Gradini, kod s. Srba (na putu D. Lapac - Knin), jedinice nemačke 373. legionarske divizije napale 5. italijanski bataljon 3. dalmatinske udarne brigade 9. divizije NOVJ i nanele mu gubitke od 5 mrtvih i 21 ranjenog borca.

⚔️ 28. 10. 1944. Treća dalmatinska udarna brigada 9. divizije NOVJ oslobodila Imotski i zarobila 129 neprijateljskih vojnika.

⚔️ 5. 4. 1945. Posle dvodnevnih borbi protiv delova nemačke 392. legionarske divizije, ustaškog 7. senjskog i 3. jurišnog bataljona i jednog nemačkog bataljona, 3. dalmatinska udarna brigada 9. udarne divizije JA sa tri bataljona mornaričke pešadije oslobodila o. Pag. Poginulo je 65 i zarobljeno 160 neprijateljskih vojnika. Jedinice JA su imale 29 mrtvih i 52 ranjena.

⚔️ 12. 4. 1945. Iz Karlobaga, s. Jablanca i sa o. Paga 2, dalmatinska proleterska udarna brigada i 3. dalmatinska udarna brigada 9. udarne divizije JA sa Kvarnerskim odredom mornaričke pešadije izvršile desant i, posle oštre borbe protiv nemačke posade, oslobodile o. Rab. Nemački gubici: mrtvih 190 vojnika i 5 oficira i zarobljenih 325 vojnika i 8 oficira. Desantne snage JA su imale 4 mrtva i 23 ranjena.

⚔️ 28. 4. 1945. Posle višečasovne borbe protiv nemačkih jedinica 2. dalmatinska proleterska udarna i 3. dalmatinska udarna brigada 9. udarne divizije JA oslobodile Opatiju.

⚔️ 30. 4. 1945. U Istri 3. dalmatinska udarna brigada 9. udarne divizije JA oslobodila Lupogiav i Buzet.

Dokumenti

📜 Izvještaj štaba Četvrte operativne zone Hrvatske od 12 studenog 1942 god. Vrhovnom štabu NOV i PO Jugoslavije o formiranju Treće dalmatinske NOU brigade i njenim budućim zadacima

📜 Izvještaj Štaba 3. dalmatinske NOU brigade od 28. novembra 1942. Štabu 4. operativne zone NOV i PO Hrvatske o organizaciji bataljona u Brigadi

📜 Izvještaj velikog župana Velike župe Cetina od 9. decembra 1942. Ministarstvu unutarnjih poslova NDH o borbama s jedinicama 3. dalmatinske udarne brigade

📜 Pismo Štaba Treće dalmatinske NOU brigade od 6. siječnja 1943. Sektorskom rukovodstvu za srednju Dalmaciju u vezi povlačenja Drugog bataljona s tog Sektora

📜 Naređenje pomoćnika načelnika Vrhovnog štaba NOV i POJ od 23 januara 1943 god Štabu Treće dalmatinske NOU brigade Četvrte operativne zone NOV i PO Hrvatske za napad na neprijateljska uporišta u rejonu Knina

📜 Uputstvo Politodela 11. hrvatske (3. dalmatinske) brigade 4. operativne zone NOV i PO Hrvatske od 23. januara 1943. bataljonskim partijskim biroima o organizaciji kulturno-prosvetnog rada

📜 Uputstvo Politodjela Treće dalmatinske brigade 4. operativne zone NOV i PO Hrvatske od 23. siječnja 1943. bataljonskim partijskim biroima o organizaciji kulturno-prosvjetnog rada

📜 Izvještaj Štaba Četvrte operativne zone od 24 siječnja 1943 god. Vrhovnom štabu NOV i PO Jugoslavije o akcijama Treće dalmatinske NOU brigade i Sjevernodalmatinskog bataljona

📜 Izvještaj Štaba Četvrte operativne zone od 24. siječnja 1943. Vrhovnom štabu NOV i PO Jugoslavije o akcijama Treće dalmatinske NOU brigade i Sjevernodalmatinskog bataljona

📜 Obavještenje Štaba Treće dalmatinske brigade od 28 siječnja 1943 god. Štabu Druge proleterske divizije NOV i PO Jugoslavije o prodiranju četnika na Vršinu

📜 Obavještenje Štaba Treće dalmatinske brigade od 28. siječnja 1943. Štabu Druge proleterske divizije NOV i PO Jugoslavije o prodiranju četnika na Vršinu

📜 Prijedlog Štaba Treće dalmatinske NOU brigade od 29 siječnja 1943 god. Štabu Druge proleterske divizije NOV i POJ za sadejstvo u sprečavanju četničkog prodora u Strmicu

📜 Prijedlog Štaba Treće dalmatinske NOU brigade od 29. siječnja 1943. Štabu Druge proleterske divizije za sadejstvo u spriječavanju četničkog prodora u Strmicu

📜 Pismo Štaba Treće dalmatinske NOU brigade od 30 siječnja 1943 god. Štabu Pete dalmatinske NO brigade o sadejstvu u borbi protiv četnika na području Strmice

📜 Pismo Štaba Treće dalmatinske NOU brigade od 30. siječnja 1943. Štabu Pete dalmatinske NO brigade o sadejstvu u borbi protiv četnika na području Strmice

📜 Izvještaj Politodjela 3. dalmatinske NOU brigade 4. operativne zone od 3. veljače 1943. Centralnom komitetu KPJ o partijsko-političkom i kulturno-prosvjetnom radu

📜 Izveštaj Politodela 3. dalmatinske (11. hrvatske) brigade 4. operativne zone NOV i PO Hrvatske od 3. februara 1943. Centralnom komitetu KPJ o partijsko-političkom i kulturno-prosvetnom radu

📜 Uputstvo Centralnog komiteta KPJ od 14. februara 1943. Politodelu 3. dalmatinske NOU brigade o osnovnim zadacima i sistemu rada

📜 Uputstvo Centralnog komiteta KPJ od 14. veljače 1943. Politodjelu 3. dalmatinske NOU brigade o osnovnim zadacima i sistemu rada

📜 Izvještaj štaba Treće dalmatinske brigade od 5 marta 1943 god. štabu Devete dalmatinske NOU divizije o situaciji na sektoru Široki Brijeg-Imotski-Posušje

📜 Izvještaj Štaba Treće dalmatinske brigade od 5. ožujka 1943. Štabu Devete dalmatinske NOU divizije o situaciji na sektoru Široki Brijeg - Imotski - Posušje

📜 Uputstvo zamjenika političkog komesara 3. dalmatinske brigade 9. NOU divizije od 25. ožujka 1943. bataljonskim biroima i partijskim ćelijama o stvaranju plana za sedam radnih dana

📜 Uputstvo zamenika političkog komesara 3. dalmatinske (11. hrvatske) brigade 9. NOU divizije od 25. marta 1943. bataljonskim biroima i partijskim ćelijama o stvaranju plana za sedam radnih dana

📜 Izveštaj zamenika političkog komesara 3. dalmatinske (11. hrvatske) brigade 9. NOU divizije od aprila 1943. sekretaru Divizijskog partijskog komiteta o partijsko-političkom radu

📜 Izvještaj politodjela Treće dalmatinske NOU brigade od 5 aprila 1943 god. Centralnom komitetu Komunističke partije Jugoslavije o stanju i radu u Brigadi

📜 Izveštaj Politodela 3. dalmatinske (11. hrvatske) brigade 9. NOU divizije od 5. aprila 1943. Centralnom komitetu KPJ o radu skojevske organizacije

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 12 aprila 1943 Štabu Devete NOU divizije da od ljudstva čitave divizije formira jaku Treću dalmatinsku NOU brigadu, a ostatak ljudstva uputi za popunu Prve i Druge dalmatinske NOU brigade

📜 Izveštaj zamenika načelnika Vrhovnog štaba NOV i POJ od 1 maja 1943 Aleksandru Rankoviću o rasporedu Desete hercegovačke NOU brigade i o prebacivanju Treće dalmatinske NOU brigade na sektor Pljevalja

📜 Obavještenje Štaba Treće dalmatinske NOU brigade od 16 maja 1943 god. Štabu Treće sandžačke NOU brigade o prodoru neprijatelja u Čajniče

📜 Izvještaj zamjenika političkog komesara 3. dalmatinske brigade 9. divizije od 23. prosinca 1943. Centralnom komitetu Komunističke partije Jugoslavije

📜 Pohvala vrhovnog komandanta NOV i POJ maršala Jugoslavije Josipa Broza Tita od juna 1944. boračkom i rukovodećem sastavu 3. dalmatinske NOU brigade za uspešne borbe protiv nadmoćnijih nemačkih snaga na sektoru Bosansko Grahovo - Tičevo

📜 Dvomesečni izveštaj pomoćnika političkog komesara 3. dalmatinske brigade 9. NOU divizije od 16. jula 1944. Centralnom komitetu KPJ i Oblasnom komitetu KPH za Dalmaciju o radu partijske i skojevske organizacije u brigade

📜 Izvještaj Štaba 3. dalmatinske brigade od 18. septembra 1944. Štabu 9. divizije NOVJ o napadu na Kupirovo, Brotnju, Suvaju i Srpski Klanac

📜 Izvještaj Štaba 3. dalmatinske brigade od 1. oktobra 1944. Štabu 9. divizije NOVJ o borbama u septembru

📜 Izvještaj Štaba 3. dalmatinske brigade od 29. oktobra 1944. Štabu 9. divizije NOVJ o napadu na neprijateljsku kolonu na komunikaciji Imotski - Duvno

📜 Izveštaj pomoćnika političkog komesara 3. dalmatinske brigade 9. NOU divizije od 23. decembra 1944. centralnim komitetima KP Jugoslavije i Hrvatske i Oblasnom komitetu KPH za Dalmaciju o organizacionom stanju i političkom i kulturno-prosvetnom radu

📜 Naređenje Štaba 9. NOU divizije od 29. januara 1945. štabovima 2. proleterske i 3. dalmatinske brigade za zatvaranje pravca Široki Brijeg - Imotski i za dejstvo ka Ljubuškom

Fotografije

Povezane odrednice

2. dalmatinska proleterska udarna brigada Istra u oslobodilačkom ratu Trebinje Operacija Weiss 10. hercegovačka udarna brigada Rab Borbe u Hrvatskoj 1944. Narodni heroji Jugoslavije Borbe u Lici 1944. 32. pešadijska divizija Marche Nevesinje Gacko Saradnja četnika sa okupatorom Borbe u Istri 1945. Vilus Vrhovni štab NOVJ Posušje Borbe u Hrvatskoj 1943. Široki Brijeg Druga neprijateljska ofanziva Borbe u Hrvatskoj 1945. 6. istočnobosanska proleterska udarna brigada Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. Četnici u drugom svetskom ratu 18. pešadijska divizija Messina 154. pešadijska divizija Murge 6. italijanski armijski korpus Srb 369. legionarska divizija (vražja) Avijacija u oslobodilačkom ratu 12. pešadijska divizija Sassari Borbe na Jadranu 1945. Politički komesari u NOR-u Borbe u Crnoj Gori 1943. Bosansko Grahovo 10. dalmatinska udarna brigada (cetinska) Centralni komitet KPJ Italija u drugom svetskom ratu Italijanski partizani 155. pešadijska divizija Emilia 7. banijska divizija NOVJ Josip Broz Tito Završne operacije u Jugoslaviji Trebinjski korpus JVuO 118. lovačka divizija Drvar 8. dalmatinski korpus NOVJ Operacija Schwarz 5. dalmatinska udarna brigada Borbe u Hrvatskoj 1942. Opatija Luftwaffe u Jugoslaviji Borbe u Dalmaciji 1944. Donji Lapac Vrlika Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. 373. legionarska divizija Tiger 1. dalmatinska proleterska udarna brigada Romanijski korpus JVuO Pljevlja Borbe u Dalmaciji 1943. Sinj Borbe u Bosni i Hercegovini 1945. Kultura i umetnost u oslobodilačkom ratu Knin Komunistička partija Hrvatske Nikšić Imotski Borbe u Hercegovini 1943. Stolac 2. proleterska divizija NOVJ Kapitulacija Italije Duvno 9. dalmatinska divizija NOVJ SKOJ