Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 03.02.2024: 2 nove knjige ****
ustanak

Široki Brijeg u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 11 hronoloških zapisa, 44 dokumenata i 8 fotografija.

Događaji

⚔️ 1. 8. 1941. Na Ovojcima (kod Širokog Brijega), posle zverskog mučenja u zatvoru u Mostaru, ustaše streljale sekretara MK KPJ za Mostar i člana Oblasnog komiteta KPJ za Hercegovinu Jusufa Cevra, narodnog heroja.

⚔️ 21. 12. 1941. Na Širokom brijegu (na pl. Kozari) održano vojno-političko savetovanje OK KPJ za Kozaru i 2. krajiškog NOP odreda: izvršena analiza rada od početka ustanka, kao i stanja u tom odredu i u pozadini; ukazano na taktička iskustva iz dotadašnjih borbi; postavljeni zadaci u pogledu formiranja rezervnih (omladinskih) četa, učvršćenja NO odbora, rada sa ženama i omladinom, čišćenja destruktivnih elemenata; doneta odluka da se jedinice reorganizuju u tri bataljona (što je krajem meseca i izvršeno).

⚔️ 28. 1. 1943. Delovi 2. dalmatinske udarne brigade 2. proleterske udarne divizije NOVJ posle kraće borbe potisli ustašku miliciju ka Širokom Brijegu (sada: Lištica) i Posušju i zauzeli s. Rakitno (kod Posušja).

⚔️ 10. 2. 1943. Ustaško uporište u Imotskom zauzele jedinice 2. proleterske udarne divizije NOVJ pošto se ustaško-domobranska posada povukla prema Ljubuškom i Širokom Brijegu (sada: Listića). Zaplenjeno je 23 vagona duvana i drugog materijala.

⚔️ 12. 10. 1943. Posušje zauzela 1. dalmatinska udarna brigada 9. divizije NOVJ posle dvodnevnih borbi protiv delova ustaške 5. brigade, manjih delova nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- i ustaške milicije, koje je odbacila u Imotski i Široki Brijeg (sada: Listića).

⚔️ 10. 11. 1944. Ojačana 12. hercegovačka udarna brigada i Zapadnohercegovački NOP odred 29. udarne divizije NOVJ počeli napad na Široki Brijeg (sada: Listića), lako su delovi 29. udarne divizije bili ovladali spoljnom odbranom, nemačko-ustaška posada se održala do 12. novembra, kada je, zbog pristizanja jačih neprijateljskih snaga, napad obustavljen. Samo 12. brigada je u ovom napadu imala 14 mrtvih i 45 ranjenih boraca.

⚔️ 18. 11. 1944. Goneći delove nemačke 118. lovačke divizije iz Duvna prema Širokom Brijegu (sada: Lištica) delovi 9. divizije NOVJ oslobodili Posušje.

⚔️ 27. 11. 1944. Trinaesta dalmatinska brigada 9. divizije i 12. hercegovačka udarna brigada 29. udarne divizije NOVJ, ojačane delovima 10. hercegovačke udarne brigade i 1. tenkovska brigada NOVJ, otpočele napad u cilju zauzimanja Širokog Brijega (sada: Listića). Zbog uporne odbrane glavnine 370. puka nemačke 369. legionarske divizije mesto ni iduće noći nije zauzeto, uprkos obostrano visokim gubicima. Brigade NOVJ su imale oko 80 boraca izbačenih iz stroja a 1 tenk je uništen.

⚔️ 21. 12. 1944. Iz Širokog Brijega (sada: Lištica) 370. puk nemačke 369. legionarske divizije, ojačan bataljonom ustaške 9. brigade i četom ustaške milicije, izvršio ispad prema s. Kočerinu (akcija -Mars-) odbacivši 13. južnodalmatinsku udarnu brigadu 9. udarne divizije NOVJ i delove 10. hercegovačke udarne brigade 29. udarne divizije NOVJ do linije s. Kočerin - s. Buhovo. Neprijatelj je imao oko 100 a jedinice NOVJ oko 30 izbačenih iz stroja.

⚔️ 27. 1. 1945. Delovi nemačke 369. legionarske divizije i ustaško-domobranske snage iz Širokog Brijega (sada: Lištica) i Mostara, posle trodnevne borbe, razbili 4. dalmatinsku udarnu brigadu 9. udarne divizije NOVJ i zauzeli Ljubuški, Čapljinu i Metković.

⚔️ 7. 2. 1945. Jedinice 26. udarne divizije 8. udarnog korpusa NOVJ posle dvodnevne borbe protiv 270. puka nemačke 369. legionarske divizije i jakih ustaško-domobranskih snaga oslobodile Široki Brijeg (sada Lištica). Posada je većim delom uništena, jer joj je bila presečena odstupnica kod s. Knešpolja.

Dokumenti

📜 Zapovijest Štaba Devete dalmatinske NOU divizije od 14 februara 1943 god. potčinjenim jedinicama za zatvaranje pravaca Mostar-Široki Brijeg-Posušje-Imotski; Ljubuški-Stražnica- Grude-Bobanova Draga-Imotski

📜 Zapovijest Štaba Devete dalmatinske NOU divizije od 14. veljače 1943. potčinjenim jedinicama za zatvaranje pravca Mostar-Široki Brijeg-Posušje-Imotski; Ljubuški - Stražnica - Grude - Bobanova Draga - Imotski

📜 Zapovijest Zapovjedništva otsjeka Kočerin-Klobuk od 15 februara 1943 god. za odbranu Širokog Brijega i Ljubuškog od napada jedinica Narodnooslobodilačke vojske

📜 Zapovijest Zapovjedništva odsjeka Kočerin-Klobuk od 15. veljače 1943. za obranu Širokog Brijega i Ljubuškog od napada jedinica Narodnooslobodilačke vojske

📜 Izvještaj Zapovjedništva Šeste pješačke divizije od 19 februara 1943 god. o zauzeću Prozora, Bradine, Ivan Sedla, Raštelice od strane jedinica NOV i intervencija da se Italijani ne povlače iz Širokog Brijega

📜 Naređenje vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 215 februara 1943 god. Štabu Četvrte operativne zone NOV i PO Hrvatske za popunu jedinica oružjem i municijom i jači pritisak na Široki Brijeg

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 25. veljače 1943. Štabu Četvrte operativne zone na popunu jedinica oružjem i municijom i jači pritisak na Široki Brijeg

📜 Izvještaj štaba Treće dalmatinske brigade od 5 marta 1943 god. štabu Devete dalmatinske NOU divizije o situaciji na sektoru Široki Brijeg-Imotski-Posušje

📜 Izvještaj Štaba Treće dalmatinske brigade od 5. ožujka 1943. Štabu Devete dalmatinske NOU divizije o situaciji na sektoru Široki Brijeg - Imotski - Posušje

📜 Izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 16 maja 1943 god. o dolasku njemačke 373 divizije na područje Široki Brijeg - Imotski - Ljubuški

📜 Zapovijest Štaba 29. NOU divizije od 20. novembra 1944. štabovima potčinjenih jedinica za dejstva u kotlini Neretve i u zahvatu komunikacije Mostar - Široki Brijeg - Kočerin

📜 Zapovijest Štaba 29. NOU divizije od 20. novembra 1944. štabovima potčinjenih jedinica za dejstva u kotlini Neretve i u zahvatu komunikacije Mostar - Široki Brijeg - Kočerin

📜 Izvještaj Operativnog odjela Ministarstva oružanih snaga NDH od 21. novembra 1944. o borbama kod Širokog Brijega, Križevaca i Kiseljaka

📜 Zapovijest Štaba 12. hercegovačke NOU brigade od 27. novembra 1944. potčinjenim jedinicama za napad na Široki Brijeg

📜 Zapovijest Štaba 12. hercegovačke NOU brigade od 27. novembra 1944. potčinjenim jedinicama za napad na Široki Brijeg

📜 Izvještaj Štaba 12. hercegovačke brigade od 29. novembra 1944. Štabu 29. NOU divizije o rezultatima napada na Široki Brijeg

📜 Izvještaj Štaba 12. hercegovačke brigade od 29. novembra 1944. Štabu 29. NOU divizije o rezultatima napada na Široki Brijeg

📜 Izvod iz Operacijskog dnevnika Štaba 13. južnodalmatinske brigade 9. NOU divizije o dejstvima u novembru i decembru 1944. na prostoru Imotski - Široki Brijeg

📜 Relacija Štaba 12. hercegovačke brigade od 3. decembra 1944. štabu 29. NOU divizije o borbama u novembru na prostoru Mostar - Čitluk - Široki Brijeg

📜 Izvještaj Štaba 1. tenkovske brigade NOVJ od 4. decembra 1944. Štabu 29. NOU divizije o napadu tenkovske grupe na Široki Brijeg

📜 Relacija Štaba 10. hercegovačke brigade od 4. decembra 1944. dostavljena Štabu 29. NOU divizije o borbama na prostoru Mostar - Široki Brijeg u novembru

📜 Izvještaj štaba 13. Južnodalmatinske brigade od 23. decembra 1944. Štabu 9. NOU divizije o borbi na pravcu Kočerin - Široki Brijeg

📜 Relacija Štaba 12. hercegovačke brigade od 1. januara 1945. Štabu 29. NOU divizije o dejstvima u decembru 1944. na prostoru Širokog Brijega i Nevesinja

📜 Zapovijest Štaba 9. NOU divizije od 5. januara 1945. štabovima potčinjenih jedinica za raspored i dejstvo na prostoru Posušje - Široki Brijeg - Mostar

📜 Izvještaj Štaba 9. divizije od 12. januara 1945. Štabu 8. korpusa NOVJ o situaciji na prostoru Široki Brijeg - Mostar

📜 Naređenje Štaba 9. NOU divizije od 29. januara 1945. štabovima 2. proleterske i 3. dalmatinske brigade za zatvaranje pravca Široki Brijeg - Imotski i za dejstvo ka Ljubuškom

📜 Direktiva štaba 8. korpusa NOVJ od 30. januara 1945. godine potčinjenim jedinicama za koncentraciju glavnine snaga u rejon Imotskog i obuhvatno dejstvo preko Širokog Brijega i Ljubuškog u pravcu Mostara

📜 Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile NOVJ od 31. januara 1945. o napadu na nemačka oklopna kola i kamione na putu Široki Brijeg - Mostar - Ljubuški

📜 Izveštaj Komande 2. lovačke eskadrile NOVJ od 31. januara 1945. o napadu na nemačko-ustaške snage u Širokom Brijegu

📜 Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile NOVJ od 1. februara 1945. o izviđanju i napadu na nemačko-ustaške snage na prostoriji Široki Brijeg - Mostar - Ljubuški

📜 Izveštaj Komande 2. lovačke eskadrile NOVJ od 1. februara 1945. o izviđanju i napadu na nemačke plovne objekte u Lukovu i nemačko-ustaške snage u Širokom Brijegu i Humcu

📜 Izveštaj Komande 2. lovačke eskadrile NOVJ od 3. februara 1945. o izviđanju komunikacija Ljubuški-Sarajevo i Ljubuški - Mostar - Široki Brijeg i o napadu na plovne objekte kod otoka Paga

📜 Zapovijest štaba 26. NOU divizije od 4. februara 1945. štabovima potčinjenih jedinica za napad na Široki Brijeg

📜 Zapovijest Štaba 1. tenkovske brigade NOVJ od 4. februara 1945. potčinjenim jedinicama za napad na Široki Brijeg

📜 Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile NOVJ od 4. februara 1945. o izviđanju vremena na komunikaciji Mostar-Sarajevo-Zenica i o napadu na nemačko-ustaške snage u Ciganskom Brdu i Širokom Brijegu

📜 Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile NOVJ od 5. februara 1945. o izviđanju vremena na komunikaciji Mostar-Sarajevo-Zenica i o napadima na nemačko-ustaške snage u Širokom Brijegu kod Ljubuškog i Humca

📜 Izveštaj Komande 2. lovačke eskadrile NOVJ od 5. februara 1945. o napadu na nemačke plovne objekte u Crikveničkoj luci i na nemačko-ustaške snage u rejonu Širokog Brijega

📜 Izvještaj Stožera 9. ustaškog stajaćeg djelatnog zdruga od 6. februara 1945. Stožeru Ustaške vojnice o situaciji na sektoru Široki Brijeg - Mostar

📜 Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile NOVJ od 6. februara 1945. o napadima na nemačko-ustaške snage u Širokom Brijegu

📜 Izveštaj Komande 2. lovačke eskadrlle NOVJ od 6. februara 1945. o neposrednoj vazduhoplovnoj podršci jedinicama 26. NO divizije u borbama za Široki Brijeg i o napadu na nemački pomorski saobraćaj u Velebitskom kanalu

📜 Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile NOVJ od 7. februara 1945. o izviđanju vremena na pravcu Mostar - Široki Brijeg i o napadu na nemačko-ustaške snage u Mostaru

📜 Izvještaj Štaba 26. divizije od 16. februara 1945. Štabu 8. korpusa NOVJ o borbama za oslobođenje Širokog Brijega

📜 Izvještaj štaba 1. tenkovske brigade od 21. februara 1945. štabu 8. korpusa NOVJ o borbama za oslobođenje Širokog Brijega i Mostara

📜 Izvještaj Štaba 9. divizije od 22. februara 1945. Štabu 8. korpusa NOVJ o borbama na prostoru Široki Brijeg - Mostar

Fotografije

Povezane odrednice

Mostar Borbe u Dalmaciji 1943. Sarajevo Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. Prozor Ustanak u NDH Borbe u Istri 1945. Borbe u Hrvatskoj 1944. 1. tenkovska brigada NOVJ 1. dalmatinska proleterska udarna brigada Križevci Operacija Schwarz Borbe u Hercegovini 1944. Nevesinje Ustanak u Hercegovini 1941. 8. dalmatinski korpus NOVJ Hrvatsko domobranstvo Zenica 26. dalmatinska divizija NOVJ 29. hercegovačka divizija NOVJ Zločini u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu Ustaški zločini 1941. Politički komesari u NOR-u 369. legionarska divizija (vražja) 9. ustaški stajaći djelatni zdrug 10. hercegovačka udarna brigada Borbe u Bosni i Hercegovini 1945. Avijacija u oslobodilačkom ratu 3. dalmatinska udarna brigada Borbe u Hercegovini 1945. Posušje Kiseljak Duvno 6. pješačka divizija (NDH) Partizanska avijacija 118. lovačka divizija 9. dalmatinska divizija NOVJ Omladina u ratu 1. lovačka eskadrila NOVJ Borbe u Hrvatskoj 1945. Ustanak u Bosni i Hercegovini 1941. 12. hercegovačka udarna brigada 7. SS divizija Prinz Eugen Štampa u ratu 13. dalmatinska udarna brigada (južnodalmatinska) Mostarska operacija 2. dalmatinska proleterska udarna brigada Imotski Josip Broz Tito 6. italijanski armijski korpus Borbe u Hrvatskoj 1943. Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Operacija Weiss Kozara u oslobodilačkom ratu Vicko Krstulović Borbe u Hercegovini 1943. Narodno oslobodilački odbori Žene u ratu Istra u oslobodilačkom ratu 2. proleterska divizija NOVJ Narodni heroji Jugoslavije Boško Šiljegović 5. ustaška brigada Petar Drapšin Bitka za Prozor 1943. 4. dalmatinska udarna brigada Britanija i Jugoslavija Italija u drugom svetskom ratu Metković 2. krajiški partizanski odred Čapljina 2. lovačka eskadrila NOVJ Partizanska taktika