Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 03.02.2024: 2 nove knjige ****
ustanak

13. dalmatinska udarna brigada (južnodalmatinska)

Za ovaj pojam je pronađeno 16 hronoloških zapisa, 6 dokumenata i 0 fotografija.

Događaji

⚔️ 25. 9. 1943. Na o. Korčuli i poluostrvu Pelješcu, po naređenju GŠ NOV i PO za Hrvatsku, formirana Južnodalmatinska brigada (13. dalmatinska brigada 26. divizije NOVJ).

⚔️ 5. 10. 1943. Jedinice 13. dalmatinske brigade 26. divizije NOVJ odbile pokušaj desanta delova nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- iz Ploča na poluostrvo Pelješac.

⚔️ 14. 10. 1943. Na o. Šipan iskrcali se delovi 13. dalmatinske brigade 26. divizije NOVJ sa o. Mljeta i zaplenili parobrod i 3 motorna čamca, a zarobili 35 neprijateljskih vojnika.

⚔️ 23. 10. 1943. Na poluostrvo Pelješac izvršili desant delovi nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- iz Ploča i Metkovića, uz jednovremen napad delova 7. SS i 118. pešadijske divizije iz Stona. Neprijatelj je iznenadio 13. dalmatinsku brigadu 26. divizije NOVJ, obrazovao mostobran i u trodnevnim borbama odbacio ovu brigadu u pravcu s. Trpnja. Od 26. do 28. oktobra prebačena je iz Podgore na Pelješac i 1. dalmatinska udarna brigada 9. divizije NOVJ. Jake borbe su trajale do 9. novembra, kada je, zbog pogoršane situacije na Biokovu, prebačena u Podgoru 1. dalmatinska udarna brigada, a 13. dalmatinska brigada se povukla na o. Korčulu. Nemačke jedinice su imale 350, a jedinice NOVJ oko 230 mrtvih, ranjenih i nestalih.

⚔️ 22. 12. 1943. S Pelješca izvršili desant na o. Korčulu 750. puk nemačke 118. lovačke divizije, delovi 668. artiljerijskog puka, bataljon -Brandenburgs i četa tenkova. Ostrvo su branili 13. dalmatinska brigada 26. divizije NOVJ, 1. prekomorska brigada i Korčulanski NOP odred, a 23/24, decembra su stigla i dva bataljona 1. dalmatinske udarne brigade 9. divizije NOVJ sa o. Visa. Pod pritiskom nadmoćnog neprijatelja, sve jedinice NOVJ su se noću 24/25. decembra i sledećih noći povukle na ostrva Vis i Hvar. Pretrpevši osetne gubitke: od 1057 boraca 13. brigade evakuisano je samo 525, dok je 1. prekomorska brigada imala oko 300 ljudi izbačenih iz stroja. Prema nepotpunim podacima, nemačke jedinice su imale oko 100 mrtvih i ranjenih.

⚔️ 31. 12. 1943. Na o. Mljet iskrcao se sa Pelješca 3. bataljon 750. puka nemačke 118. lovačke divizije, a delovi 13. dalmatinske brigade 26. divizije NOVJ i Orjenskog NOP odreda povukli se na o. Vis.

⚔️ 3. 2. 1944. Otpočeo napad (-Poduhvat Emil-) delova nemačke 1. brdske divizije, 92. motorizovanog puka i četničkih snaga protiv 19. divizije NOVJ i 13. dalmatinske brigade 9. divizije NOVJ u Bukovici. Prodirući iz Kistanja, Benkovca, Obrovca i s linije Gračac-Otrić, neprijatelj je u trodnevnim borbama okružio ojačanu 19. diviziju NOVJ na prostoriji s. Lipač, s. Kučević, s. Krupa i s. Duboki Dol, odakle se ona, uz teške borbe, 5. februara probila preko komunikacije Otrić-Gračac u Liku.

⚔️ 10. 2. 1944. Na putu s. Vodice-Martinska (kod Šibenika) jedinice 2. bataljona Severnodalmatinskog NOP odreda i 1. bataljona 13. dalmatinske brigade 9. divizije NOVJ uništile kamion, u kome je poginulo 7 i ranjeno 7 nemačkih vojnika.

⚔️ 25. 5. 1944. Iz Livna nemački 105. izviđački SS odred otpočeo nastupanje u pravcu Bos. Grahova u cilju spasavanja svojih snaga u Drvaru. Na položajima s. Čelebić - s. Strupnić (jugozapadne padine pl. Staretine) izviđački odred je vodio borbu protiv 13. dalmatinske brigade 9. divizije 8. korpusa NOVJ i odbacio je.

⚔️ 1. 6. 1944. Delovi 4. i 13. dalmatinske brigade 9. divizije NOVJ vodili jednodnevnu borbu protiv motorizovane kolone nemačkog 1. puka -Brandenburg- (100 kamiona i 20 tenkova) koja je od Bos. Grahova stigla na prostor s. Peulje - s. Grkovci i razvila se u borbu u pravcu Tičeva. Neprijatelj je prisiljen da se povuče prema Bos. Grahovu, uz gubitke od oko 70 mrtvih i 100 ranjenih vojnika.

⚔️ 4. 6. 1944. Na pl. Vijencu (u rejonu vrha Jedovnik) 13. dalmatinska brigada 9. divizije NOVJ i Grahovsko-peuljski NOP odred vodili ogorčenu borbu u okruženju protiv delova nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- i 373. legionarske divizije. U toku noći oni su se probili iz okruženja zapadno od komunikacije Bos. Grahovo - Drvar, a štabovi 8. korpusa NOVJ i 9. divizije, sa 3. dalmatinskom udarnom brigadom i savezničkim misijama (sovjetskom i anglo-američkom), ostali su u okruženju na Tisovoj kosi.

⚔️ 3. 9. 1944. Kod s. Dobrog Sela (na putu Knin-Bihać) jedinice 2. bataljona 13. dalmatinske brigade 9. divizije NOVJ napale nemačku motorizovanu kolonu: zapalile 8 i oštetile 12 kamiona, ubile 80, ranile 30 i zarobile 2 nemačka vojnika, zaplenile veću količinu oružja i 2 kamiona raznog materijala. Bataljon je imao 1 poginulog i 4 ranjena borca.

⚔️ 25. 10. 1944. Na putu s. Posušje - s. Mrkodol jedinice 13. dalmatinske brigade 9. divizije NOVJ napale nemačku motorizovanu kolonu i uništile 21 kamion.

⚔️ 2. 11. 1944. Delovi 13. dalmatinske brigade 9. divizijo NOVJ zauzeli Posušje, potisnuvši manje delove nemačke 118. lovačke divizije.

⚔️ 27. 11. 1944. Trinaesta dalmatinska brigada 9. divizije i 12. hercegovačka udarna brigada 29. udarne divizije NOVJ, ojačane delovima 10. hercegovačke udarne brigade i 1. tenkovska brigada NOVJ, otpočele napad u cilju zauzimanja Širokog Brijega (sada: Listića). Zbog uporne odbrane glavnine 370. puka nemačke 369. legionarske divizije mesto ni iduće noći nije zauzeto, uprkos obostrano visokim gubicima. Brigade NOVJ su imale oko 80 boraca izbačenih iz stroja a 1 tenk je uništen.

⚔️ 15. 3. 1945. Po naređenju Štaba 4. armije JA rasformirana 13. dalmatinska udarna brigada 9. udarne divizije JA.

Dokumenti

Fotografije

Nema pronađenih fotografija za ovaj pojam.

Povezane odrednice

15. brdski armijski korpus Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Benkovac Hvar 19. sjevernodalmatinska divizija NOVJ Operacija Jesenji pljusak 1. dalmatinska proleterska udarna brigada Borbe na Jadranu 1943. 373. legionarska divizija Tiger 9. slovenski korpus NOVJ Sjevernodalmatinski partizanski odred Borbe u Hrvatskoj 1945. 9. dalmatinska divizija NOVJ Borbe u Lici 1944. Pelješac 7. SS divizija Prinz Eugen 118. lovačka divizija 1. tenkovska brigada NOVJ Politički komesari u NOR-u Posušje 12. hercegovačka udarna brigada 8. dalmatinski korpus NOVJ Četnici u drugom svetskom ratu Drvar SSSR i Jugoslavija 369. legionarska divizija (vražja) Druga neprijateljska ofanziva 26. dalmatinska divizija NOVJ Borbe u Dalmaciji 1944. Široki Brijeg SAD i Jugoslavija Vodice 13. proleterska udarna brigada Rade Končar Šibenik Borbe u Hrvatskoj 1944. 10. hercegovačka udarna brigada 3. dalmatinska udarna brigada Livno Bosansko Grahovo Borbe na Jadranu 1944. Ploče Saradnja četnika sa okupatorom Vis Knin Glavni štab Hrvatske Gračac Komunistička partija Hrvatske Divizija Brandenburg Štampa u ratu Vrhovni štab NOVJ Korčula Operacija Landsturm Borbe u Hercegovini 1944. 1. brdska divizija Vermahta Podgora Borbe u Hrvatskoj 1943. 264. pešadijska divizija Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. Metković 29. hercegovačka divizija NOVJ 1. prekomorska brigada