Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 03.02.2024: 2 nove knjige ****
ustanak

5. ustaška brigada

Za ovaj pojam je pronađeno 26 hronoloških zapisa, 1 dokumenata i 0 fotografija.

Događaji

⚔️ 1. 12. 1942. Treća udarna divizija NOVJ, ojačana 3. proleterskom NOU brigadom i delovima 3. krajiškog NOP odreda, pri napadu na železničku prugu Turbe - D. Vakuf, naišla na nemačku 718. pešadijsku diviziju (bez dva bataljona), ojačanu delovima ustaške 5. brigade i domobranskog 9. i 15. pešadijskog puka, u razvoju za napad prema Jajcu. Posle žestokog susretnog boja s nadmoćnim neprijateljem 3. udarna divizija NOVJ je vodila odbrambene borbe sve do 6. decembra kada je neprijatelj, zauzeo Jajce. U tim borbama je, pored ostalih, poginuo komandant 1. dalmatinske NOU brigade Marijan Bilić, narodni heroj.

⚔️ 15. 12. 1942. Posle desetodnevnih borbi 2. proleterska udarna divizija NOVJ zauzela Livno. Posada (oko dva bataljona ustaške 5. brigade i po jedna četa domobrana i milicije) potpuno je razbijena.

⚔️ 19. 12. 1942. Posle kraće borbe delovi 2. proleterske udarne divizije NOVJ zauzeli Duvno. Ustaško-domobranska posada (delovi ustaške 5. brigade i domobranskog 1. dobrovoljačkog puka - oko 1.100 vojnika) u neredu se povukla u Posušje.

⚔️ 28. 12. 1942. Druga proleterska i 2. dalmatinska udarna brigada 2. proleterske udarne divizije NOVJ napale utvrđeni Kupres, ali ga, i pored velikih gubitaka, nisu zauzele, zbog intervencije delova ustaške 5. brigade iz Bugojna.

⚔️ 21. 2. 1943. Od Bugojna, Sarajeva i Mostara otpočelo nadiranje udruženih neprijateljskih snaga ka s. Jablanici (kod Konjica). Nemačka 718. divizija, ojačana ustaško-domobranskim jedinicama i podržavana tenkovima i avijacijom, nastupala je u dve kolone: grupa -Fogl- [Sastava: 738. puk (bez jednog bataljona), 5. ustaška brdska brigada, delovi 668. diviziona, dva domobranske baterije, dve pionirske čete, i delovi 202. tenkovskog bataljona.] pravcem Bugojno - G. Vakuf - Prozor - s. Jablanica i grupa -Anaker- [Sastava: 750. puk (bez jednog bataljona), dva bataljona domobranskog 7. lovačkog puka, jedan ustaški bataljon i dve brdske baterije.] pravcem s. Tarčin - Ivan-sedlo - Konjic - s. Jablanica. Delovi italijanskog 6. armijskog korpusa i četničke snage nastupali su od Mostara obema obalama Neretve, dok je levom obalom ove reke, od Konjica ka Jablanici, nastupalo oko 2000 četnika. [U Mostaru su bile formirane 2 kolone: desna (3. bataljon 56. puka italijanske divizije -Marke- i oko 2.500 hercegovačkih četnika) i leva (2. bataljon 260. puka italijanske divizije -Murđe-, 2. bataljon 55. puka, 49. bataljon crnih košulja, jedna baterija italijanske divizije -Marke- i 2.500 crnogorskih četnika).]

⚔️ 4. 4. 1943. Dva bataljona ustaške 5. brigade potisli manje delove 5. udarne divizije NOVJ i zauzeli Glamoč.

⚔️ 24. 4. 1943. Delovi 5. udarne divizije NOVJ napali Glamoč i okolna ustaško-domobranska uporišta. Slomivši spoljna uporišta, oni su prodrli u grad, ali su se 26. aprila povukli zbog intervencije iz Livna po jednog bataljona ustaške 5. brigade i nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen-.

⚔️ 22. 8. 1943. Treća krajiška udarna brigada 1, proleterske udarne divizije NOVJ i 4. krajiška udarna brigada 5. udarne divizije NOVJ uništle ojačani bataljon ustaške 5. brigade i zauzele Bugojno. Poslednji otpor iz nekoliko utvrđenih kuća savladan je pred veče 25. avgusta. Istovremeno su delovi 1. proleterske i 5. i 10. udarne divizije vršili obezbeđenje napada od Travnika, Prozora i Kupresa.

⚔️ 23. 8. 1943. Delovi Glamočko-livanjskog NOP odreda ušli u Glamoč, koji je napustio 7. bataljon ustaške 5. brigade, povučen radi odbrane Livna. Pri povlačenju ustaše su spalile vojne objekte, s kojih se požar preneo i na veći deo stambenih zgrada.

⚔️ 30. 8. 1943. Deseta krajiška udarna brigada 4. udarne divizije NOVJ i Glamočko-livanjski NOP odred napali Livno, ali napad nije uspeo zbog velike nadmoćnosti posade (Štab ustaške 5. brigade sa prištapskim delovima, 1. i 7. bataljonom i glamočkom milicijom).

⚔️ 2. 10. 1943. U Livno ušla 6. krajiška udarna brigada 4. udarne divizije NOVJ, pošto su se delovi ustaške 5. brigade, pod pritiskom, povukli ka Posušju.

⚔️ 2. 10. 1943. U Duvno ušle jedinice 1. proleterske udarne divizije NOVJ, pošto su se delovi ustaške 5. brigade povukli u Posušje.

⚔️ 12. 10. 1943. Posušje zauzela 1. dalmatinska udarna brigada 9. divizije NOVJ posle dvodnevnih borbi protiv delova ustaške 5. brigade, manjih delova nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- i ustaške milicije, koje je odbacila u Imotski i Široki Brijeg (sada: Listića).

⚔️ 12. 10. 1943. Jedinice 1. dalmatinske udarne brigade 9. divizije NOVJ sprečile prodor ustaške 5. brigade iz Posušja (kod Imotskog) ka oslobođenom Duvnu i u protivnapadu zauzele Posušje.

⚔️ 13. 10. 1943. Posušje zauzeli delovi nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- i ustaške 5. brigade posle višečasovne borbe protiv 1. dalmatinske udarne brigade 9. dalmatinske divizije NOVJ, koju su potisnuli prema Duvnu.

⚔️ 17. 10. 1943. Prva dalmatinska udarna brigada 9. divizije NOVJ odbila napad manjih delova nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- i 5. ustaške brigade iz Posušja ka Duvnu, uz sopstvene gubitke od 6 mrtvih i 5 ranjenih.

⚔️ 19. 10. 1943. Posle dvodnevne borbe na Radovan-brdu 1. dalmatinska udarna brigada 9. divizije NOVJ odbacila u Imotski delove ustaške 5. brigade ali ga je sutradan napustila pod pritiskom jačih delova nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen-.

⚔️ 4. 12. 1943. U Dalmaciji i jugozapadnoj Bosni otpočela operacija nemačko-kvislinških snaga (nazvana -Citen-) protiv 8. korpusa i delova 1. i 5. korpusa NOVJ. Iz Posušja i Studenaca ka Duvnu nastupali su delovi nemačke 118. lovačke divizije i 5. ustaške brigade a iz Sinja, Knina i Bos. Grahova ka Livnu snage nemačke 114. lovačke divizije, domobranskog 15. puka i četnici. (Neprijatelj je 5. i 6. decembra zauzeo Duvno i Livno. Borbe na ovom području nastavljene su do kraja decembra.)

⚔️ 5. 12. 1943. Delovi nemačke 118. lovačke divizije i 3. bataljona ustaške 5. brigade, nastupajući iz Aržana, ušli u Duvno. Pokušaj neprijatelja da se probije ka Šujici sprcčila je 3. dalmatinska udarna brigada 9. divizije NOVJ.

⚔️ 25. 2. 1944. Kod s. Subotice tri čete 5. ustaške brigade iz Koprivnice napale 2. bataljon 2. brigade -Matija Gubec- 32. divizije NOVJ. U toku borbe, u kojoj su imale 36 mrtvih i veći broj ranjenih, ustaše su bile prinuđene da se povuku u polazni garnizon.

⚔️ 10. 10. 1944. Kod s. Gornjih Mosta (blizu Koprivnice) 3. i 4. bataljon 1. udarne brigade -Braća Radić- 32. divizije NOVJ napali iz zasede bataljon 5. ustaške brigade i odbacili ga u pravcu Novigrada Podravskog. Neprijatelj je imao 11 mrtvih i 15 ranjenih.

⚔️ 12. 10. 1944. Posle višečasovne borbe delovi 6. i 10. korpusa NOVJ zauzeli s. Đurđevac i Novigrad Podravski (kod Koprivnice). U Đurđevcu su se branili delovi 5. ustaške brigade a u Novigradu Podravskom branio se Brzi divizion Pavelićeve gardijske brigade. Ujedno su primorani delovi 5. ustaške brigade i oko 100 milicionera da napuste s. Virje, u koje su zatim ušle jedinice NOVJ.

⚔️ 12. 10. 1944. Delovi 7. udarne divizije 4. korpusa NOVJ zauzeli s. Hlebine (kod Koprivnice), gde su se branili delovi 5. ustaške brigade. Zaplenjeno: 4 tenka, 20 mitraljeza, 10 kamiona, oko 100 motocikla i druga ratna oprema.

⚔️ 13. 10. 1944. Delovi 10. i 6. korpusa NOVJ, u sadejstvu sa dve brigade 7. udarne divizije NOVJ, napali Koprivnicu, koju je branio jedan bataljon 5. ustaške brigade, ostaci razbijenih ustaških jcdinica iz Podravine i delovi 1. puka Pavelićeve gardijske brigade ojačani artiljerijom i tenkovima (ukupno oko 2500 vojnika). Posle nekoliko uzastopnih juriša, u borbama koje su trajale do 16. oktobra, jedinice NOVJ nisu uspele da zauzmu grad, te su se povukle.

⚔️ 22. 10. 1944. Šesta krajiška udarna brigada 4. udarne divizije i 7. krajiška udarna brigada 10. udarne divizije 5. udarnog korpusa NOVJ, posle dvodnevnih borbi, zauzele Travnik, koji su branili 29. bataljon 1. ustaške brigade, bataljon iz 5. ustaške brigade, jedan bataljon domobrana, ustaška milicija i žandarmerija (jačine posade preko 2.600 vojnika). Neprijateljski gubici: 900 mrtvih i 501 zarobljen. Gubici jedinica NOVJ: 94 mrtva i veći broj ranjenih; među poginulima su se nalazili: načelnik operativnog odeljenja 5. udarnog korpusa NOVJ Josip Mažar Soša, zamenik komandanta 4. udarne divizije Petar Mećava i komandir tenkovske čete Lazar Marin, narodni heroji.

⚔️ 3. 11. 1944. Kod s. Borovljana (blizu Koprivnice) jedinice 3. brigade -Nikola Demonja- 33. divizije NOVJ napale iz zasede delove 5. ustaške brigade i odbacile ih u pravcu Koprivnice.

Dokumenti

Fotografije

Nema pronađenih fotografija za ovaj pojam.

Povezane odrednice

11. krajiška divizija NOVJ Đurđevac Jajce 6. slavonski korpus NOVJ Koprivnica 3. krajiški partizanski odred Borbe u Hrvatskoj 1943. Narodni heroji Jugoslavije 7. SS divizija Prinz Eugen Sinj 6. italijanski armijski korpus Saradnja četnika sa okupatorom Imotski 1. proleterska divizija NOVJ 7. krajiška udarna brigada 6. krajiška udarna brigada Subotica 7. banijska divizija NOVJ Široki Brijeg 10. zagrebački korpus NOVJ 32. zagorska divizija NOVJ 2. oklopna armija Napad NOVJ na Bugojno 1943. Kupres Glamoč 9. dalmatinska divizija NOVJ 10. krajiška udarna brigada Hrvatska brigada Matija Gubec Beogradska operacija Borbe u Bosni i Hercegovini 1942. Zasede u oslobodilačkom ratu 718. pešadijska divizija 4. korpus NOVJ (1. hrvatski) 5. udarni korpus NOVJ (2. bosanski) Bitka na Neretvi Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. Operacija Weiss Borbe u Hrvatskoj 1944. 3. udarna divizija NOVJ Avijacija u oslobodilačkom ratu Bosansko Grahovo 2. dalmatinska proleterska udarna brigada 10. krajiška divizija NOVJ Duvno Četnici u drugom svetskom ratu Konjic Borbe u Dalmaciji 1943. Livno 154. pešadijska divizija Murge Borbe za Livno 1942. 3. dalmatinska udarna brigada Prozor Druga neprijateljska ofanziva Bugojno Gornji Vakuf 1. dalmatinska proleterska udarna brigada 32. pešadijska divizija Marche Borbe u Hercegovini 1942. 4. krajiška divizija NOVJ Luftwaffe u Jugoslaviji 33. hrvatska divizija NOVJ Travnik Posušje 5. krajiška udarna divizija NOVJ Pavelićeva gardijska brigada Borbe u Hercegovini 1943. Knin Bitka za Koprivnicu 1944. 2. proleterska divizija NOVJ 118. lovačka divizija Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu 4. krajiška udarna brigada Donji Vakuf Operacija Ziethen Bitka za Konjic 1943.