Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 28.04.2024: 3 nove knjige ****
ustanak

Gacko u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 97 hronoloških zapisa, 175 dokumenata i 19 fotografija.

Događaji

⚔️ 5. 6. 1941. Ustaše pobile oko 180 seljaka iz s. Korita (kod Gacka) i bacile ih u Golubiju jamu, više samoga sela, a selo opljačkale.

⚔️ 6. 6. 1941. Naoružani seljaci gornjeg Gatačkog polja uništili žand. st. Kazanci i Stepen i porušili put i tt veze između Gacka i Bileće. Sutradan se borba prenela i na druga pogranična sela severoistočno od Gacka, a kojima su ustanici uništili žand. st. u s. Jaseniku i s. Vrbi. Da bi paral i sale ustanak, ustaše su u Gacku uhapsile 200 uglednijih Srba kao taoce i, uz pomoć jedne domobranske čete iz Bileće, uspostavile saobraćaj, ali se nisu usuđivale da krenu u sela.

⚔️ 23. 6. 1941. Iz Gacka oko 200 ustaša prodrlo u sela Stepen. Pržine, Šukoviće i Pusto Polje. Zbog gubitaka u borbi sa ustanicima na Zbornoj gomili, ustaše su pri povratku pobile oko 80 ljudi, žena i dece i spalile prva tri sela.

⚔️ 24. 6. 1941. Napadom na žand. st. Lukavac (kod Nevesinja) otpočeo masovni ustanak naroda gornje Hercegovine. Za pet dana ustanici su uništili žand. st. u selima Lukavcu, Riljima, Kifinom Selu, Morinama, Odžaku. Pojnici, Krstači. Trusini i Zmijancu, zauzeli Avtovac, prodrli u Nevesinje i oslobodili đelove bilećkog, stolačkog i trebinjskog sreza, gotovo čitav nevesinjski i veći deo gatačkog sreza.

⚔️ 28. 6. 1941. Oko 300 naoružanih ustanika gatačkop; sreza i susednih sela Pive i Golije zauzeli Avtovac i s. Mulje. Fosada, jedna domobranska četa i 50 meštana, povukla se u Gacko. U borbi je oboren jedan domobranski avion.

⚔️ 30. 6. 1941. Kod s. Plužina (na putu Nevesinje-Ulog) ustanici iz Nevesinjske i Gatačke površi porazile dve čete domobrana.

⚔️ 0. 8. 1941. U s. Desivoju (kod Gacka), uz pomoć OK KPJ za Nikšič, formiran Sreski štab narodne vojske i njegov savetodavni organ Narodno veće (u stvari SNO odbor).

⚔️ 21. 8. 1941. Na Ublima (kod Bileće) održano vojno-partijsko savetovanje sreskih štabova narodne vojske Bileće, Nevesinja i Gacka [Predstavniku iz južne Hercegovine zaključci iz tog savetovanja su preneti 27. VIII 1941.]. Doneta je odluka o -opštem ustanku-, razrađen je plan napada na neprijateljska uporišta i rešeno je da pogranične crnogorske partizanske jedinice, čiji su predstavnici takođe prisustvovali savetovanju, pomognu ustanak u Hercegovini.

⚔️ 25. 8. 1941. Po naređenju PK KPJ za Crnu Goru, Boku i Sandžak, iz Nikšiča je, radi pomoći na organizaciji ustanka u Hercegovinu došao jedan bataljon izabranih gerilaca sa sekretarom OK KPJ za Nikšić. Bataljon se u gatačkom srezu zadržao petnaestak dana. Njegovom pomoći formirani su Sreski štab narodne vojske i Narodno veće (SNO odbor) i ostvaren je uticaj Partije u većem broju četa.

⚔️ 5. 9. 1941. Nikšićki i Zupopivski gerilski bataljon, sa četama narodne vojske Sreskog štaba za Gacko, napali Gacko, ali ga, zbog sabotaže i izdaje četničkih vođa, nisu zauzeli. U pomoć napadnutom garnizonu iz Nevesinja se probio jedan bataljon domobranskog 13. pešadijskog puka. Pri tom je, u s. Slivlju jedna grupa boraca razoružala njegovo bočno osiguranje jačine voda.

⚔️ 19. 9. 1941. U s. Fatnici (kod Bileće), po direktivi Štaba NOP odreda BiH, formiran Štab Hercegovačke brigade NOP odreda. Time je prestao da postoji Oblasni štab za Hercegovinu. Mesto sreskih štabova za Bileću, Nevesinje, Gacko i Trebinje formirani su štabovi 1. bataljona (obuhvatao Nevesinje, Gacko, Stolac i deo bilećkog sreza) i 2. bataljon (obuhvatao Trebinje, Ljubinje i veći deo bilećkog sreza).

⚔️ 0. 10. 1941. OK SKOJ-a za istočnu Hercegovinu formirao sreske komiteta SKOJ-a za Bileću, Trebinje, Nevesinje i Gacko.

⚔️ 0. 10. 1941. OK KPJ za istočnu Hercegovinu formirao SK KPJ Gacko.

⚔️ 2. 11. 1941. U s. Ulinju (kod Gacka) izdvajanjem boraca gatačkog sreza iz 1 (Nevesinjskog) bataljona Hercegovačkog NOP odreda, formiran Gatački bataljon.

⚔️ 23. 12. 1941. GŠ za Crnu Goru i Boku naredio Nikšićkom NOP odredu da pregovara sa italijanskim okupatorom o razmeni zarobljenika; da zaštiti srpski i muslimanski živalj od okupatora, ustaša i ustaški nastrojenih muslimana; da partizanskim jedinicama na sektoru Bileća, Gackog i Foče pruži pomoć u borbi protiv okupatora i četnika.

⚔️ 26. 12. 1941. Formiran SK KPJ za Gacko.

⚔️ 29. 12. 1941. U s. Dulićima, izdvajanjem četa gornjeg Gatačkog polja iz Gatačkog bataljona, formiran bataljon -6. juni- Hercegovačkog NOP odreda.

⚔️ 30. 12. 1941. GŠ NOP odreda za Crnu Goru i Boku naredio Štabu Nikšićkog NOP odreda da Župopivski bataljon mobilise za napad na Gacko a da Grahovski bataljon, ukoliko je Grahovo oslobođeno, deo svojih snaga prebaci prema Bileći i Gacku, a deo prema Nikšiću radi blokade i razoružanja italijanskih vojnika u tom gradu.

⚔️ 4. 1. 1942. Nekoliko stotina milicionera iz Borča, predvođeni žandarmima i ustašama, zauzeli i spalili srpska sela Bodežište i Vratio, ali su protivnapadom 1. gatačkog partizanskog bataljona Hercegovačkog NOP odreda i Pivske partizanske čete Durmitorskog NOP odreda razbijeni. Gatački četnički odred nije hteo pomoći odbranu sela, ali je posle borbe spalio muslimanska sela Bahore i Mrđenoviće.

⚔️ 23. 1. 1942. U s. Koritima (na putu Gacko-Bileća) delovi Banjsko-vučedolskog bataljona Nikšićkog NOP odreda zarobili štab Graničnog bataljona četničkog 1. hercegovačkog puka.

⚔️ 30. 1. 1942. GŠ NOP odreda za Crnu Goru i Boku naredio Nikšićkom NOP odredu: da pojača budnost prema petoj koloni i svima onima koji pokušavaju da sarađuju sa okupatorom u borbi protiv NOP-a; da ukaže pomoć partizanima u srezu gatačkom, kako bi se lakše i pre likvidirali tamošnji četnici; da i dalje organizuje i izvodi prepade na neprijateljeve isturene položaje oko Nikšića; da, u duhu direktive VŠ NOP i DV Jugoslavije, u svakom bataljonu formira po jednu udarnu četu jačine 60 do 80 najboljih boraca.

⚔️ 4. 2. 1942. VŠ NOP i DV Jugoslavije naredio Štabu Zupopivskog partizanskog bataljona da hercegovačkim partizanskim jedinicama pruži pomoć u učvršćivanju narodne vlasti u gatačkom srezu i u borbi protiv petokolonaških elemenata.

⚔️ 9. 2. 1942. Pod rukovodstvom delegata VŠ NOP i DV Jugoslavije i člana Politbiroa CK KPJ Ivana Milutinovića održan sastanak komandanata i političkih komesara jedinica Nikšićkog NOP odreda. Na sastanku je rešeno: i dalje čvrsto držati blokadu italijanskog garnizona u Nikšiću i, u cilju utvrđivanja borbenog stanja i jačine neprijatelja, stalno izvoditi prepade na isturene položaje oko grada; formirati bombaška odeljenja, koja bi imala zadatak da se neprimetno privlače neprijatelju i uništavaju ga; deo Nikšićkog NOP odreda i deo partizanskih snaga koje odredi Operativni štab za Hercegovinu prebaciti na sektor Gacko-Borač sa zadatkom da pristupe čišćenju Borča od ustaša i četničkih grupa.

⚔️ 14. 2. 1942. Vrhovni komandant NOP i DV Jugoslavije Josip Broz Tito naredio Štabu Sektora Nevesinje-Gacko da uništava četnike u Hercegovini i stvara dobrovoljačku vojsku.

⚔️ 0. 4. 1942. U rejonu Gacka, od izabranih boraca iz jedinica Severnohercegovačkog i Južnohercegovačkog NOP odreda, po naređenju Operativnog štaba NOP odreda za Hercegovinu, formiran 4 hercegovački udarni bataljon.

⚔️ 0. 4. 1942. U s. Dulićima (kod Gacka), na konferenciji NO odbora opština Dulići, Dramešina, Nadinići i Dubljevići, formiran SNO odbor za Gacko.

⚔️ 5. 4. 1942. Prvi udarni hercegovački bataljon i delovi Nikšićkog, Durmitorskog i Severnohercegovačkog NOP odreda (svega 6 bataljona), posle trodnevnih borbi, razbili u gornjem Gatačkom polju četnički Gatački odred i oslobodili desetak sela. Ostatak od oko 400 četnika povukao se u italijansko-domobranske garnizone Avtovac i Gacko.

⚔️ 25. 4. 1942. Kod s. Slivlja (na komunikaciji Nevesinje-Gacko) 1. hercegovački udarni bataljon Operativnog štaba NOP odreda za Hercegovinu, u zasedi, razbio prethodnicu 260. puka italijanske divizije -Murđe-, te zarobio 57. ranio 42 i ubio 18 italijanskih vojnika, a zaplenio 2 mitraljeza, 5 p. mitraljeza, GO pušaka i 60 tovara razne vojne opreme.

⚔️ 0. 5. 1942. U s. Mjedeniku (kod Gacka), po naređenju Operativnog štaba NOP odreda za Hercegovinu i južnu Dalmaciju od delova Severnohercegovačkog NOP odreda formiran 5. hercegovački udarni bataljon.

⚔️ 7. 5. 1942. Gatački bataljon Severnohercegovačkog NOP odreda i delovi 4. udarnog bataljona Operativnog štaba NOP odreda za Hercegovinu i južnu Dalmaciju, u trinaestočasovnoj borbi, odbili napad ojačanog 52. puka italijanske divizije -Kačatori dele Alpi- i četničkog Gatačkog odreda iz Avtovca prema s. Lipniku i Samoboru. Neprijatelj je imao 23 mrtva, 42 ranjena i 4 zarobljena vojnika.

⚔️ 12. 5. 1942. Kod s. Dražljeva delovi Severnohercegovačkog NOP odreda sprečili prodor ojačanog 52. puka italijanske divizije -Kačatori dele Alpi- iz Gacka prema Čemernu i Foči. Posle trodnevnih borbi, uz gubitke od 9 mrtvih i 22 ranjena, italijanski puk je prodro u s. Vrbu i spalio ga.

⚔️ 21. 5. 1942. Italijanska divizija -Kačatori dele Alpi-, jači delovi divizija -Marke- i -Murđe- i ojačani četnički Nevesinjski i Gatački odred otpočeli koncentričan napad iz Nevesinja, s. Plužina, Gacka, s. Hutova, Čapljine i Mostara (operacija -Stolac-). U osmodnevnim borbama oni su razbili jače delove Južnohercegovačkog i Severnohercegovačkog NOP odreda i 28. maja se spojili u rejonu do tada odsečenog garnizona Stolac. Italijanske jedinice i četnici su u 25 sela spalili oko 1.000 kuća.

⚔️ 5. 6. 1942. Iz Bileće i Gacka delovi italijanskih divizija -Marke- i -Taurinenze- i četnički Bilećki i Gatački odred (7 italijanskih i 6 četničkih bataljona) otpočeli napad u cilju okruženja i uništenja ostataka jedinica Operativnog štaba NOP odreda za Hercegovinu i južnu Dalmaciju u rejonu sela Plane i Patnice. U duhu odluka savetovanja u s. Divinu (kod Bileće) Operativni štab NOP odreda za Hercegovinu i južnu Dalmaciju je sa tri udarna bataljona i pratećom četom preduzeo izvlačenje prema Pivi, ali je sutradan u s. Hodžićima, zajedno sa Oblasnim komitetom KPJ, pratećom četom i komorom, odsečen od glavnine i razbijen.

⚔️ 6. 6. 1942. Kod s. Bodežišta (blizu Gacka), u borbi protiv četnika, poginuo politički komesar 3. čete 2. bataljona 1. proleterske NOU brigade Miloš Bobićić, narodni heroj.

⚔️ 11. 6. 1942. Tri bataljona 1. proleterske NOU brigade i dva bataljona 2. proleterske NOU brigade izvršili neuspeo napad na četnička utvrđenja na brdu Gatu, koje dominira gornjim Gatačkim poljem. Bataljoni proleterskih brigada imali su oko 80 mrtvih i ranjenih, a četnički Gatački i Nevesinjski odred - oko 100. U borbi je poginula i politički komesar čete u 2. proleterskoj NOU brigadi Anđa Ranković, narodni heroj.

⚔️ 12. 6. 1942. Delovi italijanskih divizija -Murđe- i -Taurinenze- i četnički Gatački i Nevesinjski odred, napadom iz Gacka, pokušali prodor prema Čemernu. Tri bataljona i dve čete, a kasnije još šest bataljona, pod komandom Štaba 2. proleterske NOU brigade, tri dana su zadržavali nastupanje neprijatelja i sprečili ga da do 15. juna ujutro ovlada Čemernom i time preseče odstupnicu jedinica koje su se povlačile iz Crne Gore. U toku tih borbi, na pl. Živnju je pored ostalih poginuo zamenik komandanta 1. bataljona 2. proleterske NOU brigade Petar Leković, a smrtno je ranjen komandant istog bataljona Radosav Kovačević, narodni heroji. Neprijatelj je imao 36 mrtvih i 64 ranjena, uglavnom četnika.

⚔️ 15. 6. 1942. U školi u s. Izgorima (kod Gacka) četnici spalili grupu ranjenika 1. proleterske NOU brigade.

⚔️ 30. 3. 1943. Vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito precizirao zadatke i naredio štabovima divizija: da 2. proleterska udarna divizija NOVJ obrazuje južnu grupu, forsira r. Drinu kod s. Broda i napadne Foču; da glavnina 1. proleterske udarne divizije NOVJ, kao severna grupa, pređe r. Drinu u rejonu s. Ustikoline i takođe napadne Foču; da 3. udarna divizija NOVJ, iz Nevesinjskog i Gatačkog polja, razbije četnike i oslobodi Gacko, Avtovac i druga uporišta, a da delovi 10. hercegovačke NOU brigade nastupaju ka Popovom polju; da 7. divizija NOVJ zatvori pravce: Konjic - s. Glavatičevo i s. Trnovo-Kalinovik, a 9. divizija NOVJ pravce: Mostar - Nevesinje - s. Plužine, Prijevorac - Nevesinjsko polje, Rujište-Čehoje i Lokve - s. Kula.

⚔️ 30. 3. 1943. Štab 1. hrvatskog korpusa NOVJ izdao jedinicama direktivu za operaciju u Gackoj dolini.

⚔️ 0. 4. 1943. Po naređenju odseka VŠ NOV i POJ za vojne vlasti u pozadini, formirani Gatačko vojno područje, sa sedištem u Gacku, koje je obuhvatalo komande mesta: Gacko, Avtovac, Kulu Fazlagića i Fojnicu, i Nevesinjsko vojno područje, sa sedištem u Kifinom Selu, koje je obuhvatalo komande mesta: Nevesinje, Kifino Selo i Ulog.

⚔️ 2. 4. 1943. Jedinice 3. udarne divizije NOVJ, sa 4. proleterskom udarnom brigadom, razbile Gatačku i Golijsku brigadu četničkog Nevesinjskog korpusa i manje delove domobranske 6. pešadijske divizije i zauzele Gacko.

⚔️ 5. 4. 1943. Prva dalmatinska udarna brigada i tri bataljona 10. hercegovačke udarne brigade 3. udarne divizije NOVJ, bez gubitaka, zauzeli s. Kulu Fazlagić (kod Gacka), gde su razoružali mesni milicijski bataljon i zaplenili oko 200 pušaka i 20.000 metaka.

⚔️ 7. 4. 1943. U Gacku održana konferencija predstavnika opštinskih i seoskih NO odbora, na kojoj je obnovljen SNO odbor Gacko.

⚔️ 8. 4. 1943. U rejonu prevoja Kobilja glava (kod Gacka) 1. dalmatinska NOU brigada i glavnina 10. hercegovačke udarne brigade 3. udarne divizije NOVJ razbile delove četničkog Trebinjskog korpusa i odbacile ih prema Bileći. U borbi je poginuo komandir čete 3. bataljona 10. hercegovačke NOU brigade Hasan Zahirović Laća, narodni heroj.

⚔️ 12. 4. 1943. Na prevoju Kobilja glava (kod Gacka) tri bataljona 10. hercegovačke udarne brigade 3. udarne divizije NOVJ protivnapadom razbili četničku Gatačku brigadu, ojačanu bataljonom četničke Nikšićke brigade, četom tenkova i baterijom topova italijanske divizije -Murđe-.

⚔️ 12. 4. 1943. Otočac, poslednje neprijateljsko uporište u Gackoj dolini, posle trodnevne borbe zauzele jedinice 1. hrvatskog korpusa NOVJ. Delovi italijanske divizije -Re-, sa razbijenim ustaško-domobranskim i četničkim jedinicama iz Like, povukli su se u Senj. Italijanske jedinice su imale 56 mrtvih, 69 ranjenih i 49 nestalih vojnika i oficira, dok gubici ustaško-domobranskih i četničkih snaga nisu utvrđeni. Korpus je imao 12 mrtvih i 55 ranjenih.

⚔️ 27. 4. 1943. Jedinice italijanskog 6. armijskog korpusa (ostaci razbijene divizije -Murđe-, divizija -Marke- bez jednog puka, po jedan ojačani puk divizija -Mesina- i -Emilija-, te 73. legija crnih košulja divizije -Sasari-), sa četničkim Nevesinjskim, Trebinjskim i Nikšićkim korpusom i tri bataljona domobranske 6. pešadijske divizije, počele napad iz Blagaja, Stoca, s. Meke Grude, prevoja Kobilje glave i Vilusa. U petodnevnim borbama one su potisnule zaštitničke delove 3. udarne divizije NOVJ i 3. dalmatinske NOU brigade i ovladale Dabarskim, Nevesinjskim i Gatačkim poljem.

⚔️ 1. 5. 1943. Italijanska divizija -Murđe-, reorganizovana i ojačana fašističkim legijama divizija -Marke- i -Sasari-, sa delovima četničkog Nevesinjskog i Trebinjskog korpusa odbacila zaštitne delove 3. udarne divizije NOVJ i zauzela Gacko, Avtovac i Kulu Fazlagić.

⚔️ 6. 5. 1943. Italijansko-četnička borbena grupa -Somavila- (73. legija crnih košulja italijanske divizije -Sasari-, 2. bataljon 260. pešadijskog puka italijanske divizije -Murđe-. Četnička Bilećka i Gatačka brigada, jedna baterija i po jedna četa tenkova i minobacača), nastupajući iz Gacka, posle trodnevnih borbi odbacila 1. dalmatinsku udarnu brigadu 3. udarne divizije NOVJ i zauzela prevoj Čemerno.

⚔️ 19. 5. 1943. Iz Mojkovca 7. krajiška udarna brigada 2. proleterske udarne divizije NOVJ otpočela pokret preko Sinjajevine i Šavnika ka s. Ravnom da pojača odbranu grupe bataljona 10. hercegovačke brigade 3. udarne divizije NOVJ na pravcu Gatačko polje - Pivska župa i sprečava prodor nemačke 118. lovačke i 7. SS divizije -Princ Eugen-.

⚔️ 20. 5. 1943. VŠ NOV i POJ doneo odluku da se težište operacija iz doline r. Pive, Tare i Lima prenese na severozapad i da se 1. proleterska udarna divizija NOVJ prebaci prema Foči, na front Drinske operativne grupe; da 7. divizija NOVJ na levoj obali r. Čehotine onemogući prodor neprijatelja od s. Boljanića ka s. Gradcu; da 3. udarna divizija NOVJ zatvori pravce Gacko - Pivska župa i Nikšić-Šavnik; da 2. proleterska udarna divizija NOVJ brani srednji tok r. Tare i zatvori pravac Pljevlja - Lever-Tara. Ovim pregrupisavanjem snaga i orijentisanjem 5. udarne divizije NOVJ iz centralne Bosne ka Foči izražena je osnovna ideja VŠ o proboju u istočnu Bosnu.

⚔️ 23. 5. 1943. Kod s. Berušice (blizu Gacka) 7. krajiška udarna brigada i grupa bataljona 10. hercegovačke udarne brigade 3. udarne divizije NOVJ izvršile protivnapad na delove 13. puka nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- i pukovske borbene grupe -Anaker-, a potom se povukle na liniju Kućetine - Šejtan kula.

⚔️ 2. 6. 1943. Otpočelo prebacivanje nemačke 118. lovačke divizije s donjeg toka r. Tare na r. Sutjesku i glavnine nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- (koju je na položaju Šavnik-s. Bare smenila italijanska divizija -Ferara-) preko Gacka u susret 118. lovačkoj diviziji, u cilju stezanja obruča i uništenja Glavne operativne grupe VŠ NOV i POJ.

⚔️ 17. 8. 1943. U južnoj Hercegovini i susednom primorskom pojasu jake neprijateljske snage (dva bataljona nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen-, pet bataljona italijanskih divizija -Mesina- i -Marke-, jedan bataljon domobranske 6. pešadijske divizije i tri brigade četničkog Trebinjskog korpusa) počele operaciju čišćenja -Gama- u cilju uništenja 10. hercegovačke NOU brigade. Trećeg dana, posle više pokušaja, višestruko nadmoćni neprijatelj je uspeo da u rejonu s. Zvijerine (kod Bileće) okruži 10. brigadu, ali se ona, veštim manevrom, bez gubitaka izvukla prema Gacku.

⚔️ 24. 8. 1943. Kod s. Ravnog (blizu Gacka) 3. bataljon (dalmatinski) 10. hercegovačke NOU brigade, iz zasede, bez vlastitih gubitaka, razbio konjički eskadron izviđačkog bataljona nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen-. Poginula su 32, zarobljena su 4 i ranjen je veći broj nemačkih vojnika. Zaplenjeno je 5 puškomitraljeza, 40 pušaka i 5 automata.

⚔️ 31. 8. 1943. U s. Kokorini (kod Gacka) 4. bataljon 10. hercegovačke NOU brigade razbio oko 300 četnika Štabne čete i Nevesinjske brigade četničkog Nevesinjskog korpusa. U borbi je poginuo komandant bataljona Danilo Šarenac, narodni heroj.

⚔️ 1. 9. 1943. Kod s. Brajčevića i s. Bodežišta (blizu Gacka) 10. hercegovačka NOU brigada razbila konjički eskadron izviđačkog bataljona nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen-, ojačan delovima mesnog milicijskog bataljona i četničke Gatačke brigade. Neprijatelj je imao 13 mrtvih, 9 zarobljenih i veći broj ranjenih. Između ostalog, zaplenjeno je i 45 konja sa opremom.

⚔️ 10. 9. 1943. Deseta hercegovačka udarna brigada 3. udarne divizije NOVJ razbila delove četničke Gatačke brigade i mesnog milicijskog bataljona i zauzela Gacko.

⚔️ 12. 9. 1943. Drugi bataljon 14. puka domobranske 6. pešadijske divizije prešao na stranu NOVJ i porušio uređaje na ž. št. Hutovo (na pruzi Hum-Gabela), ali je na putu razbijen cd delova jedne brigade i četničke Ljubinjske brigade, tako da se do 10. hercegovačke udarne brigade 3. udarne divizije NOVJ. koja se toga dana nalazila u rejonu Gacka, probilo manje od 100 domobrana.

⚔️ 16. 9. 1943. U rejonu prevoja Kobilje glave (na putu Gacko-Bileća) 10. hercegovačka udarna brigada 3. udarne divizije NOVJ razbila ojačanu četničku Bilećku brigadu. Poginulo je i ranjeno oko 60 četnika i nemačkih vojnika, dok se veći broj četnika razbežao kućama ili povukao u Bileću, gde su ih sutradan prihvatili delovi 14. puka nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- i četničke Trebinjske brigade.

⚔️ 21. 9. 1943. Četnička Gatačka brigada i Gatački milicijski bataljon domobranske 6. pešadijske divizije zauzeli Gacko, potisnuvši jedan bataljon 10. hercegovačke udarne brigade 3. udarne divizije NOVJ prema Čemernu.

⚔️ 11. 10. 1943. Na pl. Sitnici (kod Ljubinja) delovi nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- i četnička Bilećka brigada, koncentričnim napadom u 8 kolona, okružili glavninu (8 bataljona) 10. hercegovačke udarne brigade 3. divizije NOVJ. Zadržavajući ostale kolone slabijim snagama 10. brigada je razbila neprijateljsku kolonu sa pravca Bileće i preko puta Bileća-Gacko probila se iz okruženja. Poginulo je 66, zarobljeno 22 i ranjeno preko 100 neprijateljskih vojnika, dok je partizanska brigada imala 2 mrtva i 16 ranjenih. Zaplenjeni su 3 minobacača, 8 p. mitraljeza i 63 puške.

⚔️ 17. 10. 1943. U rejonu Gata 1. udarna grupa bataljona 10. hercegovačke NOU brigade razbila delove četničkog Nevesinjskog korpusa i zauzela Gacko.

⚔️ 20. 11. 1943. Kulu Fazlagića (kod Gacka), posle duže borbe, zauzela 1, udarna grupa bataljona 10. hercegovačke NOU brigade, razbivši milicijski bataljon -Gacko-, vod žandarma i nešto ustaša, čiji se veći deo preko pl. Bjelašnice izvukao u Nevesinje. Neprijatelj je pretrpeo gubitke od oko 50 mrtvih i ranjenih i oko 50 nestalih, a udarna grupa bataljona: 15 mrtvih i 16 ranjenih.

⚔️ 22. 11. 1943. U Gacku 10. hercegovačka udarna brigada 3. udarne divizije NOVJ preimenovana u 29. udarnu (hercegovačku) diviziju NOVJ, a njena 1, 2. i 3. udarna grupa bataljona u 10, 2. i 3. (od 13. 1. 1944. u 10, 11. i 12) hercegovačku NOU brigadu.

⚔️ 22. 11. 1943. U Gacku održano oblasno savetovanje SKOJ-a za Hercegovinu. Proširen je Oblasni komitet SKOJ-a, obnovljeni su okružni komiteti za južnu i severnu Hercegovinu, formiran je Inicijativni oblasni odbor USAOJ-a i pokrenuto je izdavanje oblasnog omladinskog lista.

⚔️ 24. 11. 1943. S linije Mostar-Stolac-Bileća nemačka 7. SS -Princ Eugen- divizija, ojačana po jednim bataljonom nemačke 181. pešadijske i domobranske 6. pešadijske divizije i sa 2.000 četnika Trebinjskog i Nevesinjskog korpusa, napala novoformiranu 29. udarnu diviziju NOVJ s ciljem da je izbaci iz Hercegovine. Dok je Južnohercegovački NOP odred estao u neprijatelj evo i pozadini, glavnina 29. udarne divizije odbačena je istočno od puta Bileća. Gacko, gde je u šestodnevnim odbrambenim borbama nanela neprijatelju (uglavnom 13. SS puku) velike gubitke: oko 300 mrtvih i znatan broj ranjenih.

⚔️ 27. 11. 1943. Delovi 13. puka nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- zauzeli Gacko, koje su delovi 29. udarne divizije NOVJ prethodno evakuisali.

⚔️ 0. 12. 1943. U s. Crkvicama (kod Gacka), na inicijativu Oblasnog komiteta KPJ za Hercegovinu, formiran Oblasni odbor AFŽ-a za Hercegovinu.

⚔️ 20. 12. 1943. U s. Dramešini (kod Gacka), na sastanku većnika AVNOJ-a i ZAVNOBiH-a iz Hercegovine, koji je održan na inicijativu Oblasnog komiteta KPJ za Hercegovinu, formiran Privremeni oblasni NO odbor za Hercegovinu (18 članova) i njegov Izvršni odbor (7 članova).

⚔️ 25. 12. 1943. U s. Crkvicama (kod Gacka) počelo trodnevno oblasno savetovanje KPJ za Hercegovinu. Postavljeni su aktuelni zadaci: jačanje političkog rada, puna dobrovoljnost vojne mobilizacije, pažljiv odnos prema imovini stanovništva i više napora za razvoj i ugled organa vlasti i masovnih organizacija. Formirano je okružno povereništvo KPJ za zapadnu Hercegovinu.

⚔️ 29. 12. 1943. Deseta hercegovačka udarna brigada 29. udarne divizije NOVJ napala Gacko, koje je branila četnička Gatačka brigada, ojačana manjim delovima nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen-. Iako je slomila spoljnu odbranu i prodrla u grad, 10. brigada je u zoru obustavila napad, pretrpevši gubitke od 7 mrtvih i 16 ranjenih.

⚔️ 1. 1. 1944. Sest bataljona četničkog Nevesinjskog korpusa, ojačani četom minobacača iz nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen-, iz Gacka, Uloga i Kifinog Sela počeli koncentričan napad na 10. hercegovačku udarnu brigadu 29. udarne divizije NOVJ u Gatačko-nevesinjskoj površi. Brigada je do 5. januara, iznenadnim udarima po odvojenim kolonama, odbacila neprijatelja u polazne garnizone i pri tom potpuno razbila jedan ojačani četnički bataljon.

⚔️ 3. 1. 1944. U s. Kokorini (kod Gacka) dva bataljona 10. hercegovačke udarne brigade 29. udarne divizije NOVJ, bez vlastitih gubitaka, razbili Fojnički bataljon četničke 1. nevesinjske brigade, ojačan vodom minobacača iz nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen-. Gubici neprijatelja: 32 mrtva, 20 zarobljenih i oko 50 ranjenih vojnika. Zaplenjeno je celokupno naoružanje i oprema nemačkog minobacačkog voda.

⚔️ 28. 1. 1944. Kod s. Stepena (blizu Avtovca) 12. hercegovačka udarna brigada 29. udarne divizije NOVJ, u susretnoj petočasovnoj borbi, sprečila prodor ojačanog 2. bataljona 13. puka 7. SS divizije -Princ Eugen- u Bileću i odbacila ga u Gacko, nanevši mu gubitke od oko 50 mrtvih, 3 zarobljena i do-sta ranjenih vojnika uz sopstvene gubitke: 3 poginula i 4 ranjena borca, i zaplenivši 3. p. mitraljeza i 20 pušaka.

⚔️ 29. 1. 1944. Na putu između Zborne gomile i s. Stepena (kod Avtovca), bočnim napadom, ojačana 12. hercegovačka udarna brigada 29. udarne divizije NOVJ sprečila 2. bataljon 14. puka nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- da, uz podršku posade Gacka, prodre u Bileću, te ga posle šestočasovne borbe odbacila u Gacko. Ipak je jedna četa ovog bataljona, neopaženo, preko pl. Babe, prodrla u Bileću.

⚔️ 12. 2. 1944. Kod s. G. i D. Meke Grude (na putu Gacko-Bileća) tri bataljona 29. udarne divizije NOVJ razbili jedan bataljon nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen-. Na bojištu je nađeno 118 poginulih nemačkih vojnika. Gubici bataljona 29. udarne divizije NOVJ: 10 mrtvih i 11 ranjenih boraca. Zaplenjeno je 5 p. mitraljeza i nekoliko desetina pušaka.

⚔️ 27. 2. 1944. Delovi 29. udarne divizije NOVJ ušli u Gacko, koje su prethodnog dana napustili delovi nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen-.

⚔️ 1. 3. 1944. Manji delovi nemačke 369. legionarske divizije i četničke Gatačke brigade potisnuli delove 11. hercegovačke udarne brigade i Severnohercegovačkog NOP odreda 29. udarne divizije NOVJ i Nikšićkog NOP odreda i zauzeli Gacko.

⚔️ 24. 4. 1944. Iz Gacka delovi nemačke 369. legionarske divizije, četničke Gatačke i domobranske 9. posadne brigade (do 1000 vojnika) izvršili neuspeo ispad prema Bileći u cilju odbacivanja delova 29. udarne divizije NOVJ s komunikacije Gacko-Bileća. U tim borbama neprijatelj je pretrpeo gubitke od oko 20 mrtvih.

⚔️ 1. 5. 1944. Glavnina četničkog Nevesinjskog korpusa, ojačana manjim delovima nemačke 369. legionarske divizije i domobranske 9. posadne brigade (oko 2000 vojnika), napadom iz Gacka i Nevesinja odbacila delove 29. udarne divizije 2. udarnog korpusa NOVJ preko komunikacije Gacko-Bileća i do 3. maja delom snaga prodrla u Bileću, dok su ostale snage udarom u leđa preko pl. Trusine odbačene u polazne garnizone. U trodnevnim borbama neprijatelj je imao blizu 50 mrtvih i preko 50 ranjenih. Severnohercegovački NOP odred i delovi 10. i 11. hercegovačke udarne brigade imali su 35 mrtvih i ranjenih i oko 30 nestalih.

⚔️ 5. 5. 1944. Iz Grahova, Trebinja, Bileće i Gacka četiri četničke brigade (Trebinjska, Vučedolska, Bilećka i Gatačka), sa oko dva bataljona nemačke 369. legionarske i 181. pešadijske divizije, napale 12. i 10. hercegovačku udarnu brigadu 29. udarne divizije i 16. muslimansku udarnu brigadu 27. udarne divizije NOVJ. Sutradan su, uz gubitke od oko 100 mrtvih i ranjenih, odbačene u polazne garnizone.

⚔️ 8. 5. 1944. U s. Poljicu (kod Gacka) formirano Pozorište narodnog oslobođenja Hercegovine. Ono je imalo pozorišnu ekipu, hor, muziku, orkestar i predavačku grupu.

⚔️ 12. 5. 1944. Četnički Nevesinjski korpus, dva bataljona nemačke 369. legionarske divizije i jedan bataljon domobranske 9. posađne brigade iz Gacka i Nevesinja počeli konvergentan napad na glavninu 29, udarne divizije NOVJ. U četvorodnevnim borbama, počesnim razbijanjem kolona koje su - vršeći represalije - bile prodrle do s. Davidovića (kod Bileće), 10. i 11. hercegovačka udarna brigada i Severnohercegovački NOP odred odbacili su neprijatelja u polazne garnizone. Prema nepotpunim podacima, u tim borbama je poginulo 113 nemačkih vojnika i 87 četnika, a ranjeno 170 neprijateljskih vojnika. Dvadeset deveta divizija je imala 18 mrtvih, 38 ranjenih i 50 nestalih boraca. U borbi sa četnicima na Gatu (kod Avtovca) zarobljen je (i kasnije streljan) pomoćnik političkog komesara čete iz 11, hercegovačke udarne brigade Mileta Okiljević, narodni heroj.

⚔️ 29. 5. 1944. Delovi četničkog Trebinjskog korpusa iz Stoca i Nevesinjskog korpusa iz Nevesinja i Gacka, oko tri bataljona nemačke 369. legionarske divizije i jedna četa 13. SS divizije -Handžar- počeli napad na 29. udarnu diviziju NOVJ u istočnoj Hercegovini. Dok su Južnohercegovački i Severnohercegovački NOP odredi i 10. i 11. hercegovačka udarna brigada sprečavali dublje prodore, dotle su 12. hercegovačka i 2. dalmatinska udarna brigada Primorske operativne grupe 2. udarnog korpusa NOVJ napadom na četnički garnizon u Bileći prisilile neprijatelja na pregrupisavanje. Time je 29. udarnoj diviziji NOVJ omogućeno da neprijateljske kolone odbaci u polazne garnizone. Divizija je u petodnevnim borbama imala 22 mrtva, 16 ranjenih i oko 20 nestalih boraca, a gubici neprijatelja procenjeni su na preko 200 vojnika izbačenih iz stroja.

⚔️ 31. 5. 1944. U s. Poljicu (kod Gacka) propagandni odsek Oblasnog NO odbora za Hercegovinu počeo izdavati petnaestodnevni list -Hercegovački vijesnik-.

⚔️ 8. 6. 1944. Zbog nemogućnosti da se održi u rejonu Konjica, novoformirana 13. hercegovačka udarna brigada 29. udarne divizije NOVJ krenula iz s. Solskove Kule (pod pl. Bitovnjom). Posle desetodnevnog marša, boreći se s milicijom i četnicima, ona se padinama planina: Bjelašnice, Visočice. Treskavice i Lelije probila u rejon Gacka, u sastav svoje divizije (istovremeno dopratila delegaciju omladine Hercegovine sa II kongresa USAOJ-a).

⚔️ 13. 6. 1944. Posle dvodnevnih borbi kod Gacka, Nevesinja i Bileće, 29. udarna divizija 2. udarnog korpusa NOVJ nanela Gatačkoj, Nevesinjskoj i Bilećkoj četničkoj brigadi gubitke od oko 40 mrtvih i više ranjenih. Divizija je imala 11 ranjenih boraca.

⚔️ 10. 7. 1944. Iz Gacka četnička Gatačka brigada, ojačana 2. bataljonom 370. puka nemačke 368 legionarske divizije i 3. mitraljeskim bataljonom domobranske 9. posadne brigade, izvršila ispad da bi zauzela prevoj Kobilju glavu i greben pl. Somine. Sutradan je 11. hercegovačka udarna brigada 29. udarne divizije NOVJ protivnapadom odbacila neprijatelja na polazne položaje. Po nepotpunim podacima neprijatelj je imao 10 mrtvih i 39 ranjenih, a jedinice NOVJ (s komandama mesta Gacko i Golija) - 11 mrtvih, 18 ranjenih i 10 nestalih boraca.

⚔️ 27. 8. 1944. U rejonu s. Fojnice 12. udarni korpus NOVJ, uz neznatne gubitke, izvršio proboj preko komunikacije Gacko-Nevesinje, koju su branili delovi četničkog Nevesinjskog korpusa i nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen-.

⚔️ 2. 9. 1944. Jedanaesta hercegovačka udarna brigada 29. udarne divizije NOVJ oslobodila Gacko, razbivši u iznenadnom noćnom napadu u rejonu Avtovca, delove četničke Gatačke brigade. Poginulo je 9 četnika, a 11. brigada je imala 5 ranjenih boraca.

⚔️ 9. 9. 1944. Četnička grupa jurišnih korpusa (Nevesinjski, Drinski i delovi Mileševskog i Romanijskog), s linije: Nevesinje - s. Kifino Selo - Borač - prevoj Čemerno, počela napad na delove 29. udarne divizije NOVJ s ciljem da se u rejon Bileće spoji s četničkim Trebinjskim, Bokokotorskim i Nikšićkim korpusom. U trodnevnim borbama 11. i 12. hercegovačka udarna brigada 29. udarne divizije NOVJ i 2. brigada italijanske partizanske divizije -Garibaldi- odbile su nejednovremene napade odvojenih kolona i razbile dve četničke brigade koje su bile prodrle do Gacka. Četnici su imali oko 70 mrtvih i ranjenih.

⚔️ 17. 9. 1944. U Gacku otpočela dvodnevna skupština predstavnika NO odbora za Hercegovinu. Na njoj je izabrana Oblasna NO skupština i njen izvršni organ Oblasni NO odbor.

⚔️ 19. 9. 1944. U Gacku održana konferencija NOF-a za Hercegovinu: izabran Oblasni odbor NOF-a za Hercegovinu i izdat proglas narodu Hercegovine.

⚔️ 21. 9. 1944. Četnička Kalinovička brigada Drinskog korpusa ušla u Kalinovik, koji je prethodnog dana napustila 11. hercegovačka udarna brigada 29. udarne divizije NOVJ zbog napada četničke Grupe jurišnih korpusa prema Gacku.

⚔️ 19. 10. 1944. VŠ NOV i POJ uputio direktivu Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ: u Dubrovnik će se prebaciti 1. tenkovska brigada NOVJ, velike količine oružja i 200 kamiona; iskrcani materijal odmah prebaciti ka Nikšiću, Gacku i Sandžaku; hitno preduzeti operacije jednim krakom ka Neretvi i Mostaru a drugim ka Boki i Crnogorskom primorju, neprijatelja odbaciti na istok i zapad i obezbediti kanal od Dubrovnika ka unutrašnjosti; utvrditi Dubrovnik, čvrsto braniti pravac Dubrovnik-Trebinje i suzbiti eventualne napade neprijatelja od Boke i Neretve: dve brigade 26. divizije NOVJ biće uključene u akcije 29. udarne divizije NOVJ; 8. korpusu NOVJ naređeno da jednu diviziju orijentiše pravcem Imotski-Ljubuški, a 5. udarnom korpusu NOVJ naređeno da napada neprijatelja na komunikaciji Mostar - Sarajevo - Bos. Brod; pokazati krajnju energičnost u sprovođenju postavljenih zadataka.

⚔️ 0. 2. 1945. U Gacku održana sreska konferencija na kojoj je izabran Sreski odbor NOF-a za Gacko.

Dokumenti

📜 Izveštaj Zapovjedništva kopnene vojske od 14. juna 1941. zapovjedniku vojske i Ministarstvu domobranstva o vojno-političkoj situaciji i podacima o hapšenju Srba u Gackom i odvođenju talaca

📜 Izveštaj Zapovjedništva oružničkog voda Gacko od 16. juna 1941. o obilasku italijanskih oficira pograničnih krajeva prema Crnoj Gori sa podacima o streljanju talaca

📜 Depeša kotarskog predstojnika iz Gacka upućena 23. juna 1941. poglavnikom povjereništvu u Sarajevu o paljenju srpskih sela, hapšenju i ubijanju ljudi od strane ustaša

📜 Izveštaj Krilnog zapovjedništva Bileća od 25. juna 1941. Zapovjedništvu 4. hrvatske oružničke pukovnije o situaciji na svom području, zločinima ustaša nad Srbima u srezu Gacko i njihovom bacanju u jame

📜 Izvještaj Mjesnog zapovjedništva hrvatskog domobranstva u Trebinju od 26 juna 1941 god. o ustanku naroda u Trebinjskom, Bilećkom, Gatačkom i Nevesinjskom srezu i prijedlog za formiranje potjernih odjeljenja

📜 Desetodnevni izvještaj Zapovjedništva Četvrte oružničke pukovnije od 5 jula 1941 god. o političkom stanju na teritoriji pukovnije i borbama protiv ustanika u Gatačkom i Nevesinjskom srezu

📜 Izvještaj zapovjednika oružničkog voda u Gackom od 15 jula 1941 god. o borbama protiv ustanika na sektoru Gacko-Avtovac

📜 Izveštaj Zapovjedništva Oružničkog voda u Gackom od 8. septembra 1941. o izvršenoj akciji na selo Srđevići, paljenju i pljački srpskih kuća od strane muslimana i broju ubijenih Srba

📜 Izveštaj zapovjednika Jadranskog divizijskog područja od 27. septembra 1941. zapovjedniku 4. oružničke pukovnije o zahtevu komandanta italijanskih posada u Gackom i Nevesinju da se svi oružnici iskompromitovani zločinima prema pravoslavnom življu premeste sa ovih područja

📜 Depeša Zapovjedništva Vojne krajine od 3. oktobra 1941. Glavnom stožeru o ekshumaciji leševa ubijenih Srba iz Huma, kod Gacka

📜 Izveštaj velike župe Dubrava od 6. oktobra 1941. Ministarstvu unutrašnjih poslova o nameri italijanskih visti da izvrše ekshumaciju leševa iz jama u Gacku i okolini, kao i istragu o ovim zločinima ustaša

📜 Izvještaj Zapovjedništva Oružničkog krila Bileća od 15. oktobra 1941. o ekshumaciji laieva ubijenih pravoslavaca sa mesta u Gatačkom polju

📜 Izvještaj velikog župana Velike župe Gacka i Lika od 13. decembra 1941. Ministarstvu unutarnjih poslova NDH o akcijama partizana na sektoru Gospića

📜 Predstavka velikog župana Gacka i Like od 15. decembra 1941. komandantu divizije Re o lošoj saradnji italijanksih vojnih vlasti sa hrvatskim građanskim vlastima po pitanjima odnosa prema srpskom življu

📜 Naređenje Glavnog štaba NOP odreda za Crnu Goru i Boku od 26 decembra 1941 god. štabu Nikšićkog NOP odreda o načinu pružanja pomoći Narodnooslobodilačkom pokretu u Gatačkom srezu

📜 Izvještaj štaba Golijskog NOP bataljona od 4 januara 1942 god. štabu Nikšićkog NOP odreda o jačini neprijateljskih garnizona u Avtovcu, Gacku i Kuli

📜 Obaveštenje Komande operativnih jedinica istočne Bosne i Hercegovine od 17. januara 1942. četničkim odredima i srpskom stanovništvu Gacka i Nevesinja o odnosu prema italijanskom okupatoru i o pregovorima o međusobnoj saradnji

📜 Izvještaj Štaba Golijskog partizanskog bataljona od 19. januara 1942. Štabu Nikšićkog NOP odreda o stanju u srezu gatačkom i mogućnostima za napad na italijanskn i ustaško-domobranski garnizon u Gacku

📜 Izvještaj Velike žuoe Gacka i Lika od 1. februara 1942. Ministarstvu unutarnjih poslova NDH o jačanju narodnooslobodilačkog pokreta na teritoriji Župe

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta NOP i DV Jugoslavije druga Tita od 4 februara 1942 god. Štabu Župo-pivskog bataljona za pružanje pomoći hercegovačkim partizanskim jedinicama radi učvršćenja narodne vlasti u Gatačkom srezu i za borbu protiv petokolonaških elemenata

📜 Naređenje Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 4 februara 1942 god. štabu Župopivskog bataljona za pružanje pomoći hercegovačkim partizanskim jedinicama radi učvršćenja narodne vlasti u Gatačkom srezu i za borbu protiv petokolonaških elemenata

📜 Obavještenje štaba Nikšićkog NOP odreda od 7 februara 1942 god. političkom komesaru operativnog sektora Gacko - Nevesinje o upućivanju pomoći za likvidaciju četničke bande popa Perišića

📜 Izvještaj političkog komesara operativnog sektora Gacko - Nevesinje od 22 februara 1942 god. štabu Nikšićkog NOP odreda o neuspjelom napadu na četničku bandu popa Perišića

📜 Izvještaj štaba Operativnog sektora za Gacko i Nevesinje od 25. februara 1942. Vrhovnom štabu NOP i DV Jugoslavije o formiranju sektora i o situaciji kod Gacka i Nevesinja

📜 Izvještaj štaba Operativnog sektora za Gacko i Nevesinje od 3 marta 1942 god. Vrhovnom štabu NOP i DV Jugoslavije o izvršenim akcijama i situaciji u Gatačkom i Nevesinjskom srezu

📜 Izvještaj štaba Operativnog sektora za Gacko i Nevesinje od 3. marta 1942. Glavnom štabu NOP i DV Bosne i Hercegovine o situaciji u gatačkom i nevesinjskom srezu

📜 Izvještaj političkog komesara Goliskog bataljona od 3 marta 1942 god. štabu Nikšićkog NOP odreza o situaciji na teritoriji Gatačkog sreza

📜 Pismo štaba Nikšićkog NOP odreda od 10 marta 1942 god. političkom komesaru operativnog sektora Gacko-Nevesinje o vojno-političkoj situaciji u Crnoj Gori i Hercegovini

📜 Izvještaj Štaba Operativnog sektora za Gacko i Nevesinje od 11. marta 1942. Vrhovnom štabu NOP i DV Jugoslavije o situaciji kod Gacka i Nevesinja i u Borču

📜 Izvještaj komandanta Nikšićkog NOP odreda od 17 marta 1942 god. Operativnom štabu NOP odreda za Hercegovinu o situaciji u Crnoj Gori i Gatačkom srezu

📜 Izvještaj komandanta Banjsko-vučedolskog bataljona od aprila 1942 god. o razbijanju četničke bande popa Perišića i čišćenju Gatačkog sreza od ustaša

📜 Izvještaj štaba Istočnog sektora od 3 aprila 1942 god. Vrhovnom štabu NOP i DV Jugoslavije o čišćenju Nevesinjskog i Gatačkog sreza od četnika

📜 Izvještaj zapovjedništva Vojne krajine od 8 aprila 1942 god. o pregovorima sa četnicima iz Gatačkog sreza

📜 Izvještaj Tnećeg domobranskog zbora od 18 aprila 1942 god. o borbama u okolini Gacka i Vareša

📜 Izvještaj zapovjedništva Vojne Krajine od 4 maja 1942 god. o borbama partizana protiv četnika, italijanske vojske i domobrana u okolini Gacka i Avtovca

📜 Izvještaj Ministarstva hrvatskog domobranstva od 6 maja 1942 god. o borbama protiv partizana u Istočnoj Bosni i Gatačkom srezu

📜 Izvještaj Štaba 1. proleterske brigade od 30. maja 1942. Vrhovnom štabu NOP i DV Jugoslavije o sadejstvu s hercegovačkim jedinicama na prostoriji Gacko–Nevesinje i o akcijama na tome području

📜 Izvješaj zapovjedništva Trećeg domobranskog zbora od 7 juna 1942 god. o borbama oko Mrkonjić Grada, Glamoča, Gacka i Zenice

📜 Izvještaj štaba Prve proleterske brigade od 8 juna 1942 god. Vrhovnom štabu NOP i DV Jugoslavije o pokretima četnika i Italijana i o uspostavljanju veze sa Gatačkim bataljonom

📜 Izvještaj Štaba 1. proleterske brigade od 9. juna 1942. Vrhovnom štabu NOP i DV Jugoslavije o akcijama i situaciji na području Gacka

📜 Pismo komandanta Glavnog štaba NOP i DO za Crnu Goru i Boku od 9 juna 1942 god. Glavnom štabu o situaciji u Gatačkom srezu i Goliji

📜 Izvještaj zapovjedništva Trećeg domobranskog zbora od 15 juna 1942 god. o borbama oko Jajca, Gacka i Vlasenice

📜 Izvještaj velikog župana Velike župe Gacka i Lika od 6. avgusta 1942. Glavnom stanu poglavnika o stanju u ustaškim i domobranskim jedinicama na teritoriji Župe

📜 Izvještaj Velike župe Gacka i Lika od 23 rujna 1942 god. o napadu partizana na Kosinj

📜 Izvještaj Velike župe Gacka i Lika od 7. oktobra 1942. Poglavniku NDH o borbama s partizanskim jedinicama, na teritoriji općina Kosinj i Pazarište

📜 Izvještaj Velike župe Gacka i Lika od 1 siječnja 1943 god. o sporazumu četnika i ustaško-domobranskih vlasti u Otočcu za borbu protiv jedinica NOV i PO Jugoslavije

📜 Izvještaj posadnog zapovjedništva Gacko od 22 marta 1943 god. o rasporedu ustaško-domobranskih i četničkih jedinica za odbranu Gacka

📜 Izveštaj posadnog zapovjedništva Gacko od 22. marta 1943. Štabu Šeste pješačke divizije o saradnji četnika i domobrana kod Gacka

📜 Izvještaj posadnog zapovjedništva Gacko od 23 marta 1943 god. o borbama četnika protiv jedinica NOV i organizaciji zajedničke odbrane

📜 Naređenje zapovjedništva Šeste pješačke divizije od 23 marta 1943 god. za dostavljanje izvještaja o četnicima i vezi između Bileće i Gacka

📜 Izvještaj zapovjedništva Šeste pješačke divizije od 24 marta 1943 god. o situaciji u Nevesinju i Gacku

📜 Direktiva Štaba Prvog korpusa NOV i PO Hrvatske od 30 ožujka 1943 god. podređenim jedinicama za likvidaciju neprijateljskih uporišta u Gackoj dolini

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 30 marta 1943 god. Štabovima Treće i Devete NOU divizije da Treća divizija savlada neprijateljska uporišta u Gatačkom i Popovom Polju, a Deveta divizija zatvori pravce koji iz rejona Mostara izvode k Nevesinjskom Polju

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 30. ožujka 1943. štabovima Treće i Devete NOU divizije da Treća divizija savlada neprijateljska uporišta u Gatačkom i Popovom Polju, a Deveta divizija zatvori pravce koji iz rajona Mostara izvode o Nevesinjskom polju

📜 Obaveštenje zamenika načelnika Vrhovnog štaba NOV i POJ od aprila 1943 Aleksandru Rankoviću o ponovnom oslobođenju Nevesinja i o razbijanju italijansko-četničkih jedinica na pravcu Gacko - Plana

📜 Izveštaj komandanta Gacke četničke zone od aprila 1943. o borbama protiv jedinica NOVJ u martu i početkom aprila 1943. godine

📜 Izvještaj Posadnog zapovjedništva Gacko od 1 aprila 1943 god. o zauzimanju Fojnice od strane jedinica Narodnooslobodilačke vojske

📜 Izvještaj štaba Treće NOU divizije od 1 aprila 1943 god. Vrhovnom štabu NOV i PO Jugoslavije o ishodu borbe protiv četnika na liniji Krčevine-Resina-Pandurica -Glog, dejstvu Četvrte proleterske i Desete hercegovačke NOU brigade prema Gacku

📜 Naređenje Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 2 aprila 1943 god. za reorganizaciju četničkih jedinica, evakuaciju Gacka i pripremu operacija protiv jedinica NOV u Hercegovini

📜 Izvještaj Štaba Šeste NOU brigade od 2 travnja 1943 god. Operativnom štabu Gacke o zauzeću Sinca

📜 Izvještaj štaba Treće NOU divizije od 3 aprila 1943 god. Vrhovnom štabu NOV i PO Jutoslavije o zauzimanju Gacka i Avtovca

📜 Izvještaj italijanskog obavještajnog oficira od 3 aprila 1943 god. o rasporedu četnika i razbijanju njihovih jedinica od strane NOV na području Gacka

📜 Izvještaj štaba Treće NOU divizije od 9 aprila 1943 god. Vrhovnom štabu NOV i PO Jugoslavije o oslobođenju Gacka, Avtovca i rasporedu jedinica

📜 Izvještaj Operativnog štaba Gacka od 10 travnja 1943 god. Glavnom štabu NOV i PO Hrvatske o napadu na željezničke stanice Sinac, Ramljane, Janjče i Lešće i o drugim akcijama

📜 Zapovest komandanta Operativnih jedinica istočne Bosne i Hercegovine od 10. aprila 1943. komandantima kolona za napad na jedinice 3. NOU divizije kod Gacka

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 12 aprila 1943 Štabu Treće NOU divizije da razbije italijanskočetničke snage na komunikaciji Gacko - Bileća

📜 Zapovest komandanta operativnih jedinica istočne Bosne i Hercegovine od 13. aprila 1943. komandantima potčinjenih jedinica za napad na 10. hercegovačku brigadu u zoni Gacka

📜 Zapovest komandanta Zetskog četničkog odreda od 17. aprila 1943. komandantima kolona za napad na jedinice 3. NOU divizije kod Gacka

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 19 aprila 1943 Štabu Treće NOU divizije da dve brigade zadrži u rejonu Gacka a sa druge dve, pod komandom Save Kovačevića, dejstvuje pri pravcu Goransko - Savnik

📜 Izvještaj Više komande oružanih snaga Slovenija-Dalmacija od 20 aprila 1943 god. o jačini jedinica koje će učestvovati u operaciji protiv jedinica NOV na pravcu Plana-Gacko-Čemerno

📜 Izvještaj italijanskog obavještajnog oficira iz Bileće od 21 aprila 1943 god. o borbama italijanskih i četničkih snaga protiv jedinica NOV na prostoriji Nevesinje-Plana-Gacko

📜 Izveštaj zamenika načelnika Vrhovnog štaba NOV i POJ od 27 aprila 1943 Aleksandru Rankoviću o situaciji na sektorima Gacka i Glavatičeva

📜 Obaveštenje Komande operativnih jedinica istočne Bosne i Hercegovine od 27. aprila 1943. komandantu Ljubinjske brigade o borbama italijanskih i četničkih jedinica protiv NOVJ kod Gacka i Nevesinja

📜 Izveštaj zamenika načelnika Vrhovnog štaba NOV i POJ od 2 maja 1943 Aleksandru Rankoviću o situaciji na sektorima Gacka i Kalinovika

📜 Obavještenje Štaba 3. udarne divizije od 2. maja 1943. Štabu 2. proleterske divizije o napuštanju Gacka n Nevesinja i prelasku na teritoriju Crne Gore

📜 Obavještenje Štaba Treće NOU divizije od 2 maja 1943 god. Štabu Druge proleterske divizije o napuštanju Gacka i Nevesinja i o ekonomskoj situaciji u istočnoj Hercegovini

📜 Naređenje Štaba Prvog korpusa NOV i PO Hrvatske od 13 svibnja 1943 god. Štabu Šeste divizije u vezi mobilizacije u Gackoj Dolini

📜 Izvještaj Komande italijanskog Šestog armijskog korpusa od 15 maja 1943 god. o nastupanju njemačkih trupa kroz Hercegovinu i koncentraciji četnika u Gacku

📜 Naređenje načelnika Štaba Prvog korpusa NOV i PO Hrvatske od 17 svibnja 1943 god. o formiranju Operativnog štaba Gacka

📜 Izvještaj načelnika Štaba Prvog korpusa NOV i PO Hrvatske od 17 svibnja 1943 god. Štabu korpusa o formiranju Operativnog štaba Gacka

📜 Pismo Štaba Prvog korpusa NOV i PO Hrvatske od 19 svibnja 1943 god. načelniku štaba korpusa o formiranju Operativnog štaba Gacka

📜 Zapovijest Štaba Četvrte NOU brigade od 20 svibnja 1943 god. podređenim jedinicama za raspored i odbranu Gacke Doline

📜 Naređenje zamenika načelnika Vrhovnog štaba NOV i POJ od 28 maja 1943 Štabu Treće NOU divizije da zatvori pravce Gacko - Pivski Krstac i Gacko - Mratinje grupišući snage na prostoru Plužine - Goransko

📜 Izvještaj Štaba Četvrte NOU brigade od 28 svibnja 1943 god. Operativnom štabu Gacka o borbama na području Žute Lokve

📜 Izvještaj ustaško-domobranskog vojnog povjereništva od 2 lipnja 1943 god. o spremnosti za saradnju sa četnicima zbog predviđenih dejstava u dolini rijeke Gacke

📜 Obavještenje Generalštaba italijanske kraljevske vojske od 27 jula 1943 god. o privremenom povlačenju jedinica njemačke vojske iz Bileće, Ljubinja i Gacka

📜 Izvještaj Zapovjedništva oružničkog voda u Gacku o situaciji u Gatačkom srezu u vremenu od 4 do 30 septembra 1943 godine

📜 Izvještaj Štaba Šeste pješačke divizije od 15 septembra 1943 god. o padu Gacka i pretstojećem napadu jedinica NOV na Fazlagića Kulu i Hutovo

📜 Naređenje komandanta operativnih jedinica istočne Bosne i Hercegovine od 17. septembra 1943. komandantu Gatačke brigade o saradnji četnika i Nemaca u borbi protiv NOVJ

📜 Dnevni izvještaj Šeste oružničke pukovnije od 28 septembra 1943 god. o situaciji oko Stoca, Gacka i Ravnog

📜 Izvještaj Zapovjedništva domobranske bojne u Gacku od oktobra 1943 god. o akcijama i borbama jedinica NOV na području Gacka

📜 Naređenje Štaba Prve udarne grupe od 3 oktobra 1943 god. potčinjenim jedinicama za pokret na prostoriju Dulići-Danići i razmještaj na sektoru Gornje Bodežište-Vrba-Gacko

📜 Naređenje Štaba Desete hercegovačke NOU brigade od 13 oktobra 1943 god. štabovima udarnih grupa za pokret prema Gacku, Nevesinju, Bileći i Vilusima

📜 Naređenje Štaba Desete hercegovačke NOU brigade od 15 oktobra l943 god. Štabu Prve udarne grupe za dejstvo na teritoriji sreza Gacko

📜 Naređenje Štaba Prve udarne grupe od 19 oktobra 1943 god. štabovima bataljona za razmještaj na sektoru Gatačke Površi

📜 Naređenje Štaba Prve udarne grupe od 20 oktobra 1943 god. štabovima bataljona za razmještaj na sektoru Dubljevići- Fojnica-Gacko

📜 Naređenje komandanta Nevesinjskog korpusa od 20. oktobra 1943. komandantu Gatačke brigade za napad na delove 10. hercegovačke NOU brigade na sektoru Gacka

📜 Izvještaj Oružničkog krilnog zapovjedništva u Mostaru od 21 oktobra 1943 god. o borbama jedinica NOV protiv četnika oko Gacka i Nevesinja i o napadu na oružničku postaju u Bjelemiću

📜 Izveštaj komandanta Nevesinjskog korpusa od 22. oktobra 1943. komandantu operativnih jedinica istočne Bosne i Hercegovine o borbama protiv delova 10. hercegovačke NOU brigade kod Gacka

📜 Naređenje komandanta Nevesinjskog korpusa od 23. oktobra 1943. komandantu Gatačke brigade za sadejstvo sa nemačkim jedinicama u borbi protiv delova 10. hercegovačke brigade na Trusini

loading

Molimo sačekajte, dokumenti se učitavaju...

Fotografije

Povezane odrednice

Narodno oslobodilački odbori Aleksandar Ranković Borbe u Hercegovini 1943. Narodni heroji Jugoslavije Četnici u drugom svetskom ratu Foča Gatački četnički odred Borbe u Hrvatskoj 1943. Nikšićki partizanski odred Bileća Konjic Nikšić Diverzije u oslobodilačkom ratu 2. proleterska divizija NOVJ Borbe u Dalmaciji 1942. Operacija Weiss Zločini u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu 3. udarna divizija NOVJ Sjevernohercegovački partizanski odred 6. lička proleterska divizija NOVJ Operacija Schwarz Borbe u Crnoj Gori 1943. 11. hercegovačka udarna brigada Kalinovik Bilećka četnička brigada Borbe u Lici 1942. Mostar Genocid u NDH Mobilizacija u oslobodilačkom ratu Ustaški zločini 1941. Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. SKOJ Vrhovni štab NOVJ Trebinje Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. 6. pješačka divizija (NDH) Borbe u Hrvatskoj 1944. Gatačka četnička brigada 12. pešadijska divizija Sassari Ustanak u Crnoj Gori 1941. 7. SS divizija Prinz Eugen 29. hercegovačka divizija NOVJ Hrvatsko domobranstvo Josip Broz Tito 22. pešadijska divizija Cacciatori delle Alpi Petar Baćović Borbe u Hercegovini 1942. Dubrovnik Nevesinjski četnički odred 154. pešadijska divizija Murge Jedinstveni narodnooslobodilački front (JNOF) Ustanak u NDH 32. pešadijska divizija Marche Politički komesari u NOR-u Ustanak u Bosni i Hercegovini 1941. Ustanak u Hercegovini 1941. Ustanak u Hrvatskoj 1941. Borbe u Bosni i Hercegovini 1942. Hercegovački partizanski odred Saradnja četnika sa okupatorom Borbe u Crnoj Gori 1942. Ljubinje Borbe u Hercegovini 1944. 2. udarni korpus NOVJ 10. hercegovačka udarna brigada 369. legionarska divizija (vražja) 1. proleterska udarna brigada Nevesinjski korpus JVuO Stolac Borbe za Istočnu Bosnu 1942. Trebinjski korpus JVuO Nevesinje Ante Pavelić Italija u drugom svetskom ratu 12. hercegovačka udarna brigada