Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 03.03.2024: 7 novih knjiga ****
ustanak

Nova Varoš u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 30 hronoloških zapisa, 32 dokumenata i 5 fotografija.

Događaji

⚔️ 23. 10. 1941. U s. Radojinji (kod Nove Varoši), na zboru građana, izabran MNO odbor.

⚔️ 4. 12. 1941. Delovi Užičkog NOP odreda i sandžačke partizanske jedinice zauzeli Novu Varoš.

⚔️ 7. 12. 1941. U s. Drenovi (kod Nove Varoši) održan sastanak Politbiroa CK KPJ na kome je odlučeno da se pristupi formiranju proleterskih brigada, kao viših formi u organizacionom razvoju oružanih snaga.

⚔️ 7. 12. 1941. U Novoj Varoši, na zboru građana, izabran Gradski NO odbor.

⚔️ 14. 12. 1941. U s. Drenovi (kod Nove Varoši), delovi italijanske divizije -Pusterija- iz Prijepolja napali VŠ NOP odreda Jugoslavije, ali se ovaj pod borbom izvukao.

⚔️ 24. 12. 1941. U Novoj Varoši od Zlatarske i Mileševske čete formiran Novovaroški (Zlatarsko-mileševski) partizanski bataljon.

⚔️ 0. 1. 1942. U Novoj Varoši Štab srpsko-sandžačkih NOP odreda reorganizovao Zlatarsko-mileševski bataljon: formirao Zlatarski bataljon i Mileševsku četu.

⚔️ 1. 2. 1942. Užički i Zlatarski partizanski bataljon i Mileševska partizanska četa odbili napad četnika i muslimanske milicije iz Sjenice, s. Halinovića i s. Miševića u pravcu Nove Varoši.

⚔️ 6. 2. 1942. Srpsko-sandžačke partizanske jedinice, pod pritiskom neprijatelja, napustile Novu Varoš i povukle se na pl. Zlatar.

⚔️ 14. 5. 1942. Vrhovni komandant NOP i DV Jugoslavije Josip Broz Tito naredio GŠ NOP i DO za Sandžak da jedinice pod njegovom komandom spreče prodor neprijatelja u pravcu s. Kovrena (kod Bijelog Polja) dok ne pristignu jedinice 2. proleterske NOU brigade; da se ispita mogućnost iznenadnog napada na Novu Varoš.

⚔️ 0. 9. 1943. Četničke snage Istočnog fronta (Crne Gore) ubrzo posle kapitulacije Italije posele Bijelo Polje, Prijepolje, Brodarevo, Rudo i Novu Varoš.

⚔️ 26. 10. 1943. Četvrta krajiška udarna brigada 5. udarne divizije NOVJ napala i razbila četnike, odbacivši ih preko Uvca, i oslobodila Novu Varoš. Gubici neprijatelja: 38 mrtvih i 17 zarobljenih.

⚔️ 22. 11. 1943. Nemačko-četničke jedinice odbacile delove 10. krajiške udarne brigade 5. udarne divizije iz Nove Varoši i ušle u grad.

⚔️ 26. 11. 1943. Novu Varoš ponovo zauzela 4, krajiška udarna brigada 5. udarne divizije NOVJ.

⚔️ 22. 3. 1944. U pokretu od Rudog ka r. Ibru, 2. proleterska udarna i 5. udarna divizija NOVJ u rejonu s. Borove Glave prešle komunikaciju Užice (sada: Titovo Užice) - Nova Varoš.

⚔️ 23. 3. 1944. Kod s. Ljubiša, na maršu od Rudog ka r. Ibru, 2. proleterska udarna i 5. krajiška udarna divizija NOVJ prešle stari put Užice (sada: Titovo Užice) - Nova Varoš.

⚔️ 23. 3. 1944. Kod s. Kokinog Broda (blizu Nove Varoši) jedinice 2. proleterske udarne brigade 2. proleterske udarne divizije NOVJ vodile borbu protiv Leteće brigade četničkog Požeškog korpusa. Neprijatelj je, uz gubitke od 1 mrtvog i 2 ranjena, odbačen ka s. Amzićima.

⚔️ 27. 4. 1944. Kod s. Mačkata i s. Kraljeve Vode (sada: Partizanske Vode) 5. udarna divizija NOVJ prešla komunikaciju Titovo Užice - Nova Varoš. U borbi protiv delova bugarske 24. pešadijske divizije, nemačke borbene grupe -Holman-, delova četničkog Zlatiborskog korpusa, odreda poljske straže sreza užičkog i Užičke čete, ona je neprijatelju nanela gubitke od 120 mrtvih i ranjenih i 22 zarobljena vojnika; a zaplenila je 26 pušaka, p. mitraljez i dosta drugog ratnog materijala. Njeni gubici: 2 ranjena borca.

⚔️ 14. 5. 1944. VŠ NOV i POJ uputio direktivu Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ: obaveštava ga da nemačke snage kamionima prebacuju četnike prema Novoj Varoši i Prijepolju i da sa ovim četničkim snagama vode borbu 2. proleterska udarna i 5. udarna divizija NOVJ; naređuje mu da njegove jedinice u sadejstvu sa 2. proleterskom udarnom i 5. udarnom divizijom NOVJ spreče prelaz četnika preko r. Lima i razbiju ih.

⚔️ 16. 5. 1944. Kod s. Amzića (blizu Nove Varoši) jedinice 1. krajiške udarne brigade 5. udarne divizije NOVJ vodile borbu protiv četničke Užičke brigade i oko 200 nemačkih vojnika. Posle oštre borbe neprijatelj je odbačen ka Kokinom Brodu i na desnu obalu r. Uvca. U borbi je poginulo 16 a zarobljena su 3 neprijateljska vojnika. Zaplenjeni su 1 p. mitraljez i 5 pušaka. Gubici jedinica 5, divizije 2 ranjena i 1 poginuo borac.

⚔️ 4. 7. 1944. Dva bataljona 3. proleterske (sandžačke) udarne brigade 37. udarne divizije NOVJ napala Novu Varoš, koju je branilo oko 350 četnika. Borba je vođena ceo dan ali mesto nije zauzeto. Neprijatelj je imao 12 mrtvih i 23 ranjena, a jedinice 3. brigade

⚔️ 4. 8. 1944. Na liniji s. Komarani - s. Vilovi - s. Akmačići (kod Nove Varoši) jedinice 3. proleterske (sandžačke) udarne brigade 37. udarne divizije NOVJ izvršile napad na oko 500 četnika Mileševskog korpusa i odbacile ih preko r. Uvca ka s. Štitkovu. Neprijatelj je imao 5 mrtvih, 8 ranjenih i 3 zarobljena. Zaplenjen je 1 p. mitraljez. Brigada je imala 3 ranjena borca.

⚔️ 6. 8. 1944. Kod s. Kokinog Broda i s. Radojinje (blizu Nove Varoši) jedinice 37. udarne divizije NOVJ prešle na desnu obalu r. Uvca, a zatim s položaja kod s. Ojkovice i s. Burađe odbacile četnički Zlatiborski i 2. mileševski korpus.

⚔️ 20. 8. 1944. Na položaju između s. Čelice i s. Bistrice (kod Nove Varoši) 1. i 4. bataljon 3. proleterske (sandžačke) udarne brigade 37. udarne divizije NOVJ odbili napad nemačkih vojnika i naneli im gubitke od 5 mrtvih.

⚔️ 22. 8. 1944. Kod s. Kokinog Broda (blizu Nove Varoši) 5. bataljon 3. proleterske (krajiške) udarne brigade 1. proleterske udarne divizije NOVJ vodio višečasovnu borbu protiv nemačkih vojnika koji su izvršili napad iz Nove Varoši. Gubici neprijatelja: 20 poginulih, 24 ranjena i 1 zarobljen. Bataljon je imao 3 ranjena borca.

⚔️ 23. 8. 1944. Kod s. Radojinje (blizu Nove Varoši) 1. proleterska udarna divizija NOVJ prešla r. Uvac i na položajima u Murtenici, kod Borove glave i kod s. Dobroselice (na pl. Zlatiboru) slomila otpor četničkog Zlatiborskog i 4. jurišnog korpusa i Rudničke brigade i odbacila ih prema s. Ljubišu i Kraljevim Vodama (sada: Partizanske Vode). Teško ranjen u borbi kod s. Negbine, podlegao je ranama politički komesar 3. proleterske (krajiške) udarne brigade Krsto Bajić, narodni heroj.

⚔️ 24. 8. 1944. Na komunikaciji Nova Varoš - s. Bistrica jedinice 4. sandžačke udarne brigade i Izviđačka četa 37. udarne divizije NOVJ uništile 5 kamiona, ubile 25 nemačkih vojnika i zaplenile p. mitraljez i automat.

⚔️ 30. 8. 1944. Na položajima s. Burađa - s. Ojkovica (kod Nove Varoši) 1, 2. i 3. bataljon 3. proleterske (sandžačke) udarne brigade i 4. bataljon 4. sandžačke udarne brigade 37. udarne divizije NOVJ izvršili napad na oko 500 vojnika nemačke legije -Krempler- i, posle kraće borbe, odbacili ih prema s. Amzicima. Neprijatelj je imao oko 100 mrtvih i ranjenih, a jedinice 37. divizije - 3 poginula i 26 ranjenih boraca.

⚔️ 5. 9. 1944. Posle višečasovne borbe protiv četnika i oko 300 nemačkih vojnika i 400 pripadnika nemačke legije -Krempler-, 3. proleterska (sandžačka) udarna brigada 37. udarne divizije NOVJ zauzela Novu Varoš. Neprijatelj je imao 50 mrtvih i ranjenih i 10 zarobljenih. Pored ostalog, zaplenjeno je: 11 p. mitraljeza i mitraljeza i veći broj pušaka, 30.000 metaka, 30 telefona, 1 automobil, 1 motocikl i dosta drugog materijala. Brigada je imala 1 ranjenog borca.

⚔️ 0. 11. 1944. Na Kukanji (kod Nove Varoši) u borbi protiv nemačkih vojnika poginuo politički komesar 5. sandžačke NO brigade Živko Džuver, narodni heroj.

Dokumenti

📜 Prestavka muslimana iz Nove Varoši od 10. maja 1941. povereniku za Bosnu i Hercegovinu u Sarajevu za pripajanje Sandžaka Nezavisnoj Državi Hrvatskoj

📜 Izveštaj Krilnog zapovjedništva za Sandžak od 22. maja 1941. zapovjedniku 4. oružničke pukovnije da su mnoge delegacije iz Novog Pazara i Sjenice tražile pripajanje ovih delova NDH i moli da se u Novu Varoš pošalje jedan vod hrvatskih vojnika

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta NOP i DV Jugoslavije druga Tita od 14 maja 1942 god. Glavnom štabu NOP i DO za Sandžak za sprečavanje neprijateljskog prodora u pravcu Kovrena do pristizanja jedinica Druge proleterske NOU brigade i za ispitivanje mogućnosti iznenadnog napada na Novu Varoš

📜 Naređenje komandanta Jugoistoka od 24. aprila 1943. komandantu nemačkih trupa u NDH, da svojim jedinicama smeni italijanske trupe u Novoj Varoši, Bistrici, Prijepolju i Sjenici

📜 Izveštaj Štaba Druge proleterske divizije od 4 oktobra 1943 god. Štabu Drugog udarnog korpusa NOVJ o borbi protiv četnika na pravcu Nova Varoš - Prijepolje i o mobilizaciji u Bjelopoljskom srezu

📜 Izveštaj Štaba Druge proleterske divizije od 15 oktobra 1943 god. Štabu Drugog udarnog korpusa NOVJ o oslobođenju Nove Varoši

📜 Izveštaj Štaba Druge proleterske divizije od 18 oktobra 1943 god. Štabu Drugog udarnog korpusa NOVJ o situaciji na sektoru Nove Varoši i Priboja

📜 Zapovest komandanta Leve grupe četničkih odreda od 21. oktobra 1943. komandantima kolona za napad na delove 2. udarnog korpusa NOVJ kod Nove Varoši i Prijepolja

📜 Izveštaj Štaba Druge proleterske divizije od 29 oktobra. 1943 god. Štabu Drugog udarnog korpusa NOVJ o upućivanju svojih brigada prema Priboju i prema Novoj Varoši o borbi s četnicima kod s. Banje i o uspostavljanju veze sa Petom NOU divizijom

📜 Izveštaj Štaba Druge proleterske divizije od 4 novembra 1943 god. Štabu Drugog udarnog korpusa NOVJ o rasporedu neprijateljskih snaga na pravcu Nova Varoš - Čajetina - Užice i o borbi protih četnika kod s. Vidovi - Komarani

📜 Izveštaj Štaba Druge proleterske divizije od 27 novembra 1943 god. Štabu Drugog udarnog korpusa NOVJ o rezultatima izviđanja neprijateljskih snaga na pravcima Prijepolje - Sjenica i Prijepolje - Nova Varoš

📜 Obaveštajni izveštaj Štaba Četvrte krajiške brigade Pete NOU divizije od 28 novembra 1943 god. Štabu divizije o jačini i rasporedu neprijateljskih snaga na sektoru Prijepolje - Sjenica - Nova Varoš

📜 Izveštaj Štaba Druge proleterske divizije od 21 decembra 1943 god. Štabu Drugog udarnog korpusa NOVJ o prelasku Lima kod Rudog, o stanju svojih jedinica i o neprijateljskim snagama na pravcima Nova Varoš - Rudo i Pljevlja - Čajniče

📜 Izvještaj Štaba Zapadne grupe NOP odreda od 5 siječnja 1944 god. Štabu Šestog korpusa NOV Jugoslavije o napadu na Staru Gradišku, Novi Varoš i Vojnović salaš

📜 Naređenje štaba Druge proleterske divizije od 16 januara 1944 god. štabovima brigada za marš na prostoriju Bela Reka - Ljubiš - Draškovići - Brđani - Jasenovo i obezbeđenje prema Arilju, Užicu i Novoj Varoši

📜 Naređenje štaba Druge proleterske divizije od 22 marta 1944 god. štabovima brigada za marš na prostoriju Burađa - Negbina - Kućani - Draglica i zatvaranje pravca od Nove Varoši

📜 Naređenje štaba Druge proleterske divizije od 15 maja 1944 god. štabovima Druge proleterske i Treće srpske NOU brigade za marš brigada na prostoriju Borova Glava Draglica - Kućani i zatvaranje pravaca prema Čajetini i Novoj Varoši

📜 Naređenje Štaba Trideset sedme NOU divizije od 4 jula 1944 god. štabovima Treće i Četvrte sandžačke brigade za čišćenje prostorije oko Nove Varoši od neprijateljskih jedinica

📜 Relacija Štaba Treće sandžačke brigade Trideset sedme NOU divizije od 4 jula 1944 god. o borbi s četnicima za Novu Varoš

📜 Izveštaj komandanta Ariljske brigade od 7. jula 1944. komandantu Požeškog korkusa o borbama četnika i okupatora protiv delova 37. divizije NOVJ kod Štitkova i Nove Varoši

📜 Relacija Štaba Četvrte sandžačke brigade Trideset sedme NOU divizije od 10 jula 1944 god. o prelasku Lima i borbama oko Nove Varoši od 4 do 6 jula

📜 Izveštaj komandanta 2. mileševskog korpusa od 11. jula 1944. Draži Mihailoviću o borbama četnika i Nemaca protiv NOVJ kod Nove Varoši

📜 Naređenje Štaba Trideset sedme NOU divizije od 3 avgusta 1944 god. štabovima Treće i Četvrte sandžačke brigade za prebacivanje na prostoriju: Kokin Brod - Nova Varoš - Vilovi - Komarani

📜 Naređenje Štaba Trideset sedme NOU divizije od 26 avgusta 1944 god. štabovima Treće, Četvrte i Pete sandžačke i Osme crnogorske NOU brigade za razmeštaj na prostoriju pl. Zlatibor - s. Jablanica - Uvac - Burađa i zatvaranje pravaca od Nove Varoši, Priboja, Vardišta i Užica

📜 Naređenje Štaba Trideset sedme NOU divizije od 27 avgusta 1944 god. štabovima Treće, Četvrte i Pete sandžačke i Osme crnogorske NOU brigade za dejstva u pravcu komunikacije Uvac - Vardište, Kokin Brod - Užice i Kokin Brod - Nova Varoš

📜 Naređenje Štaba Trideset sedme NOU divizije od 28 avgusta 1944 god. štabovima Treće, Četvrte i Pete sandžačke i Osme crnogorske NOU brigade za dejstvo protiv neprijatelja na komunikaciji Kokin Brod - Nova Varoš - Bistrica

📜 Naređenje Štaba Trideset sedme NOU divizije od 3 septembra 1944 god. štabovima Treće, Četvrte i Pete sandžačke i Osme crnogorske NOU brigade za pojačana dejstva na komunikaciji Nova Varoš - Priboj i Kokin Brod - Užice

📜 Naređenje Štaba Trideset sedme NOU divizije od 6 septembra 1944 god. štabovima Treće, Četvrte i Pete sandžačke brigade za razmeštaj na prostoriji Bijela Brda - Štrpci i Brezna - Dobroselica - Gornji Ljubiš - Burađa i da zatvore pravce od Vardišta i od komunikacije Priboj - Nova Varoš

📜 Izveštaj Štaba Treće sandžačke NOU brigade Trideset sedme NOU divizije od 10 septembra 1944 god. Štabu Divizije o borbi protiv Nemaca i muslimanske milicije na sektoru Nova Varoš - Amzići

📜 Zapovest Štaba Operativne grupe divizija od 12 septembra 1944 god. štabovima Pete, Sedamnaeste i Dvadeset prve NOU divizije za napad na Užice i Požegu i zatvaranje pravaca prema Čačku, Sjenici i Novoj Varoši

📜 Naređenje Štaba Trideset sedme NOU divizije od 16 septembra 1944 god. štabovima brigada za razmeštaj na prostoriji Negbina - Ljubiš - Gostilje - Rožanstvo - Mačkat - i za dejstva u pravcu Ivanjice, Arilja, Požege, Užica i Nove Varoši

📜 Izveštaj Štaba Druge proleterske divizije od 11 decembra 1944 god. Glavnom štabu NOV i PO Srbije i Štabu Četrnaestog korpusa NOVJ o izbijanju na komunikacije Užice - Nova Varoš i Rasna - Vrhpolje

Fotografije

Povezane odrednice

4. krajiška udarna brigada Bitka za Ivanjicu januara 1944. Politički komesari u NOR-u 37. sandžačka divizija NOVJ 2. mileševski korpus JVuO 2. proleterska udarna brigada 4. sandžačka udarna brigada Ustanak u Srbiji 1941. 5. sandžačka udarna brigada Sarajevo Ustaški zločini 1941. Ustanak u Bosni i Hercegovini 1941. Antiosovinska ofanziva JVuO 1943. Borbe u Srbiji 1943. 14. srpski korpus NOVJ Centralni komitet KPJ Borbe u Hrvatskoj 1944. Prijepolje Saradnja četnika sa okupatorom Bitka za Srbiju Komandant Jugoistoka 1. mileševski korpus JVuO Novi Pazar Dragoljub Draža Mihailović 2. udarni korpus NOVJ 21. srpska divizija NOVJ Jevstatije Karamatijević Mobilizacija u oslobodilačkom ratu 1. krajiška udarna brigada 3. proleterska (sandžačka) udarna brigada 10. krajiška udarna brigada Genocid u NDH Borbe u Crnoj Gori 1943. Sjenica Rudnički korpus JVuO 3. srpska udarna brigada Zlatiborski korpus JVuO Borbe u Srbiji 1944. Kapitulacija Italije Borbe u Slavoniji 1944. Borbe u Crnoj Gori 1942. Glavni štab Srbije Užička Požega Brodarevo Užički partizanski odred "Dimitrije Tucović" Bitka na Jelovoj gori Priboj Italija u drugom svetskom ratu Užice Bijelo Polje ZAVNO Sandžaka Logor Stara Gradiška 2. proleterska divizija NOVJ 5. alpska divizija Pusteria Pljevlja Požeški korpus JVuO Narodno oslobodilački odbori Alexander Löhr Bugarska u drugom svetskom ratu Narodni heroji Jugoslavije Diverzije u oslobodilačkom ratu Čačak Borbe u Srbiji 1942. Proboj NOVJ u Srbiju 1944. Ivanjica Zlatar 8. crnogorska udarna brigada 1. proleterska divizija NOVJ 5. krajiška udarna divizija NOVJ 5. krajiška (kozarska) udarna brigada Josip Broz Tito Danilo Jauković Četnici u drugom svetskom ratu