Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 28.04.2024: 3 nove knjige ****
ustanak

Operacija Dinara

Za ovaj pojam je pronađeno 11 hronoloških zapisa, 48 dokumenata i 25 fotografija.

Događaji

⚔️ 19. 9. 1942. U Zagrebu održan sastanak između komandanta italijanske 2. armije generala Marija Roate i poglavnika NDH Ante Pavelića, na kome su, pored ostalog razmotrena pitanja u vezi sa operacijom protiv partizanskih snaga u Eosni i Hercegovini (operacijom -Dinara-) i pitanja odnosa Više komande -Slovenija-Dalmacija- (Superslode) s najvišim vojnim i civilnim organima NDH.

⚔️ 28. 9. 1942. Jake nemačke, italijanske, četničke i ustaško-domobranske snage (oko 50.000 vojnika) iz rejona Banje Luke, Travnika, Mostara, Sinja i Knina otpočele ofanzivna dejstva (ciklus operacija -Dinara-). U toku prozorske (-Alfa-), prve jajačke (-Jajce I-), Livanjske (-Beta-) i druge jajačke operacije (-Jajce II-) neprijatelj je ovladao delom slobodne teritorije oko Prozora, Livna i Jajca, ali su njegove snage, protivudarima u rejonu Ključa i Bos. Grahova i brojnim manjim napadima jedinica Operativnog štaba NOP i DV za Bos. krajinu, 4. operativne zone NOP odreda Hrvatske i Grupe proleterskih i udarnih brigada, razvučene i iscrpljene pa je 31. oktobra obustavio dejstva a da nije izveo još dve planirane operacije.

⚔️ 28. 9. 1942. Glavnine nemačke 714. i 718. pešadijske divizije, ojačane bataljonom -Ludvig fon Baden-, ustaškim 21. bataljonom, delovima domobranskog 2. i 3. korpusa i sa pet odreda Glavnog štaba bosanskih četničkih odreda, koncentričnim dejstvom iz rejona San. Most - Banja Luka i D. Vakuf - Travnik, otpočele prvu jajačku operaciju (-Jajce I-) deo nemačko-italijanske protivofanzive (ciklusa operacija -Dinara-), Do 6. oktobra su ovladale Ključem, Mrkonjić-Gradom i Jajcem. Iznenađeni Operativni štab NOP i DV za Bos. krajinu, sa šest brigada i dva odreda na tome sektoru, zbog slabih veza nije mogao pružiti jači otpor, ali je jedinice izvukao ispod udara nadmoćnih neprijateljskih snaga.

⚔️ 5. 10. 1942. Na Sušaku održan sastanak između predstavnika NDH i Više komande -Slovenija-Dalmacija- (Superslode) u vezi s ciklusom operacija -Dinara- (napadom na centralnu slobodnu teritoriju u Bosni i Hercegovini).

⚔️ 5. 10. 1942. Delovi italijanskog 6. armijskog korpusa (4.000) i četničkog Trebinjskog, Nevesinjskog i Romanijskog korpusa (5.000), u pet napadnih kolona, uz sadejstvo delova domobranskog 7. i 15. pešadijskog puka, podržani avijacijom, otpočeli šestodnevnu prozorsku operaciju (-Alfa-), deo nemačko-italijanske protivofanzive (ciklusa operacija -Dinara-), u cilju odbacivanja partizanskih snaga od Mostarskog basena boksita i železničke pruge Sarajevo-Mostar. Oko 60 km razvučena 10. hercegovačka NOU brigada nije mogla pružiti ozbiljniji otpor italijansko-četničkim snagama, koje su do 10. oktobra zauzele s. Soviće, Prozor, s. Šćit i s. Ravno, prokrstarile selima na planinama Ljubuši, Vranu, Paklini i Raduši i na liniji Duvno - Šujica - G. Vakuf - Hadžići uspostavile vezu sa ustaško-domobranskim snagama [Četnici su opljačkali ceo grad i spalili desetine sela. Samo u prozorskoj opštini ubijeno je 638 ljudi, žena i dece i spaljeno 656 domova.].

⚔️ 12. 10. 1942. U Splitu otpočeo dvodnevni sastanak komandanta i načelnika štaba Više komande -Slovenija-Dalmacija- (Superslode) s komandantima italijanskog 6. i 18. armijskog korpusa, na kome je analizirana prva etapa ciklusa operacija -Dinara- i utanačen plan za sledeću etapu (-Beta-): zauzimanje Livna.

⚔️ 13. 10. 1942. Italijanska Vrhovna komanda naredila Višoj komandi -Slovenija-Dalmacija- (Superslodi) da se italijanski deo druge etape (-Beta-) ciklusa operacija -Dinara- izvrši što pre i Livno stalno posedne, a sa Generalštabom domobranstva postigne sporazum o izvođenju italijanskog dela treće etape ciklusa: zauzimanju Glamoča (-Gama-).

⚔️ 15. 10. 1942. U Zagrebu održan sastanak između poglavnika NDH Ante Pavelića i komandanta italijanske 2. armije generala Matija Roate na kome je, pored ostalog, razmotreno: pitanje četnika, stvaranje ustaških pripremnih jedinica u drugoj zoni i plan budućih operacija protiv jedinica NOV i POJ na području zapadne Bosne (ciklus operacija -Dinara-), Žumberka i Korduna.

⚔️ 21. 10. 1942. Delovi italijanskog 18. armijskog korpusa, sa ustaškom Crnom legijom i delovima četničke Dinarske divizije sa polukružne osnovice: Kupres, Šujica, Duvno, Imotski, Sinj, Vrlika, ukupno 12-14 bataljona, otpočeli livanjsku operaciju (-Beta-, -Livno-) za ovlađivanje slobodnom teritorijom oko Livna, deo nemačko-italijanske protiv ofanzive (ciklusa operacija -Dinara-). Dok su 1. dalmatinska NOU brigada i 3. NOP odred 4. operativne zone NOP odreda Hrvatske uspešno zadržavali ostalih pet koIona, izbijanjem kolone iz Kupresa u Livno prisililo je partizanske jedinice da 26. oktobra napuste odbranu i na ostalim pravcima i povuku se prema pl. Kamešnici i Glamoču.

⚔️ 21. 10. 1942. Glavnina nemačke 718. pešadijske divizije, ojačana ustaško-domobranskim snagama (devet pešadijskih bataljona, 4 artiljerijska diviziona i jedan oklopni bataljon), i nemačko-domobransko-četnička borbena grupa -Tomas-, jačine oko dva bataljona, otpočela jedanaestodnevnu drugu jajačku operaciju (-Jajce II-) za razbijanje partizanskih jedinica u Janju i Pljevi, deo nemačko-italijanske protivofanzive (ciklusa operacija -Dinara-), Treća sandžačka NOU brigada i 3. krajiški NOP odred izvukli su se na greben Vitoroga bez većih gubitaka. Nemački vojnici su opljačkali i spalili sva napuštena sela i na najsvirepiji način pobili deo stanovništva, koje je, ostalo kod kuća.

⚔️ 26. 10. 1942. U rejonu Bos. Grahova, po naređenju VŠ NOP i DV Jugoslavije, otpočeo trodnevni protivudar 1. i 2. proleterske i 4. krajiške NOU brigade protiv delova italijanske divizije -Sasari- i četničke Dinarske divizije, u cilju paralisanja neprijateljskih dejstava u nemačko-italijanskoj protivofanzivi (ciklusa operacija -Dinara-), Zbog sporog i nepotpunog grupisanja snaga nije postignuto iznenađenje, pa protivudar nije uspeo, iako je Udarna grupa brigada zauzela s. Strmicu, razbila četnike na spoljnoj odbrani Bos. Grahova i nanela velike gubitke italijansko-četničkom utvrđenom garnizonu. U tim borbama pored ostalih, poginuo je i puškomitraljezac iz 2. proleterske NOU brigade Radiša Radosavljević Šoša, narodni heroj.

Dokumenti

📜 Izvještaj operativnog oficira Štaba Četvrte operativne zone od 7. kolovoza 1942. Štabu Zone o narednim zadacima proleterskih brigada i situaciji na području Livno, Duvno, Kupres, G. Vakuf, Bugojno i Prozor

📜 Izvještaj 5. oružničke pukovnije od 17. kolovoza 1942. Vrhovnom oružničkom zapovjedništvu o napadu partizana na Vaganj i Livno

📜 Naređenje načelnika Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 21 avgusta 1942 god. Štabu Četvrte operativne zone NOP odreda Hrvatske da organizuje vlast na oslobođenoj teritoriji i smesti hranu i stoku izvan Livna

📜 Izvještaj zapovjedništva Pete oružničke pukovnije od 25 avgusta 1942 god. o borbama protiv partizana u okolini Bugojna i Jajca

📜 Izvještaj vodnog oružničkog zapovjedništva Jajce od 28 avgusta 1942 god. o napadu partizana na Mrkonjić Grad

📜 Dvomjesečni izvještaj Velike župe Plfva i Rama u Jajcu o borbama oko Prozora, Gornjeg Vakufa, Bugojna i Livna do septembra 1942 godine

📜 Izvještaj Oružničkog krilnog zapovjedništva Jajce od 1 septembra 1942 god. povodom zauzeća Mrkonjić Grada od strane partizana

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta NOP i DV Jugoslavije druga Tita od 1. rujna 1942. Koči Popoviću i Velimiru Terziću da objedine komandovanje nad svim jedinicama u predjelu Livno—Duvno—Aržano—Vaganj i ofanzivnim dejstvom zaštite pravac Livno—Duvno

📜 Naređenje načelnika Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 3 septembra 1942 god. Štabu Četvrte operativne zone NOP odreda Hrvatske da se poruše komunikacije koje od Duvna i Buškog Blata izvode ka Livnu i dovrši formiranje operativnih jedinica i pozadinskih vojnih ustanova

📜 Naređenje Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 3 septembra 1942 god. Štabu Prve proleterske brigade da se temeljito poruše putevi koji sa jugoistoka izvode ka Livnu i da se vrše demonstrativni napadi na Kupres

📜 Naređenje Vrhovnog Štaba NOP i I)V Jugoslavije od 3. rujna 1942. Štabu Prve proleterske brigade da se temeljito poruše putovi koji sa jugoistoka izvode ka Livnu i da se vrše demonstrativni napadi na Kupres

📜 Izveštaj člana Ekonomskog otseka Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 5 septembra 1942 god. Vrhovnom štabu o odlukama Narodnooslobodilačkog odbora i Komande mesta u Livnu da se službenicima daju plate umesto nagrada

📜 Izvještaj zapovjedništva Pete oružničke pukovnije od 6 septembra 1942 god. o zauzeću Livna od strane partizana

📜 Izvještaj Operativnog štaba NOP i DV za Bosansku Krajinu od 10 septembra 1942 god. Vrhovnom štabu NOP i DV Jugoslavije o rezultatu akcije na Kadinu Vodu i o pripremama za napad na Jajce

📜 Obaveštenje načelnika Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 11 Septembra 1942 god. Operativnom štabu NOP i DO za Bosansku Krajinu o upućivanju Četvrte proleterske brigade u rejon Mrkonjića Grada i o perspektivi daljih dejstava posle oslobođenja Jajca

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta NOP i DV Jugoslavije druga Tita od 11 septembra 1942 god. Koči Popoviću i Velimiru Terziću da objedine komandovanje nad svim jedinicama u predelu Livno - Duvno - Aržano - Vaganj i ofanzivnim dejstvom zaštite pravac Livno - Duvno

📜 Izvještaj Operativnog štaba NOP i DV za Bosansku Krajinu od 12 septembra 1942 god. Vrhovnom štabu NOP i DV Jugoslavije o pripremama za napad na Jajce

📜 Naređenje načelnika Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 13 septembra 1942 god. Štabu Četvrte operativne zone NOP odreda Hrvatske da zatvori pravce koji iz južne i srednje Dalmacije izvode ka Duvnu, Livnu i Glamoču, i obaveštenje o pripremama za napad na Bosansko Grahovo

📜 Naređenje načelnika Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 13. rujna 1942. Štabu Četvrte operativne zone da zatvori pravce koji iz južne i srednje Dalmacije izvode ka Duvnu, Livnu i Glamoču, i obavještenje o pripremama za napad na Bosansko Grahovo

📜 Naređenje Štaba Četvrte operativne zone od 15. rujna 1942. Štabu »Dalmatinske udarne brigade za obranu pravca Livno—Glamoč

📜 Rezime razgovora između komandanta italijanske 2. armije i Ilije Birčanina i Dobrosava Jevđevića od 21. septembra 1942. o daljoj saradnji u borbi protiv partizana

📜 Izvještaj Operativnog štaba NOP i DV za Bosansku Krajinu od 22 septembra 1942 god. Vrhovnom štabu NOP i DV Jugoslavije o situaciji oko Banja Luke poslije uspješnih borbi na tom sektoru i o pripremama za napad na Jajce

📜 Zapovijest Operativnog štaba NOP i DV za Bosansku Krajinu od 22 septembra 1942 god. za napad na Jajce

📜 Naređenje Operativnog štaba NOP i DV za Bosansku Krajinu od 26 septembra 1942 god. štabu Drugog krajiškog NOP odreda za pojačanje aktivnosti u vezi s napadom na Jajce

📜 Obaveštenje člana Ekonomskog otseka Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 28 septembra 1942 god. načelniku Vrhovnog štaba da redakcija Borbe traži zvanične podatke o zauzimanju Jajca

📜 Saopštenje Operativnog štaba NOP i DV za Bosansku Krajinu od 28 septembra 1942 god. o oslobođenju Jajca

📜 Pismo Operativnog štaba NOP i DV za Bosansku Krajinu od 29 septembra 1942 god. Đuri Pucaru i Osmanu Karabegoviću o pretstojećim akcijama i o situaciji u oslobođenom Jajcu

📜 Izvještaj hrvatskog generala kod 718 njemačke divizije u Sarajevu od 30 septembra 1942 god. o borbama u okolini Tuzle, Jajca i Travnika

📜 Uputstvo Više komande oružanih snaga »Slovenija-Dalmacija« od 16. oktobra 1942. komandantu 18. armijskog korpusa o izvođenju operacije »Beta« (zauzimanje Livna)

📜 Odobrenje talijanske Vrhovne komande od 2 listopada 1942 god. za operaciju Dinara

📜 Izvještaj štaba Druge krajiške NOU brigade od 2 oktobra 1942 god. Operativnom štabu NOP i DV za Bosansku Krajinu o prodoru neprijatelja u pravcu Jajca

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta NOP i DV Jugoslavije druga Tita od 5 oktobra 1942 god. Štabu Trećeg krajiškog NOP odreda da Mesud Hotić rukovodi evakuacijom plena iz Jajca

📜 Izvještaj Oružničke postaje Turbe od 5 oktobra 1942 god. zapovjedniku Pete oružničke pukovnije o borbama sa partizanima na sektoru Jajce - Travnik

📜 Izvještaj Više komande oružanih snaga Slovenija - Dalmacija od 6 listopada 1942 god. o operaciji u Lici i pripremama za operaciju Dinara i operaciju na graničnom području Petog i Jedanaestog armijskog korpusa

📜 Izvještaj hrvatskog generala kod 718 njemačke divizije u Sarajevu od 6 oktobra 1942 god. o borbama u oblasti Brčko i Jajce

📜 Naređenje Više komande oružanih snaga »Slovenija-Dalmacija« od 9. oktobra 1942. komandantu 18. armijskog korpusa za preduzimanje druge faze operacije »Dinara« (zauzimanje Livna)

📜 Izveštaj Aleksandra Rankovića od 12 oktobra 1942 god. Vrhovnom komandantu NOP i DV Jugoslavije drugu Titu o vojno-političkoj situaciji na sektoru Glamoč - Livno

📜 Obavještenja Štaba Četvrte operativne zone od 23 listopada 1942 god. Štabu Četvrte crnogorske NOU brigade o talijanskoustaškoj ofanzivi na području Livna

📜 Izvadak iz dnevnika Više komande oružanih snaga Slovenija-Dalmacija od 24 listopada 1942 god. o operaciji na Kordunu i operaciji Dinara

📜 Izvadak iz dnevnika Više komande oružanih snaga Slovenija-Dalmacija od 25 listopada 1942 god. o borbama kod Gračaca i o operaciji Dinara

📜 Izvještaj Štaba Četvrte operativne zone od 25 listopada 1942 god. Vrhovnom štabu NOP i DV Jugoslavije o slabom sadejstvu Pete crnogorske i Desete hercegovačke brigade s dalmatinskim jedinicama za vrijeme neprijateljske ofanzive u pravcu Livna

📜 Izvještaj hrvatskog penerala kod 718 njemačke divizije u Sarajevu od 27 oktobra 1942 god. o situaciji u oblasti Travnik i Jajce

📜 Izvještaj štaba Treće NOU divizije od 17 novembra 1942 god. Vrhovnom štabu NOV i PO Jugoslavije o neprijateljskim snagama u Livnu i o pripremama za napad na Jajce

📜 Izvještaj Zapovjedništva Šeste pješačke divizije od 15 prosinca 1942 god. o uličnim borbama u Livnu i o slanju ustaško-domobranskih pojačanja u tom pravcu

📜 Izvještaj Zapovjedništva Šeste pješačke divizije od 16 prosinca 1942 god. o zauzimanju Livna od strane jedinica NOV i PO Jugoslavije

📜 Prilog dnevnom izvještaju Trećeg domobranskog zbora od 21 prosinca 1942 god. o rezultatima borbe za Livno i o sastavu ustaško-domobranske posade u Livnu

📜 Izvještaj Zapovjedništva Pete oružničke pukovnije od 21 prosinca 1942 god. o borbama za Livno

📜 Izvještaj Zapovjednika Petog ustaškog stajaćeg zdruga od 22 prosinca 1942 god. o borbama za Livno

Fotografije

loading

Istorijske fotografije se učitavaju...

Povezane odrednice

Viša komanda oružanih snaga Slovenije-Dalmacije Glamoč Donji Vakuf Borbe u Hrvatskoj 1942. 18. italijanski armijski korpus Operacija Alfa Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu 6. pješačka divizija (NDH) Zagreb Borbe u Lici 1942. Vrhovni štab NOVJ Mostar Sušak Trebinje Gornji Vakuf Danilo Lekić Ilija Trifunović Birčanin 10. hercegovačka udarna brigada Četnici u drugom svetskom ratu 3. krajiški partizanski odred 718. pešadijska divizija 4. proleterska (crnogorska) udarna brigada 1. proleterska udarna brigada Slobodne teritorije u oslobodilačkom ratu Arso Jovanović Sarajevo Sinj Pljačka u ratu Bitka za Kupres 1942. Bolnice u oslobodilačkom ratu Borbe za Livno 1942. Narodni heroji Jugoslavije Italija u drugom svetskom ratu Bugojno Borbe u Dalmaciji 1942. Miloje Milojević Saradnja četnika sa okupatorom Nevesinje Mrkonjić Grad Ključ Operacija Beta Osman Karabegović Banja Luka Pohod proleterskih brigada u Zapadnu Bosnu Crna legija Sanski Most Avijacija u oslobodilačkom ratu Jajce Luftwaffe u Jugoslaviji 2. italijanska armija Velimir Terzić Vrlika Livno Dinarska četnička divizija Josip Broz Tito Ante Pavelić Borbe za Jajce 1942. Koča Popović Hrvatsko domobranstvo 1. dalmatinska proleterska udarna brigada 6. italijanski armijski korpus Ranjenici u ratu Politički komesari u NOR-u Dragoljub Draža Mihailović Prozor Đuro Pucar Borbe u Hercegovini 1942. Kupres Mario Roatta Bosansko Grahovo Puniša Perović Duvno Travnik Vaso Miskin Crni Borbe u Bosni i Hercegovini 1942.