Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 03.02.2024: 2 nove knjige ****
ustanak

Blajburška operacija

Za ovaj pojam je pronađeno 23 hronoloških zapisa, 12 dokumenata i 20 fotografija.

Događaji

⚔️ 27. 4. 1945. Na liniji s. Koritnica - s. Milonja (kod Ilirske Bistrice) jedinice 20. udarne divizije JA, podržane 2. i 4. bataljonom 1. tenkovske brigade JA, gotovo potpuno uništile 3. bataljon nemačkog 19. SS policijskog puka i nemački 4. građevinski bataljon i razbile 5. puk SDK i četnika.

⚔️ 2. 5. 1945. Štab 4. operativne zone Slovenije naredio jedinicama 14. udarne divizije JA da usiljenim maršem izbiju na jugoslovensko-austrijsku granicu i zaposednu mostove na r. Dravi i sve prelaze preko granice, te onemogućivši nesmetan prolaz, pristupe razoružavanju i zarobljavanju nemačko-ustaških snaga koje se pred jedinicama JA povlače dolinom r. Savinje u pravcu Austrije. Diviziji je takođe naređeno da delom snaga zaposedne Beljak, Celovec i Velikovec (u Austriji).

⚔️ 3. 5. 1945. U Bazovici (kod Trsta), po naređenju Štaba 4. armije JA, formiran Motorizovani odred (11. dalmatinska udarna brigada 26. udarne divizije JA, motorizovani divizion i četa tenkova) sa zadatkom da što pre izbije u Korušku i preseče odstupnicu neprijateljskim snagama koje su se preko Slovenije povlačile za Austriju.

⚔️ 6. 5. 1945. Nastupajući ka Ljubljani, jedinice 15. divizije JA napale nemačko-domobranske snage i oslobodile s. Višnju Goru i Grosuplje (u Austriji).

⚔️ 6. 5. 1945. Kapitulirale nemačke snage u zapadnoj Austriji i južnoj Bavarskoj.

⚔️ 7. 5. 1945. štab 2. armije JA odredio pravce nastupanja potčinjenih jedinica: 4. udarna divizija nastupa ka Brežicama, 10 udarna divizija ka Krškom, 23. udarna divizija ka Samoboru i 3. udarna divizija ka Metlici i Novom Mestu, s tim da ta mesta zauzmu i da nemačko-ustaškim jedinicama preseku odstupnicu prema Austriji.

⚔️ 7. 5. 1945. Generalštab JA naredio Štabu 3. armije da njegove jedinice što brže nadiru opštim pravcem Maribor-Dravograd-Celovec, zatvore jugoslovensko-austrijsku granicu i neprijatelju preseku odstupne pravce ka Austriji.

⚔️ 7. 5. 1945. Generalatab JA naredio 2. armiji JA da jačim snagama prodre desnom obalom r. Save, zauzme Brežice i Krško i preseče odstupnicu nemačkih, ustaških i četničkih snaga ka Austriji.

⚔️ 8. 5. 1945. Jedinice 3. armije JA očistile od razbijenih nemačkih delova prostoriju zapadno i jugozapadno od Varaždina i prikupile se na liniji r. Drava - s. Vratno - s. Ladanje - s. Tužno - Ivanec radi gonjenja neprijateljskih snaga prema jugoslovensko-austrijskoj granici.

⚔️ 9. 5. 1945. Koruški NOP odred 4. operativne zone Slovenije zauzeo Celovec (u Austriji), a kasnije u grad ušli Motorizovani odred 4. annije JA i savezničke snage.

⚔️ 9. 5. 1945. Goneći nemačko-ustaške snage, jedinice 16. udarne i 17. udarne divizije 3. armije JA oslobodile Krapinu. Zarobljeno je oko 1000 nemačkih vojnika i oficira i ustaša sa oružjem i zaplenjeno oko 100 motornih vozila.

⚔️ 10. 5. 1945. Štab 3. armije JA naredio Štabu 12. udarne divizije i Štabu 12. vojvođanske udarne brigade 51. udarne divizije da pređu jugoslovensko-austrijsku granicu i zatvore je na liniji: s. Kozjak - Št. Ilj - s. Svečina - s. Pesnica. Štabu 36. udarne divizije je naređeno da svoje jedinice postavi severno od Maribora, na prostoriji s. Košaki - s. Jarenina - s. Gradiška.

⚔️ 10. 5. 1945. Jedinice 51. udarne divizije 3. armije JA i Komande mesta Maribor, u sadejstvu sa delovima bugarske 3. i 12. pešadijske divizije, posle jednodnevne borbe protiv nemačkih i ustaških snaga, oslobodile Maribor, prinudivši neprijatelja na povlačenje prema Dravogradu i jugoslovensko-austrijskoj granici.

⚔️ 10. 5. 1945. Na odseku Brežice - Zidani Most 4. i 10. udarna divizija 2. armije JA izbile na desnu obalu r. Save.

⚔️ 11. 5. 1945. U Jesenicama Motorizovani odred 4. armije JA zarobio oko 4.600 neprijateljskih vojnika i 237 oficira koji su se vozovima povlačili iz Ljubljane za Austriju.

⚔️ 11. 5. 1945. U blizini Rogaške Slatine jedinice 16. i 17. udarne divizije JA posle jednodnevne borbe slomile otpor jakih ustaških zaštitnica, a potom produžile pokret ka Slov. Konjicama i Slov. Bistrici.

⚔️ 12. 5. 1945. Da bi se sprečavao prelaz glavnine ustaških snaga preko jugoslovensko-austrijske granice, Štab 3. armije JA naredio 17. udarnoj diviziji: da iz rejona Slov. Bistrice krene prema Dravogradu i zatvori odstupni pravac Celje-Dravograd; 51. udarnoj diviziji: da se iz Maribora železnicom prebaci u Dravograd i na granici pojača 6. udarnu brigadu 36. udarne divizije; 40. udarnoj diviziji: da se iz rejona Slov. Bistrice prebaci u Maribor; 12. udarnoj diviziji: da produži pokret preko jugoslovensko-austrijske granice i razmesti se u rejonu Glajhštetena (u Austriji); 36. udarnoj diviziji: da se dve njene brigade razmeste u rejonu Lipnice (u Austriji).

⚔️ 12. 5. 1945. Na putu Zagreb - Krško - Zidani Most jedinice 2. armije JA završile zarobljavanje i razoružavanje nemačke 373. legionarske i 7. SS divizije -Princ Eugen-.

⚔️ 12. 5. 1945. Između Zagreba i Zidanog Mosta jedinice 2. armije JA, posle dvodnevnih borbi, završile zarobljavanje i razoružavanje ostataka nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- i nemačke 373. legionarske divizije.

⚔️ 12. 5. 1945. Okružene ustaške snage u rejonu Krško-Podsreda, posle dvodnevnih borbi protiv jedinica 21. udarne divizije 1. armije JA, probile se u pravcu Celja i Šmarja pretrpevši gubitke od oko 480 mrtvih i 1270 zarobljenih. Jedinice JA su imale 66 mrtvih i 133 ranjena.

⚔️ 15. 5. 1945. Vrhovni komandant JA maršal Jugoslavije Josip Broz Tito pohvalio jedinice 3, armije JA za izvedenu operaciju u rejonu Slovenj-Gradec-Pliberk-Dravograd, kada je zarobljen velik broj nemačkih vojnika, ustaša i četnika s celokupnim naoružanjem.

⚔️ 15. 5. 1945. Kapitulacijom okupatorske i kvislinške grupe jačine oko 30.000 vojnika u rejonu Črna-Mežica, pobeđonosno završena četvorogodišnja oslobodilačka borba naroda Jugoslavije.

⚔️ 15. 5. 1945. Na prostoriji Podsreda - s. Sv. Petar - Pilštanj jedinice 21. i 48. udarne divizije 1. armije JA, posle trodnevnog čišćenja, zarobile razbijene ostatke neprijateljskih jedinica i zaplenile veliku količinu oružja, motornih vozila i drugog ratnog materijala.

Dokumenti

📜 Izvještaj potpukovnika J.R.S. Klarka, člana vojne misije Portree, od 4. maja 1945, Glavnoj komandi savezničkih snaga o protestu načelnika Generalštaba JA zbog prisustva savezničkih snaga istočno od rijeke Soče i tolerantnom stavu prema ostacima fašističkih i četničkih snaga u Gorici

📜 Naređenje Generalštaba JA od 7. maja 1945. Glavnom štabu Slovenije za upućivanje jedne jače jedinice na prostoru Krško - Zidani Most radi sprečavanja povlačenja nemačkoustaške grupacije ka Ljubljani

📜 Vanredni izveštaj Generalštama JA od 8. maja 1945. o zarobljavanju nemačkog 97. brdskog armijskog korpusa

📜 Zapovijest Štaba 3. divizije JA od 10. maja 1945. Štabu 9. brigade za dejstva južno od Zidanog Mosta

📜 Ratni izveštaj Generalštaba JA od 10. maja 1945. o oslobođenju Ljubljane i gonjenju neprijatelja prema Austriji

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta JA od 13. maja 1945. Štabu 1. armije za sprečavanje izvlačenja neprijateljskih snaga prema Austriji

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta JA od 13. maja 1945. Štabu 1. armije za upućivanje jedinica iz Celja prema Soštanju i Slovenjgradecu radi sadejstva 3. armiji za razoružanje i sprečavanje izvlačenja ustaškočetničke grupacije u Austriju

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta JA od 13. maja 1945. Štabu 3. armije za presecanje svih veza sa Austrijom i spečavanje povlačenja nemačkih i kvislinških trupa

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta JA od 15. maja 1945. Štabu 3. armije za okupaciju jednog dela austrijske teritorije

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta JA od 15. maja 1945. Štabu 4. armije za dostavljanje podataka o broju ratnih zarobljenika sa stanjem na dan 15. maja kao i mestima razmeštaja

📜 Pohvala Vrhovnog komandanta JA od 15. maja 1945. jedinicama 3. armije za razbijanje opkoljenih ustaškočetničkih bandi na prostoru Slovenjgradec-Guštanj-Pliberk-Dravograd

📜 Izvještaj Štaba 8. udarne divizije od 15. juna 1945. Štabu 4. armije JA o borbama u rejonu Ilirske Bistrice radi zaustavljanja prodora njemačkog 97. korpusa iz Istre preko Ljubljane u Austriju

Fotografije

Povezane odrednice

Nova Gradiška Zagreb 8. kordunaška divizija NOVJ 16. vojvođanska divizija NOVJ Brežice Koruški partizanski odred Ivanec 17. istočnobosanska divizija NOVJ 15. slovenska divizija NOVJ Istra u oslobodilačkom ratu 26. dalmatinska divizija NOVJ Alexander Löhr Bugarska u drugom svetskom ratu Saradnja četnika sa NDH 36. vojvođanska divizija NOVJ Maribor Saradnja četnika sa okupatorom Bela garda 9. crnogorska udarna brigada Slovensko domobranstvo Trst Novo Mesto Završne operacije u Jugoslaviji 1. tenkovska brigada NOVJ Armijska grupa E 12. slavonska divizija NOVJ Borbe u Slavoniji 1945. Slovenska Bistrica 14. slovenska divizija NOVJ Celje Josip Broz Tito Borbe u Hrvatskoj 1945. Borbe u Sloveniji 1945. 11. dalmatinska udarna brigada (biokovska) 3. udarna divizija NOVJ 21. srpska divizija NOVJ 48. makedonska divizija NOVJ Zarobljenici u ratu 23. srpska udarna divizija NOVJ Glavni štab Slovenije Krapina 97. armijski korpus Hrvatsko domobranstvo Borbe u Istri 1945. 51. makedonska divizija NOVJ Ljubljana 7. SS divizija Prinz Eugen Varaždin 12. vojvođanska udarna brigada 6. vojvođanska udarna brigada 40. slavonska divizija NOVJ Osijek Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Vermaht u Jugoslaviji 4. krajiška divizija NOVJ Ilirska Bistrica Jesenice 10. krajiška divizija NOVJ Samobor Četnici u drugom svetskom ratu 373. legionarska divizija Tiger