Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 03.02.2024: 2 nove knjige ****
ustanak

Herceg Novi u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 19 hronoloških zapisa, 18 dokumenata i 4 fotografija.

Događaji

⚔️ 0. 7. 1941. U s. Riđanima (kod Nikšića), na sastanku OK KPJ za Nikšić, razrađena direktiva CK KPJ i PK KPJ za Crnu Goru, Boku i Sandžak o otpočinjanju oružane borbe protiv okupatora i odlučeno: da se pripremne grupe prošire i preimenuju u gerilske; da se objedini rukovođenje oružanim akcijama na područjima Herceg-Novog i Risna i u opštinama grahovskoj i banjsko-vučedolskoj.

⚔️ 25. 11. 1941. U s. Kruševici (kod Herceg-Novog) formiran SNO odbor za Boku.

⚔️ 16. 12. 1941. Na komunikaciji Herceg-Novi-Crkvice, delovi Orjenskog bataljona Nikšićkog NOP odreda vodili borbu protiv jačih italijanskih snaga, koje su iz Herceg-Novog pokušale da se probiju u Crkvice. U toj borbi je poginulo 15 a ranjeno oko 30 italijanskih vojnika.

⚔️ 16. 12. 1941. Jedan bataljon italijanskih alpinaca pošao iz Herceg-Novog preko Kamenog i Ubaljske pl. da napadne s leđa partizanske snage koje su opsedale Crkvice. Posle kratke borbe naterala ga je na povlačenje. Neprijatelj je imao 15 mrtvih (između ostalih, poginuo i komandant bataljona) i 30 ranjenih. Partizanske snage nisu imale gubitaka.

⚔️ 5. 1. 1942. Jači delovi Orjenskog bataljona Nikšićkog NOP odreda iz zasede napali oko 250 italijanskih vojnika koji su se, uz podršku artiljerijske vatre sa brodova i iz rejona s. Kamenog (kod Herceg-Novog), kretali u pravcu s. Mokrina. Posle šestočasovne borbe neprijatelj je bio primoran da se povuče uz gubitke od 18 mrtvih i ranjenih. Pri povlačenju on je zapalio 11 kuća.

⚔️ 10. 1. 1942. U s. Kruševicama (kod Herceg-Novog) formiran novi SNO odbor za Boku.

⚔️ 6. 2. 1942. OK KPJ za Nikšić uputio direktivu Mesnom komitetu KPJ za Herceg-Novi: skreće pažnju na što intenzivnije uzdizanje kadrova i na političko delovanje u narodu; podvlači potrebu za uspostavljanjem što čvršće veze sa drugim delom Boke Kotorske; navodi dužnosti i zadatke koje treba postaviti na zakazanom savetovanju delegata AFŽ-a: odobrava preduzete mere protiv delovanja pete kolone; skreće pažnju na budnost i na proveravanje prijema novih partizana; stavlja primedbu na stvaranje velikog broja vojnih podsektora; traži da se akcije na terenu Boke izvode i koordiniraju sa jedinicama Lovćenskog i Nikšićkog NOP odreda.

⚔️ 10. 2. 1942. U s. Podima (na putu Herceg-Novi - Kameno) delovi Orjenskog bataljona Nikšićkog NOP odreda napali italijansku komoru, poginula četiri i ranjen jedan neprijateljski vojnik.

⚔️ 13. 2. 1942. Delovi Orjenskog bataljona Nikšićkog NOP odreda napali posadu italijanskih reflektora kod tvrđave -Španjola-, iznad Herceg-Novog, gde su jedan reflektor uništili a drugi oštetili.

⚔️ 0. 3. 1942. Izabran SNO odbor za Herceg Novi.

⚔️ 8. 3. 1942. U s. Zupcima (kod Trebinja) SNO odbor za Trebinje organizovao konferenciju delegata 12 oslobođenih opština iz graničnih delova srezova Trebinje, Bileća, Nikšić i Herceg-Novi, na kojoj su rešena pitanja robne razmene i trgovine i određena pijačna mesta, pijačni dani i cene najnužnijih proizvoda.

⚔️ 31. 5. 1942. Delovi italijanskih divizija -Mesina- i -Marke- i četnički Trebinjski odred izvršili koncentričan napad na delove Južnohercegovačkog NOP odreda. Oni su do 2. juna ovladali slobodnom teritorijom u trouglu Trebinje-Dubrovnik-Herceg-Novi. Zahvaćeni delovi Južnohercegovačkog NOP odreda uglavnom su se predali ili bili zarobljeni.

⚔️ 21. 1. 1943. U s. Podima (kod Herceg-Novog) delovi 120. puka italijanske divizije -Mačerata- i četničkog bataljona iz Grahova opkolili i u borbi ubili 4 člana MK KPJ za Herceg-Novi, među kojima Nikolu Đurkovića i Savu Ilića, narodne heroje.

⚔️ 23. 7. 1944. Pet bataljona Primorske operativne grupe 2. udarnog korpusa NOVJ, u cilju rasterećenja 29. udarne divizije NOVJ, napali delove nemačke 369. legionarske divizijii četničke Trebinjske i Grahovske brigade i posle dvodnevnih borbi odbacili ih s linije Lastva-Zupci-Mrcine u Trebinje, Grudu i Herceg-Novi. Neprijatelj je imao 31 poginulog, 45 ranjenih i 30 zarobljenih vojnika.

⚔️ 16. 10. 1944. Drugi bataljon 1. bokeljske brigade Primorske operativne grupe 2. udarnog korpusa NOVJ oslobodio Igalo i Sutorinu i sprečio prodor neprijatelja iz Herceg-Novog prema Grudi, nanevši mu veće gubitke.

⚔️ 19. 10. 1944. VŠ NOV i POJ naredio Štabu 8. korpusa NOVJ: pošto su jedinice 2. udarnog korpusa NOVJ oslobodile odsek od poluostrva Pelješca do Herceg-Novog i nastavile operacije ka r. Neretvi i Mostaru, te 8. korpus NOVJ mora jednu diviziju orijentisati pravcem Imotski-Ljubuški, dve brigade 26. divizije NOVJ prebacili sa Pelješca u rejon Stona radi sadejstva sa 29. udarnom divizijom NOVJ i jedinice 1. tenkovske brigade hitno prebaciti u Dubrovnik.

⚔️ 19. 10. 1944. VŠ NOV i POJ uputio direktivu Štabu 5. udarnog korpusa NOVJ: jedinice 2. udarnog korpusa NOVJ oslobodile područje od Herceg-Novog do poluostrva Pelješca i nastavile operacije ka r. Neretvi i Mostaru; jedinice 5. udarnog korpusa NOVJ treba da se energično angažuju na komunikaciji Konjic-Sarajevo-Bos. Brod i time doprinesu proširenju uspeha jedinica 2. udarnog korpusa NOVJ; uopšte težište rađa jedinica 5. udarnog korpusa NOVJ treba da bude na komunikacijama, radi uništavanja neprijateljskih pokretnih grupa, a angažovanje krupnih snaga oko pojedinih uporišta nije u ovoj situaciji rentabilno.

⚔️ 28. 10. 1944. Jedinice 10, hercegovačke udarne brigade 29. udarne divizije NOVJ oslobodile Herceg-Novi i Zeleniku, koje su branili delovi nemačke 181. pešadijske divizije. Neprijatelj je imao 8 mrtvih, oko 20 ranjenih i 2 zarobljena vojnika.

⚔️ 3. 1. 1945. Predsedništvo CASNO-a donelo odluku da se otvore gimnazije u oslobođenom Cetinju, Nikšiću, Podgorici (sada: Titograd), Beranama (sada: Ivangrad), Baru, Herceg-Novom i Kotoru.

Dokumenti

📜 Dnevni izveštaj Komande pešadijske divizije „Taro od 9. avgusta 1941. o aktivnosti potčinjenih jedinica na sektoru Risan - Herceg-Novi

📜 Naređenje Komande sektora Herceg-Novi od 11. avgusta 1941. Komandi 164. legije crnih košulja da prikuplja oružje na pravcu Zelenika - Presjeka - Lastva - Bakoči

📜 Izvještaj Zapovjedništva 2. oružaničke pukovnije u Kninu od 16. rujna 1941. Ravnateljstvu za javni red i sigurnost NDH o miniranju mosta preko potoka Duboko na Cesti Dubrovnik — Herceg-Novi

📜 Izvještaj Mjesnog komiteta KPJ - Herceg Novi od novembra 1941 god. Okružnom komitetu KPJ za Okrug nikšićki

📜 Izveštaj Kvesture u Kotoru od 5. decembra 1941. prefektu Kotora o akcijama partizana u poslednjoj dekadi novembra na području Herceg-Novog i o represalijama nad stanovništvom

📜 Izvještaj Mjesnog komiteta KPJ - Herceg Novi od 27 decembra 1941 god. Okružnom komitetu KPJ za Okrug nikšićki o stanju na svom području

📜 Depeša Kvesture Kotor od 13. januara 1942. Guvernatoratu Dalmacije o partizanskim akcijama na području Herceg-Novog i represivnoj akciji italijanske artiljerije na naseljena mesta Svrčuge, Bijelići i Lepetić

📜 Izvještaj Mjesnog komiteta KPJ - Herceg Novi od 6 januara 1942 god. Okružnom komitetu KPJ za Nikšićki okrug o izvedenim akcijama protiv okupatora u Boki

📜 Pismo Mjesnog komiteta KPJ - Herceg Novi od 6 januara 1942 god. Mjesnom komitetu KPJ - Kotor o borbama Orjenskog bataljona protiv Italijana u Krivošijama

📜 Izveštaj Mesnog komiteta KPJ za Herceg-Novi od 4. marta 1942. Okružnom komitetu za Nikšić o vojno-političkoj situaciji i radu na terenu

📜 Izvještaj Mjesnog komiteta KPJ - Herceg Novi od 27 marta 1942 god. Okružnom komitetu KPJ za Nikšićki okrug o vojno-političkoj situaciji na svom području

📜 Direktiva Okružnog komiteta KPJ za Nikšićki okrug od 31 marta 1942 god. Mjesnom komitetu KPJ Herceg Novi za formiranje udarnih jedinica i primjenu partizanske taktike ratovanja

📜 Izveštaj Kvesture Kotor od 6. aprila 1942. Guvernatoratu Dalmacije o napadu italijanskih jedinica na partizanske položaje na Ublima kod Herceg-Novog

📜 Izvještaj Mjesnog komiteta KPJ - Herceg Novi od 10 aprila 1942 god. Okružnom komitetu KPJ za Okrug nikšićki o borbama protiv Italijana u Krivošijama i formiranju udarnih jedinica

📜 Izveštaj Mesnog komiteta KPJ za Herceg-Novi od 23. maja 1942. Okružnom komitetu za Nikšić o radu partijske organizacije i vojno-političkoj situaciji na terenu

📜 Pismo instruktora Okružnog komiteta KPJ za Nikšićki okrug od 24 maja 1942 god. Mjesnom komitetu - Herceg Novi o organizaciono-partiskim i vojnim zadacima u vezi nadiranja neprijatelja na oslobođenu teritoriju

📜 Pismo komandira čete antikomunističke milicije pristigle iz Herceg-Novog od 18. srpnja 1942. Prefekturi u Kotoru o situaciji na području Skradina

📜 Naređenje Vrhovnog štaba NOV i POJ od 16. novembra 1943. Štabu 2. korpusa NOVJ da dostavi podatke o jačini neprijateljskih garnizona na primorskom pojasu od Metkovića do Ulcinja i na sektoru Nikšić - Podgorica - Ulcinj - Herceg-Novi

Fotografije

Povezane odrednice

Italijanski zločini u Jugoslaviji Slobodne teritorije u oslobodilačkom ratu Ustanak u Crnoj Gori 1941. Dubrovnik Kotor Italija u drugom svetskom ratu Južnohercegovački partizanski odred Ustanak u Hrvatskoj 1941. Ustanak u Dalmaciji 1941. Bileća Zločini u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu Centralni komitet KPJ 181. pešadijska divizija Narodni heroji Jugoslavije Borbe u Hercegovini 1942. Borbe u Crnoj Gori 1944. Imotski Zasede u oslobodilačkom ratu 32. pešadijska divizija Marche Borbe u Bosni i Hercegovini 1942. Trebinje Borbe u Hercegovini 1944. Knin Lovćenski partizanski odred Narodno oslobodilački odbori Partizanska taktika 18. pešadijska divizija Messina 8. dalmatinski korpus NOVJ Četnici u drugom svetskom ratu Streljanja u oslobodilačkom ratu Mostar Borbe u Hrvatskoj 1942. 1. bokeljska udarna brigada Nikšić Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. Pelješac Bosansko Grahovo Ulcinj Borbe u Dalmaciji 1942. 1. tenkovska brigada NOVJ Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. 48. pešadijska divizija Taro Dobrovoljačka antikomunistička milicija Komski partizanski odred 153. pešadijska divizija Macerata AFŽ 26. dalmatinska divizija NOVJ Saradnja četnika sa okupatorom Borbe u Crnoj Gori 1943. Borbe u Crnoj Gori 1942. Vrhovni štab NOVJ Crnogorska antifašistička skupština narodnog oslobođenja (CASNO) 5. udarni korpus NOVJ (2. bosanski) Ilegala u ratu 2. udarni korpus NOVJ Nikšićki partizanski odred 29. hercegovačka divizija NOVJ Metković Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Podgorica