Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 03.02.2024: 2 nove knjige ****
ustanak

Druga banjalučka operacija

Za ovaj pojam je pronađeno 17 hronoloških zapisa, 34 dokumenata i 7 fotografija.

Događaji

⚔️ 0. 9. 1944. U San. Mostu formirana 1, i 2. eskadrila 5. udarnog korpusa NOVJ. Eskadrile su formirane od aviona koje su jedinice 5. udarnog korpusa zaplenile na aerodromu u s. Zalužanima za vreme druge banjolučke operacije.

⚔️ 5. 9. 1944. Delovi 39. divizije 5. udarnog korpusa NOVJ odbili napad jedne nemačke čete iz s. Ivanjske ka s. Šušnjarima (kod Banje Luke), nanevši joj gubitke od 14 mrtvih, 20 ranjenih i 2 zarobljena vojnika i zaplenivši 4 puške, 1 pištolj, 8 ručnih bombi i 800 metaka. Gubici delova 39. divizije: 1 ranjen borac.

⚔️ 13. 9. 1944. iz s. Ivanjske (Kod Banje Luke) jedan uomobranski bataljon, sa svom opremom, prešao na stranu jedinica 4. udarne divizije NOVJ.

⚔️ 15. 9. 1944. Delovi 4. udarne divizije 5. udarnog korpusa NOVJ izvršili napad i zauzeli ustaško-domobransko uporište s. Ivanjsku (kod Banje Luke).

⚔️ 15. 9. 1944. VŠ NOV i POJ uputio direktivu Štabu 5. udarnog korpusa: ispitati jačinu neprijateljskih snaga u Travniku i, ako su ove slabe, zauzeti grad; na Banju Luku ne vršiti napad ako Štab korpusa nije siguran u uspeh; orijentisati izvesne snage prema Sarajevu, da bi one, s jedinicama 3. udarnog korpusa, eventualno zauzele taj grad i, na taj način, sprečile da u njemu uzmu vlast, posle povlačenja nemačkih snaga, četnici, ustaše ili drugi kontrarevolucionari; rasporediti domobranske jedinice koje su prešle na stranu NOVJ.

⚔️ 16. 9. 1944. Kod s. Krmine (blizu Banje Luke) delovi 39. divizije 5. udarnog korpusa NOVJ sukobili se sa grupom od 800 četnika i naneli joj gubitke od 20 mrtvih i 31 ranjenog, a sami imali 1 mrtvog i 1 ranjenog.

⚔️ 17. 9. 1944. Delovi 39. divizije 5. udarnog korpusa NOVJ napali neprijateljsko uporište u s. Petričevcu i ustaško-domobransku kolonu (jačine 340 vojnika) kod s. Motike i s. Dragočaja (blizu Banje Luke), nanevši neprijatelju gubitke od 18 mrtvih i 27 ranjenih i zaplenivši 7 pušaka, 600 metaka i 5 ručnih bombi, a sami imali 3 mrtva i 15 ranjenih boraca.

⚔️ 17. 9. 1944. Delovi 4. udarne divizije 5. udarnog korpusa NOVJ zauzeli s. Klašnice (kod Banje Luke). Na njihovu su stranu tada prešla 172 domobrana sa 1 minobacačem, 12 p. mitraljeza, 10 automata, 140 pušaka, 20 pištolja i 15.000 metaka.

⚔️ 18. 9. 1944. Otpočela druga banjolučka operacija 5. udarnog korpusa NOVJ protiv nemačkih, ustaško-domobranskih i četničkih snaga (ukupne jačine oko 15.000 vojnika) s ciljem da se zauzme prostorija Banja Luka - Bos. Gradiška - Kotor Varoš. Posle trodnevnih borbi zauzeta je skoro cela Banja Luka, izuzev utvrđenja Kaštel. Međutim, neprijatelju je stiglo pojačanje, pa grad nije potpuno zauzet, a operacija se završila tek 27. septembra. Gubici neprijatelja: velik broj mrtvih; a predalo se ili je zarobljeno 3.366 vojnika. Zaplenjene su velike količine naoružanja i druge ratne opreme. Gubici 5. udarnog korpusa NOVJ: 154 poginula, među kojima i zamenik komandanta 13. krajiške udarne brigade Nikola Bokan, narodni heroj.

⚔️ 18. 9. 1944. Jedinice 5. udarnog korpusa NOVJ slomile spoljnu odbranu Banje Luke i okružile neprijatelja u dve odvojene grupe: u centru grada i u Kaštelu.

⚔️ 18. 9. 1944. Osamnaesta srednjobosanska udarna brigada 53. udarne divizije NOVJ zauzela s. Trapiste i most na Vrbasu kod ušća r. Vrbanje i očistila deo Banje Luke do Vojne bolnice.

⚔️ 18. 9. 1944. Četrnaesta srednjobosanska udarna brigada 53. udarne divizije NOVJ zauzela s. Vrbanju, gde joj se predala četa domobrana, i Rebrovački most i produžila napad ka centru Banje Luke, gde je očistila rejon oko Šumske uprave i napala neprijatelja u Gimnaziji.

⚔️ 19. 9. 1944. Trinaesta krajiška udarna brigada 39. divizije NOVJ zauzela predgrađe Lauš, prodrla u Banju Luku i uništila neprijatelja u zgradama žandarmerijskog puka i železničke stanice.

⚔️ 20. 9. 1944. Jedinice 5. udarnog korpusa NOVJ likvidirale čvor neprijateljske odbrane u centru Banje Luke (izuzev Kaštel).

⚔️ 20. 9. 1944. Trinaesta krajiška udarna brigada (bez jednog bataljona) 39, divizije NOVJ, uz sadejstvo jednog bataljona 18. srednjobosanske udarne brigade 53. udarne divizije NOVJ, zauzela aerodrom Zalužane (kod Banje Luke). U tom rejonu su zarobljeni nemački general fon Devic i zapovednik ustaške policije u Banjoj Luci Gutić.

⚔️ 27. 9. 1944. VŠ NOV i POJ naredio Štabu 6. korpusa NOVJ: dejstvima izvesnih delova toga korpusa u rejonu Bosanske i Nove Gradiške olakšati borbe jedinica 5. udarnog korpusa NOVJ oko Banje Luke; izvestiti da li neprijatelj prikuplja snage u Bos. Gradiški, Novoj Gradiški, Slav. Brodu i Derventi. Ujedno ga obavestio da se priprema napad na Bosansku Gradišku.

⚔️ 28. 9. 1944. U rejonu s. Klašnica spojile se nemačke borbene grupe -Panvic- i -Rudno-, zatim produžile dejstva ka Banjoj Luci i deblokirale posadu. Jedinice 5. udarnog korpusa NOVJ povukle su se s linije Banja Luka - Bos. Gradiška na istočne padine pl. Kozare i u okolini Banje Luke.

Dokumenti

📜 Izvještaj Štaba 15. krajiške brigade od 18. avgusta 1944. Štabu 39. NOU divizije o situaciji na prostoru Banja Luka - Han-Kola

📜 Naređenje Štaba 5. korpusa NOVJ od 30. avgusta 1944. Štabu 39. divizije da zatvori pravce od Banje Luke ka Prijedoru i da izvrši demonstrativan napad na Banju Luku

📜 Zapovijest Zapovjedništva 3. gorskog zdruga od 3. septembra 1944. potčinjenim jedinicama za odbranu Banje Luke

📜 Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile NOVJ od 3. septembra 1944. o napadu, na saobraćaj na komunikaciji Vlasinje - Banja Luka - Bosanska Gradiška

📜 Izveštaj Komande 1. lovačke eskadrile NOVJ od 7. septembra 1944. o pratnji britanskih lovaca-bombardera pri napadu na pomorski saobraćaj kod Hvara i o bombardovanju mosta na komunikaciji Banja Luka - r.Jajce

📜 Zapovijest Štaba 5. korpusa NOVJ od 10. septembra 1944. štabovima potčinjenih jedinica za ovladavanje neprijateljevim uporištima u okolini Banje Luke

📜 Naređenje Komande zapadne Bosne od 10. septembra 1944. komandantu Srednjobosanskog korpusa za povezivanje sa komandantom nemačkih jedinica u Banjaluci radi snabdevanja municijom

📜 Direktiva Vrhovnog komandanta NOV i POJ od 15. septembra 1944. Štabu 5. udarnog korpusa NOVJ za dejstva prema Travniku, Banjaluci i Sarajevu

📜 Zapovijest Štaba 5. korpusa NOVJ od 16. septembra 1944. štabovima potčinjenih divizija za napad na Banju Luku i Bosansku Gradišku

📜 Zapovijest Štaba 4. NOU divizije od 17. septembra 1944. štabovima potčinjenih jedinica za napad na Banju Luku

📜 Zapovijest Štaba 39. NOU divizije od 18. septembra 1944. štabovima potčinjenih jedinica za napad na Banju Luku

📜 Izvještaj Operativnog odjela Ministarstva oružanih snaga NDH od 19. septembra 1944. o borbama na području Banje Luke, Bihaća, Doboja i Nevesinja

📜 Izvještaj Operativnog odjela Ministarstva oružanih snaga NDH od 20. septembra 1944. o borbama za Banju Luku

📜 Izvještaj Operativnog odjela Ministarstva oružanih snaga NDH od 21. septembra 1944. o borbama oko Travnika i Banje Luke

📜 Izvještaj Operativnog odjela Ministarstva oružanih snaga NDH od 22. septembra 1944. o borbama u istočnoj Bosni i borbama za Banju Luku

📜 Izvještaj Operativnog odjela Ministarstva oružanih snaga NDH od 23. septembra 1944. o borbama oko Banje Luke, Bihaća i Tuzle

📜 Izvještaj štaba 13. krajiške brigade od 24. septembra 1944. Štabu 39. NOU divizije o rezultatima napada na Banju Luku

📜 Izvještaj Operativnog odjela Ministarstva oružanih snaga NDH od 24. septembra 1944. o borbama na području Banje Luke i Travnika

📜 Naređenje Štaba 39. NOU divizije od 24. septembra 1944. štabovima 15. krajiške brigade i Banjalučkog NOP odreda za razbijanje četnika na prostoru Ljubačevo - Agino Selo

📜 Saopštenje Štaba 5. korpusa NOVJ od 25. septembra 1944. štabu 39. divizije o rezultatima borbe za Banju Luku

📜 Izvještaj komandanta Operativne grupe od 25. septembra 1944. štabu 5. korpusa NOVJ o borbama u zahvatu komunikacije Banja Luka - Bosanska Gradiška

📜 Naređenje Vrhovnog štaba NOV i POJ od 26. septembra 1944. Štabu 5. udarnog korpusa NOVJ da neprekidno dostavlja izveštaje o borbama za Banjaluku

📜 Naređenje Štaba 5. korpusa NOVJ od 26. septembra 1944. Štabu Srednjobosanske divizije da sprečava brz prodor neprijatelju koji nadire preko Prnjavora u pravcu Banje Luke

📜 Izvještaj komandanta Operativne grupe od 26. septembra 1944. Štabu 5. korpusa NOVJ o borbama na pravcu Banja Luka Bosanska Gradiška

📜 Naređenje Vrhovnog štaba NOV i POJ od 27. septembra 1944. Štabu 5. udarnog korpusa NOVJ da se sačuva Banjaluka i da se sav materijal evakuiše na sigurna mesta

📜 Naređenje Vrhovnog štaba NOV i POJ od 27. septembra 1944. Glavnom štabu NOV i PO Hrvatske za angažovanje dela jedinica radi konsolidacije uspeha 5. udarnog korpusa u borbama za Banjaluku

📜 Izvještaj Operativnog odjela Ministarstva oružanih snaga NDH od 27. septembra 1944. o borbama oko Banje Luke

📜 Naređenje Vrhovnog štaba NOV i POJ od 27. septembra 1944. Štabu 5. udarnog korpusa NOVJ za obezbeđenje banjalučkog uspeha

📜 Izvještaj Operativnog odjela Ministarstva oružanih snaga NDH od 28. septembra 1944. o borbama oko Banje Luke, Konjica, Rogatice i Trebinja

📜 Izvještaj štandartenfirera Rekvarda od 29. septembra 1944. njemačkom poslanstvu u Zagrebu o nepovoljnom razvoju situacije kod Banje Luke

📜 Izvještaj Operativnog odjela Ministarstva oružanih snaga NDH od 29. septembra 1944. o borbama oko Banje Luke

📜 Predlog komandanta Jugoistoka od 29. septembra 1944. Vrhovnoj komandi Vermahta u vezi obezbeđenja Banje Luke posle njenog ponovnog zauzimanja od nemačkih jedinica 28. septembra 1944. godine

📜 Izvještaj Štaba 8. krajiške brigade od 30. septembra 1944. Štabu 4. NOU divizije o toku napada na Banju Luku

📜 Izvještaj Operativnog odjela Ministarstva oružanih snaga NDH od 30. septembra 1944. o borbama oko Banje Luke

Fotografije

Povezane odrednice

Glavni štab Hrvatske Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. Derventa Partizanska avijacija 15. krajiška udarna brigada Trebinje Zagreb Uroš Drenović Sarajevo Hvar Borbe u Hrvatskoj 1944. Hrvatsko domobranstvo 3. udarni korpus NOVJ (1. bosanski) Srednjobosanski korpus JVuO Savezničko bombardovanje Vermahta u Jugoslaviji 53. srednjobosanska divizija NOVJ Bihać Slavonski Brod Bitka za Prijedor 1944. Ilija Došen Banja Luka Konjic Bosanska Gradiška Nova Gradiška Kozara u oslobodilačkom ratu Borbe u Hercegovini 1944. Slavko Rodić Vrhovna komanda Vermahta Narodni heroji Jugoslavije 1. lovačka eskadrila NOVJ Četnici u drugom svetskom ratu 13. krajiška udarna brigada 4. krajiška divizija NOVJ Maximilian von Weichs 3. gorski zdrug (NDH) Travnik Doboj 6. krajiška udarna brigada 18. srednjobosanska udarna brigada 5. udarni korpus NOVJ (2. bosanski) Avijacija u oslobodilačkom ratu 8. krajiška brigada Vrhovni štab NOVJ Josip Broz Tito Saradnja četnika sa NDH Nevesinje Zarobljenici u ratu Britanija i Jugoslavija Prnjavor 6. slavonski korpus NOVJ Saradnja četnika sa okupatorom 39. krajiška divizija NOVJ Sanski Most Prijedor Komandant Jugoistoka Borbe na Jadranu 1944. 14. srednjobosanska udarna brigada Bolnice u oslobodilačkom ratu