Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 03.02.2024: 2 nove knjige ****
ustanak

3. gorski zdrug (NDH)

Za ovaj pojam je pronađeno 12 hronoloških zapisa, 6 dokumenata i 0 fotografija.

Događaji

⚔️ 2. 6. 1942. Prva krajiška NOU brigada izvršila neuspeo napad na položaj Klupe (kod Banje Luke), koji je branio bataljon domobranskog 1. pešadijskog puka. Zbog pristizanja pojačanja (1. bataljona domobranske 3. brdske brigade) i zbog upada četnika u s. Bronzani Majdan napad je obustavljen. U borbi je poginuo komandant bataljona Jovo Kecman Panin, narodni heroj.

⚔️ 17. 6. 1942. Pošto je osam dana uspešno zadržavala jače neprijateljske snage u rejonu sela Bronzanog Majdana i Piskavice, 1. krajiška NOU brigada se izvukla preko r. Sane i time izbegla potpuno okruženje za koje je neprijatelj angažovao nemačku borbenu grupu -Vedel-, zapadni odsek odbrane Banje Luke, delove domobranske 3. brdske brigade i četničkog puka -Manjača- i posadu San Mosta.

⚔️ 26. 11. 1942. Dve brigade 1. bosanskog udarnog korpusa NOVJ (1. i 2. krajiška NOU) izvršile napad, prodrle u Bos. Novi i zarobile 1. bataljon domobranskog 12. pešadijskog puka i haubičku bateriju, ali grad nisu zauzele, jer je neprijatelju stiglo pojačanje iz Kostajnice i Prijedora (delovi domobranske 2. i 3, brdske brigade i dve nemačke tenkovske čete). U 1. krajiškoj NOU brigadi je bilo 35 poginulih i 106 ranjenih; među ovima je i zamenik komandanta bataljona Veljko Miljević, narodni heroj, koji je ubrzo podlegao ranama.

⚔️ 12. 1. 1943. Komandant nemačkih trupa u Hrvatskoj general Liters izdao zapovest za početak prve faze (-Vajs-1-) tzv. četvrte neprijateljske ofanzive. Predviđeno je da se slobodna teritorija okruži i počepa na dva dela, te spreči probijanje snaga NOV i POJ ka jugu i jugozapadu, a potom ove snage, sa VŠ NOV i POJ, na toj prostoriji unište. U tom cilju je naređeno da nemačka 7. SS divizija -Princ Eugen- sa prostorije Karlovac, Petrinja, Glina prodire duž komunikacije Karlovac - Slunj - Bihać - Bos. Petrovac, da nemačka 717. divizija (ojačana domobranskom 2. brdskom brigadom i 202. tenkovskim bataljonom) iz rejona San. Most - s. Veiagići nastupa pravcem s. Velagići - Bos. Petrovac - Bihać i kod s. Vrtoča se spoji s nemačkom 7. SS divizijom -Princ Eugen-; da nemačka 369. legionarska divizija (ojačana pukom nemačke 187. rezervne pešadijske divizije i domobranskom 3. brdskom brigadom) s linije Glina-Kostajnica nastupa ka komunikaciji Slunj-Bihać i sistematski (5 km na dan) -pročešljava- teren, naročito pl. Šamaricu.

⚔️ 30. 1. 1943. Bos. Krupu zauzeli delovi domobranske 3. brdske brigade odbacivši delove 8. krajiške udarne brigade 4. udarne divizije NOVJ i Banijskog NOP odreda u pravcu s. Gudavca i s. V. Rujiške.

⚔️ 5. 2. 1943. Delovi domobranske 3. brdske brigade posle žestoke borbe potisli jedinice 2. krajiške udarne brigade 4. udarne divizije NOVJ i Banijskog NOP odreda u pravcu s. Krnjeuše i zauzeli s. Risovac i položaje kod Turskog groba (blizu Bosanske Krupe).

⚔️ 1. 3. 1943. Nastupajući ka Glamočkom polju, nemačka 7. SS divizija -Princ Eugen- izbila pred severoistočne ogranke pl. Šatora, nemačka 369. legionarska divizija zauzela s. Mliništa i produžila nadiranje u pravcu Glamoča, a domobranska 3. brdska brigada, po zauzimanju s. Šipova, produžila nastupanje ka Janju. Pred ovim su se snagama 4. i 8. krajiška NOU brigada, 2. bataljon 7. krajiške NOU brigade i Prateći bataljon i bolnica 1. bosanskog udarnog korpusa NOVJ povukli na prostor s. M. Tičevo, s. Peulje.

⚔️ 1. 4. 1943. Delovi nemačke 114. lovačke i 187. rezervne divizije, sa domobranskom 3. brdskom brigadom i četnicima, u pet napadnih kolona, podržanih avijacijom i artiljerijom, iz San. Mosta, Bos. Novog, Bos. Krupe i s. Otoke otpočeli podgrmečku operaciju -Rujiška- s ciljem da razbiju 4. udarnu diviziju 1. bosanskog udarnog korpusa NOVJ. U osmodnevnim borbama neprijatelj je odbacio 12. NOU brigadu i delove 2. krajiške NOU brigade i prokrstario Podgrmeč, ali se glavnina 4, udarne divizije izvukla ispod udara i održala u Podgrmeču. Između ostalog, izgubljen je jedan top i 4 mitraljeza. U s. V. Rujiškoj poginula je član OK KPJ za Podgrmeč Vahida Maglajlić, narodni heroj.

⚔️ 20. 4. 1943. Koncentričnim napadom iz Bos. Novog, Bos. Krupe, Bos. Petrovca, Ključa i San. Mosta nemačka 114. lovačka divizija (bez dva bataljona), ojačana bataljonom nemačke 187. rezervne divizije, domobranskom 3. brdskom brigadom i delovima 10. pešadijskog puka, otpočela drugu grmečku operaciju -Oto-, u kojoj je pokušala da 4. udarnu diviziju NOVJ nabaci na pl. Grmeč i tu je razbije, ali je ova divizija veštim manevrom i infiltracijom u pozadinu, izbegla udar nadmoćnog neprijatelja. Zbog neuspeha neprijatelj je posle 5 dana obustavio operaciju.

⚔️ 16. 8. 1943. Delovi domobranske 3. brdske brigade zauzeli Bijeljinu, iz koje su se povukli delovi 16. udarne divizije NOVJ i Majevičkog NOP odreda, prethodno uništivši državne zgrade i vojne objekte.

⚔️ 20. 10. 1943. U San. Mostu delovi 4. i 19. udarne divizije NOVJ napali 3. puk domobranske 3. brdske brigade i posle 12-časovne borbe zauzeli mesto. Poginulo je 45, ranjeno 15 i zarobljeno 885 domobrana. Zaplenjeno: 5 topova, 6 minobacača. 6 mitraljeza, 40 p. mitraljeza, 906 pušaka i veća količina municije i raznog materijala. Gubici jedinica NOVJ: 13 ranjenih i 3 poginula; jedan od tri poginula je borac Dušan Gavran, narodni heroj.

⚔️ 19. 4. 1944. Četvrta udarna divizija i delovi 10. udarne i 39. divizije NOVJ napali delove nemačke 373. legionarske divizije i domobranske 3. brdske brigade i četnike u Prijedoru, ali napad nije uspeo zbog slabih i nedovoljnih priprema, jakih utvrđenja i uporne odbrane neprijatelja. Neprijatelj je pretrpeo gubitke od oko 250 mrtvih i ranjenih i 20 zarobljenih. Gubici jedinica NOVJ: 26 mrtvih i 112 ranjenih.

Dokumenti

Fotografije

Nema pronađenih fotografija za ovaj pojam.

Povezane odrednice

39. krajiška divizija NOVJ Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Glina Luftwaffe u Jugoslaviji Operacija Weiss Hrvatsko domobranstvo 12. krajiška udarna brgada Majevički partizanski odred 373. legionarska divizija Tiger Maglaj Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. Sanski Most 717. pešadijska divizija 187. rezervna divizija 2. krajiška udarna brigada Avijacija u oslobodilačkom ratu Karlovac 2. gorski zdrug (NDH) Bosanski Petrovac Diverzije u oslobodilačkom ratu Rudolf Lüters 114. lovačka divizija Banijski partizanski odred 4. krajiška divizija NOVJ Slobodne teritorije u oslobodilačkom ratu Prijedor Vahida Maglajlić Saradnja četnika sa NDH Bosanska Kostajnica Glamoč Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. Prateći bataljon Vrhovnog štaba 8. krajiška brigada 369. legionarska divizija (vražja) Četnici u drugom svetskom ratu Borbe u Bosni i Hercegovini 1942. Bosanski Novi Slunj Bihać Petrinja Bijeljina Bolnice u oslobodilačkom ratu 16. vojvođanska divizija NOVJ Bosanska Krupa 7. krajiška udarna brigada 19. sjevernodalmatinska divizija NOVJ 1. krajiška udarna brigada Saradnja četnika sa okupatorom Borbe u Hrvatskoj 1943. Druga banjalučka operacija Napad NOVJ na Sanski Most 1943. 7. SS divizija Prinz Eugen Ključ Narodni heroji Jugoslavije Mlinište