Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 03.02.2024: 2 nove knjige ****
ustanak

Črnomelj u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 17 hronoloških zapisa, 3 dokumenata i 30 fotografija.

Događaji

⚔️ 0. 6. 1941. Oko Črnomelja, Metlike, s. Semiča i s. Gradaca otpočelo formiranje partizanskih grupa.

⚔️ 6. 9. 1941. Na putu Črnomelj - s. Griblje Belokranjska partizanska četa napala iz zasede grupu graničara i finansa i nanela joj gubitke od 2 mrtva i 3 ranjena.

⚔️ 9. 8. 1942. Italijanska divizija -Kačatori dele Alpi- stigla preko Kočevja na sektor Črnomelj - r. Semič. Tu je trebalo da joj bude polazni položaj za okruženje Kočevskog roga, da bi u njemu uništila glavninu partizanskih jedinica i GŠ NOP odreda za Sloveniju.

⚔️ 22. 9. 1942. Kod s. Tanče Gore i s. Dragatuša (blizu Črnomelja) jedinice 4. hrvatske NOU brigade napale italijansku kolonu i nanele joj gubitke od oko 120 mrtvih i ranjenih vojnika. Zaplenjeno je 5 mitraljeza, 3 p. mitraljeza, 68 pušaka i 1 minobacač, a uništeno 7 kamiona i 20 cisterni nafte.

⚔️ 4. 3. 1943. U Metlici 1. slovenačka NOU brigada -Tone Tomšič- i 13. proleterska NOU brigada -Rade Končar- napale italijansko-belogardističku posadu. Zbog snažnog otpora iz jakih fortifikacijskih objekata napad je obustavljen sutradan u zoru. Istovremeno su 2. slovenačka NOU brigada -Matija Gubec- i 3. slovenačka NOU brigada -Ivan Cankar- porušile prugu Metlika-Črnomelj na više mesta i uništile posadu ž. st. Rosalnice.

⚔️ 8. 4. 1943. Kod s. Uršnih Sela (blizu Novog Mesta) jedinice 2. slovenačke NOU brigade -Matija Gubec- porušile na više mesta prugu Novo Mesto - Črnomelj i uništile teretni voz iz koga su zaplenile veću količinu životnih namirnica i razne opreme.

⚔️ 15. 4. 1943. Kod s. Tuševog Dola (blizu Črnomelja) 4. slovenačka NOU brigada -Ljubo Šercer- sukobila se sa kolonom iz sastava 23. pešadijskog puka italijanske divizije -Izonco- i posle oštre borbe prinudila je da se uz osetne gubitke povuče u Črnomelj.

⚔️ 16. 4. 1943. Između ž. st. Gradac i ž. st. Dobravice jedinice 2. slovenačke NOU brigade -Matija Gubec-, 13. proleterske NOU brigade -Rade Končar-, Istočnodolenjskog NOP odreda i Primorsko-goranskog odreda porušile na više mesta prugu Metlika-Črnomelj i uništile nekoliko bunkera s posadom za obezbeđenje pruge.

⚔️ 24. 7. 1943. Jake snage italijanske divizije -Lombardija- sa 5. i 13. ustaškim bataljonom iz Črnomelja, Novog Mesta, Metlike, Ozlja, Jastrebarskog i Samobora napale oslobođenu teritoriju Žumberka da spreče izbore za opštinske i sreske NO odbore zakazane za 25. jul. U dvodnevnoj borbi na Paulovom bregu kod s. Vrhovca, s. Bukovice i s. Pribića 13. proleterska NOU brigada -Rade Končar- pružila je otpor neprijatelju, a zatim se sa delovima Žumberačko-pokupskog NOP odreda prebacila u Sloveniju.

⚔️ 9. 9. 1943. U Črnomelju delovi Istočnodolenjskog NOP odreda pristupili razoružavanju italijanskih jedinica, zaposeli sve javne zgrade i uspostavili narodnu vlast.

⚔️ 29. 11. 1943. Delovi 4. slovenačke udarne brigade -Matija Gubec- i 12. slovenačke (štajerske) brigade 15. divizije NOVJ sprečili pokušaj prodora nemačko-belogardističkih snaga iz blokiranog Novog Mesta prema Črnomelju i posle višečasovnih oštrih borbi kod s. Stranske Vasi, s. Rakovnika i s. G. i D. Lakovnice odbacili ih u polazni garnizon.

⚔️ 15. 1. 1944. U Črnomelju održana skupština aktivistkinja OF: rezimirani dotadašnji uspesi i doneti zadaci za budući rad.

⚔️ 19. 2. 1944. U Črnomelju otpočelo I zasedanje SNOS-a. Donete su sledeće značajnije odluke: preimenovanje SNOO-a u SNOS; osnivanje zakonodavnog odbora SNOS-a; raspisivanje izbora za NO odbore; priključenje Slovenačkog primorja Sloveniji; formiranje komisije za utvrđivanje zločina okupatora i domaćih izdajnika; određivanje narodnog poreza. Zasedanje je završeno 20. februara.

⚔️ 3. 9. 1944. U Črnomelju, po odluci Izvršnog odbora OF, održano savetovanje aktivista OF: analizirani dotadašnji rad i postignuti uspesi i date smernice za budući rad.

⚔️ 7. 11. 1944. Kod Črnomelja nesrečnim slučajem, poginuo komandant Glavnog štaba NOV i PO za Sloveniju Franc Rozman Stane, narodni heroj.

⚔️ 5. 4. 1945. Glavni štab JA za Sloveniju naredio da se, u cilju uspešnije odbrane oslobođene teritorije 7. korpusa JA, formiraju: Novomeški, Metliški, Črnomeljski i Kočevski odbrambeni sektor.

⚔️ 20. 4. 1945. Glavni štab JA za Sloveniju izdao naredbu o formiranju Ljubljanskog vojnog područja, s komandama mesta: Novo Mesto, Črnomelj, Vinica, Stari Trg na Kupi, Stari Trg pri Ložu i Kočevje.

Dokumenti

Fotografije

loading

Istorijske fotografije se učitavaju...

Povezane odrednice

4. (kasnije 2.) slovenska udarna brigada Ljubo Šercer Operacija Početak proleća Žumberački partizanski odred Primorsko-goranski partizanski odred 7. slovenski korpus NOVJ Italija u drugom svetskom ratu Žene u ratu Diverzije u oslobodilačkom ratu Borbe u Sloveniji 1942. Narodni heroji Jugoslavije Kultura i umetnost u oslobodilačkom ratu Ustanak u Sloveniji 1941. 22. pešadijska divizija Cacciatori delle Alpi Izbeglice i progoni u drugom svetskom ratu Borbe u Sloveniji 1943. Ivan Ribar 13. proleterska udarna brigada Rade Končar Ranjenici u ratu 57. pešadijska divizija Lombardia Moša Pijade Deca u ratu Prvi maj u oslobodilačkom ratu Borbe u Sloveniji 1945. Semič Zasede u oslobodilačkom ratu 14. pešadijska divizija Isonzo Ilegala u ratu Radne akcije u oslobodilačkom ratu Jastrebarsko Borbe u Hrvatskoj 1943. SKOJ Metlika Ni zrno žita okupatoru! Slovenska udarna brigada Matija Gubec Zločini u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu Slobodne teritorije u oslobodilačkom ratu Operacija Ljubljanska pokrajina Glavni štab Slovenije 15. slovenska divizija NOVJ Kočevje Slovenski poročevalec Novo Mesto 12. slovenska udarna brigada (štajerska) Franc Rozman 1. slovenska udarna brigada Tone Tomšič 10. slovenska udarna brigada (ljubljanska) Britanija i Jugoslavija Borbe u Sloveniji 1944. Samobor Drežnica Narodno oslobodilački odbori Završne operacije u Jugoslaviji Bolnice u oslobodilačkom ratu Osvobodilna fronta Bela garda 3. slovenska udarna brigada Ivan Cankar 8. kordunaška divizija NOVJ Omladina u ratu Štampa u ratu