Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 28.04.2024: 3 nove knjige ****
ustanak

Petrovaradin u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 53 hronoloških zapisa, 5 dokumenata i 2 fotografija.

Događaji

⚔️ 23. 4. 1941. Mađarske okupacione trupe, posle raznih mučenja i pljačke, prisilno iselile meštane iz sela u blizini Titela, i to: iz Loka 300, iz Gardinovaca oko 200 i iz Vilova takođe znatan broj meštana, i prebacile ih u Petrovaradin.

⚔️ 22. 6. 1941. Nemačke i ustaške vlasti otpočele hapšenje članova Partije i SKOJ-a u srezu i gradu Srem. Mitrovica. Provalom u Srem. Mitrovici, Srem. Karlovcima i Petrovaradinu uhapšen izvestan broj partijaca, skojevaca i rodoljuba, koji su potom streljani.

⚔️ 0. 8. 1941. U Petrovaradinu grupa fruškogorskih partizana, uz pomoć dveju mesnih desetina iz Novog Sada i domobrana simpatizera NOP-a, izvršila akciju na magacin oružja i zaplenila 1 p. mitraljez i oko 20 pušaka.

⚔️ 26. 8. 1941. Na Čerevićkoj karlici (blizu s. Čerevića, kod Petrovaradina) jača grupa ustaša i žandarma okružila logor fruškogorskih partizana, ali su ovi, posle duže borbe, uspeli da se prebace u novi logor na Hajdučkom bregu.

⚔️ 27. 9. 1941. U Petrovaradinu ustaše izvršile provalu i otpočele hapšenje komunista i skojevaca koji su, pod rukovodstvom OK KPJ za južnu Bačku, organizovali izvlačenje oružja, municije i eksploziva iz vojnih magacina u Petrovaradinu.

⚔️ 19. 10. 1941. U Vukovaru, po presudi ustaškog prekog suda, streljano 26 članova KPJ i SKOJ-a i pristalica i simpatizera NOP-a iz Novog Sada i Petrovaradina, od kojih je većina učestvovala u akciji za izvlačenje oružja iz Petrovaradinske tvrđave.

⚔️ 23. 3. 1942. Prva četa Fruškogorskog i deo Podunavskog NOP odreda izvršili uspešnu akciju na posadu s. Čerevića (kod Petrovaradina) nanevši joj gubitke, zapalili opštinsku arhivu i zaplenili 16 pušaka, 182 bombe i znatnu količinu municije. U odrede su tada stupila 34 nova borca.

⚔️ 6. 5. 1942. U s. Ledincima (kod Petrovaradina) delovi 1. čete Fruškogorskog NOP odreda pre padom zauzeli žand. st., zaplenili 8 pušaka sa 900 metaka, 16 bombi i dosta druge spreme i spalili opštinsku arhivu.

⚔️ 13. 5. 1942. Grupa boraca 1. čete Fruškogorskog NOP odreda obustavila rad u kamenolomu kod s. Rakovca (blizu Petrovaradina) i zaplenila 8 pušaka sa 550 metaka.

⚔️ 4. 6. 1942. Grupa boraca iz 1. čete Fruškogorskog NOP odreda upala u kamenolom kod s. Rakovca (blizu Petrovaradina) i zaplenila 225 kg dinamita, nekoliko hiljada kapisli i aparat za električno paljenje mina, a zatim sa radnicima održala miting i izložila im cilj NOB-a.

⚔️ 24. 6. 1942. U akciji na kamenolomu u s. Paragovu (kod Petrovaradina) 3. četa Podunavskog NOP odreda zarobila 10 stražara, zaplenila 10 pušaka i sekla žicu za vuču vagona.

⚔️ 28. 7. 1942. U blizini Srem. Karlovaca grupa boraca Podunavskog NOP odreda napala 33 domobrana iz 7. čete vazduhoplovnog školskog puka u Petrovaradinu i nanela im gubitke.

⚔️ 5. 8. 1942. Borci 3. čete Fruškogorskog NOP odreda napali posadu u s. Ledincima (kod Petrovaradina), jačine oko 50 žandarma, domobrana i ustaša i naneli joj gubitke a zaplenili 7 pušaka.

⚔️ 18. 8. 1942. U kamenolomu kod s. Ledinaca (blizu Petrovaradina) grupa boraca Fruškogorskog NOP odreda zaplenjenim eksplozivom porušila postrojenja i 1 zgradu.

⚔️ 22. 8. 1942. Borci 3. čete Fruškogorskog NOP odreda napali ustaško-domobransku i žandarmerijsku posadu u s. Ledincima (kod Petrovaradina) i u petočasovnoj borbi uništili žand. st., naneli neprijatelju gubitke u ljudstvu i materijalu i zaplenili nekoliko pušaka s municijom.

⚔️ 23. 8. 1942. Delovi Fruškogorskog NOP odreda ponovo napali ustaško-domobransko uporište u selu Ledincima (blizu Petrovaradina) gde su spalili arhive u opštinskoj i poštanskoj zgradi.

⚔️ 10. 9. 1942. Delovi 3. NOP odreda 3. operativne zone Hrvatske napali neprijateljsko obezbeđenje kamenoloma u s. Paragovu (kod Petrovaradina), te zaplenili 60 kg eksploziva i 120 kapisli, pokidali tt veze na Iriškom vencu, a na Stražilovu ubili 13 neprijateljskih vojnika i zaplenili 1 pušku sa 30 metaka.

⚔️ 11. 9. 1942. Bataljon iz Vazduhoplovnog školskog puka u Petrovaradinu otpočeo lokalne pretrese i akcije čišćenja u istočnom delu Fruške gore, protiv delova 3. NOP odreda 3. operativne zone Hrvatske. Akcije su, s manjim prekidima, trajale sve do 28. septembra, pomognute i po nekom četom nemačke vojske. Gubici partizana su iznosili nekoliko boraca, dok su domobrani imali oko 10 poginulih i nekoliko ranjenih.

⚔️ 6. 2. 1943. Na ž. st. Ledinci (kod Petrovaradina) grupa boraca 4. bataljona 3. NOP odreda 3. operativne zone NOV i PO Hrvatske zarobila svih 15 domobrana - stražara kod cisterne i zaplenila 15 pušaka sa 700 metaka. Domobranima je održan kratak politički govor o situaciji u Jugoslaviji i uspesima Crvene armije, a potom su pušteni kućama.

⚔️ 8. 2. 1943. Na ž. st. Beočin (kod Petrovaradina) delovi 4. bataljona 3. NOP odreda 3. operativne zone NOV i PO Hrvatske minirali i uništili 2 lokomotive a na železničkoj pruzi Ruma-Šabac isekli veliki broj tt stubova.

⚔️ 26. 2. 1943. U Beloj Crkvi nemačka policija streljala 50 lica, dovedenih iz petrovaradinskog logora, kao odmazdu za jednog ubijenog mesnog policajca.

⚔️ 4. 3. 1943. Između Petrovaradina i s. Beočina delovi 3. NOP odreda 3. operativne s.one NOV i PO Hrvatske minirali prugu i uništili lokomotivu i 1 vagon.

⚔️ 29. 3. 1943. U s. Banoštoru (kod Petrovaradina) jedinice 1. bataljona 3. NOP odreda 3. operativne zone NOV i PO Hrvatske napale i, posle kraće borbe, ubile 2; i streljale 2 folksdojčera, a zaplenile 17 pušaka i 2 pištolja.

⚔️ 12. 4. 1943. Na ž. st. Leđinci (kod Petrovaradina) delovi 3. NOP odreda 3. operativne zone NOV i PO Hrvatske zauzeli stražaru i bunker, zarobili 9 domobrana i 1 oficira (9 domobrana uspelo da pobegne) i zaplenili 12 pušaka, 1 automat i oko 1000 metaka.

⚔️ 29. 4. 1943. U s. Cereviću (kod Petrovaradina) delovi 3. NOP odreda 3. operativne zone NOV i PO Hrvatske napali žand. stanicu, opštinsku stražu i finansijsku postaju, te posle kraće borbe razoružali žandarme, finanse i opštinske stražare (docnije ih pustili na slobodu), zaplenivši 21 pušku, uništili tt uređaje u pošti i zapalili opštinsku arhivu.

⚔️ 2. 6. 1943. Na putu Irig-Petrovaradin 2. bataljon 3. vojvođanske NOU brigade iz zasede uništio vojnički automobil, a potom, u petočasovnoj borbi, razbio 450 ustaša i domobrana. Neprijatelju su naneti gubici od 25 mrtvih i 45 ranjenih, dok je 2. bataljon imao 1 mrtvog i 3 ranjena.

⚔️ 6. 7. 1943. U s. Čereviću i s. Banoštoru (kod Petrovaradina) delovi 3. NOP odreda 3. operativne zone NOV i PO Hrvatske zapalili opštinske arhive.

⚔️ 9. 8. 1943. U borbi protiv ustaša između s. Beočina i s. Novog Rakovca (kod Petrovaradina) poginuo politički komesar Diverzantske grupe 1. sremskog NOP odreda Stevan Petrović Brile, narodni heroj.

⚔️ 21. 8. 1943. U s. Bukovcu (kod Petrovaradina) ustaše i nemački vojnici pohapsili 40 ljudi, žena i dece i oterali ih u logor Jasenovac (odakle se niko nije vratio).

⚔️ 0. 10. 1943. Iz Poljske dovedena u Srem nemačka 1. kozačka divizija i raspoređena grupno duž komunikacije Petrovaradin - Zemun - Srem. Mitrovica - Ilok radi učešća u operaciji protiv snaga NOV i PO Vojvodine.

⚔️ 1. 10. 1943. U blizini ž. st. Ledinci delovi 1. sremskog NOP odreda minirali prugu s. Beočin-Petrovaradin i uništili lokomotivu i 1 vagon putničkog voza.

⚔️ 13. 10. 1943. Pošto je do 8. oktobra završeno -čišćenje- istočnog Srema, nemačke policijske snage i delovi nemačke 173, rezervne i 1. kozačke divizije, s linije Ilok - Petrovaradin - Srem. Karlovci - Irig - s. Vrdnik - s. Ležimir, uz sadejstvo artiljerije, tenkova i avijacije (ukupno oko 28,000 vojnika), otpočeli koncentrična dejstva protiv jedinica NOV i PO na Fruškoj gori. Deo 1. sremskog NOP odreda veštim manevrom se izvukao iz obruča (veća grupa preko druma s. Sviloš - s. Ležimir u zapadni deo Fručke gore, a manja ka Rakovačkom. majdanu, blizu Petrovaradina). Neprijatelj je do 17. oktobra masovno ubijao, hapsio, zlostavljao i pljačkao stanovništvo fruškogorskih sela. Potpuno su porušena sela Rakovac i Ledinci, dok je samo u s. Neštinu pobijeno 71, u s. Suseku oko 100 i u ruševinama manastira Đipše 34 rodoljuba.

⚔️ 31. 10. 1943. Kod s. Novog Rakovca (blizu Petrovaradina) delovi 1. semskog NOP odreda minirali prugu i uništili lokomotivu i 3 vagona putničkog voza. Pri napadu na zaustavljeni voz poginuo je 1 ustaša i 1 domobran a ranjen 1 ustaša i 1 domobran.

⚔️ 6. 11. 1943. Grupa boraca 1. sremskog NOP odreda upala u utvrđeno s. Beočin (kod Petrovaradina) i u jednoj kući bombama ubila 8 i ranila 10 nemačkih oficira i vojnika.

⚔️ 31. 1. 1944. Delovi 1. sremskog NOP odreda zapalili Rakovačku i Ledinačku ž. stanicu (na pruzi Petrovaradin - s. Beočin) kao i stražaru između s. Ledinaca i s. Beočina.

⚔️ 7. 2. 1944. Jedan vod 1. bataljona 1. sremskog NOP odreda napao na vojni magacin kod s. Kamenice (blizu Petrovaradina), te zarobio 9 domobrana (koji su prešli u partizane) i zaplenio 1 p. mitraljez, 11 pušaka, 8 bombi, 1880 metaka i dosta druge vojničke opreme.

⚔️ 1. 3. 1944. U s. Beočinu (kod Petrovaradina) 1. četa 1. bataljona 1. sremskog NOP odreda zapalila opštinsku zgradu i arhivu. Tom prilikom je u redove NOV i PO prešlo 13 domobrana.

⚔️ 10. 3. 1944. U s. Kamenicu (kod Petrovaradina) upala četa 1. sremskog NOP odreda, ubila 3 domobrana i zaplenila 5 pušaka i 300 metaka.

⚔️ 28. 3. 1944. Kod s. Beočina (blizu Petrovaradina) delovi 1. sremskog NOP odreda minirali dva električna stuba. Istog je dana 1. bataljon tog odreda, iz zasede kod s. Maradika (blizu Inđije), ubio 10 i ranio 2 domobrana.

⚔️ 13. 5. 1944. Između Petrovaradina i s. Beočina delovi 1. sremskog NOP odreda oštetili 350 metara pruge i srušili jedan most.

⚔️ 31. 5. 1944. Na pruzi između s Beočina i s. Kamenice (kod Petrovaradina) delovi 6. vojvođanske NOU brigade napali odeljenje ustaša. Poginulo je 11 i ranjeno 6 ustaša a zaplenjeno 5 pušaka sa 250 metaka i druga oprema.

⚔️ 1. 6. 1944. Između s. Beočina i Petrovaradina 1. četa 1. sremskog NOP odreda napala iz zasede jedan voz sa pratnjom od 40 ustaša. U kraćoj borbi poginulo je 9 ustaša, dok su ostali, iskočivši iz voza, pružili otpor. Zaplenjeno je 6 pušaka i 6 ustaških uniformi.

⚔️ 2. 6. 1944. Kod s. Beočina (blizu Petrovaradina) delovi 1. sremskog NOP odreda srušili železnički most. Istovremeno su drugi delovi Odreda napali na bunker u s. Vrdniku, u kome su poginula 2 i ranjena 4 domobrana.

⚔️ 17. 7. 1944. Produžujući treću etapu operacije -Kornblume-, dve neprijateljske borbene grupe (s pravca Ruma - s. Bešenovački Prnjavar, oko 4000 vojnika, i iz Šida i Srem. Mitrovice, oko 2000 vojnika, ka s. Starom Divošu i s. Ležimiru) i posade iz s. Vrdnika, Petrovaradina i s. Beočina preduzele iznenadne koncentrične napade na delove 6. vojvođanske NOU brigade, delove 1. sremskog NOP odreda i manje pozadinske jedinice na Fruškoj gori. U oštrim dvodnevnim borbama, naročito u rejonu s. Starog Divoša, na Vetrenjači i kod Crvenog čota, neprijatelj nije uspeo da uništi navedene jedinice. Neprijatelj je imao oko 250 mrtvih i veći broj ranjenih vojnika a jedinice NOV i POJ - 24 mrtva i 36 ranjenih boraca. Zaplenjena su 4 mitraljeza, 2 automata, 8 pušaka i dosta druge opreme.

⚔️ 7. 8. 1944. Prvi bataljon 1. sremskog NOP odreda napao i, posle dvočasovne borbe, zauzeo ustaško-domobransko uporište u s. Čereviću (kod Petrovaradina). Neprijateljska pojačanja sa pravca s. Beočina odbio je 1. bataljon 6. vojvođanske NOU brigade, koji je vršio obezbeđenje. Gubici neprijatelja: 22 poginula i 10 ranjenih, dok se 12 neprijateljskih vojnika udavilo u Dunavu. Uništeni su mitraljez, 4 p. mitraljeza i 8 pušaka.

⚔️ 25. 8. 1944. Na putu s. Kamenica-Venac (kod Petrovaradina) delovi Fruškogorskog NOP odreda iz zasede napali kolonu nemačkih vojnika koji su sprovodili zarobljene italijanske vojnike. Poginuli su 22 nemačka vojnika, zarobljeno je 9 nemačkih vojnika i oslobođen je 51 italijanski vojnik.

⚔️ 31. 8. 1944. Petrovaradin i uništili 3 lokomotive i 9 vagona.

⚔️ 2. 9. 1944. Na r. Dunavu, između s. Banoštora i s. Čerevića (blizu Petrovaradina), delovi 6. vojvođanske NOU brigade vatrom iz protivtenkovskih pušaka zapalili brod. Malo docnije, na istom mestu, napali su i drugi brod, sa 3 šlepa. Brod je oštećen, jedan šlep je uništen a druga dva šlepa su se otkinula.

⚔️ 8. 9. 1944. Ceo domobranski garnizon u Petrovaradinu (vazduhoplovni školski puk, artiljerijska podoficirska škola, artiljerijski divizion i druge jedinice) i delovi iz uporišta u s. Kamenici, s. Beočinu, s. Vrdniku i nekim obližnjim selima prešli na stranu NOV i POJ, zajedno sa oficirima, naoružanjem i opremom.

⚔️ 14. 9. 1944. Glavnina Jurišnog bataljona 11. vojvođanske NOU brigade porušila most na putu između s. Kamenice (kod Petrovaradina) i Iriškog venca, a zatim iz zasede napala na oko 50 neprijateljskih vojnika koji su došli da izvrše opravku toga mosta. Poginulo je 45 neprijateljskih vojnika. Plen: 3 p. mitraljeza i 40 pušaka.

⚔️ 15. 9. 1944. Iz s. Bukovca (kod Srem. Karlovaca) 1. bataljon 8. vojvođanske NOU brigade proterao četu nemačkih vojnika i četu ustaša koje su došle iz Petrovaradina radi pljačke.

⚔️ 21. 10. 1944. Jedinice 7. vojvođanske NOU brigade izvršile koncentričan napad na ustaško-domobransku posadu u s. Kamenici (kod Petrovaradina). Posle šestočasovne borbe one su oslobodile Kamenicu i odbile neprijateljsku intervenciju iz Petrovaradina, zarobivši 59 vojnika i zaplenivši 3 p. mitraljeza, 36 pušaka, 88 bombi i mnogo druge ratne opreme.

⚔️ 23. 10. 1944. Jedinice 7. vojvođanske NOU brigade oslobodile Petrovaradin i Srem. Karlovce. U Petrovaradinu su zarobile preko 200 domobrana i zaplenile 2 brdska topa, 4 p. mitraljeza, oko 600 pušaka, 30 pištolja, dosta municije i drugu opremu. U Srem. Karlovcima su zaplenile 2 automata, oko 100 pušaka, 5 pištolja i drugu opremu.

Dokumenti

Fotografije

Povezane odrednice

Zasede u oslobodilačkom ratu Mađarska u drugom svetskom ratu Ustanak u Slavoniji 1941. Crvena armija Nemački zločini u Jugoslaviji Obrazovanje u oslobodilačkom ratu Borbe u Srbiji 1943. 3. vojvođanska udarna brigada Politički komesari u NOR-u Deca u ratu Pljačka u ratu Bitka za Srbiju Sremska Mitrovica Zemun Avijacija u oslobodilačkom ratu 1. sremski partizanski odred Folksdojčeri u drugom svetskom ratu Žene u ratu Šid Aprilski rat 1. kozačka divizija Vermahta Streljanja u oslobodilačkom ratu SKOJ Borbe u Srbiji 1944. Operacija Žitni cvet Borbe u Sremu 1942. Irig 6. vojvođanska udarna brigada Borbe u Sremu 1943. Logor Jasenovac 7. vojvođanska udarna brigada Ilegala u ratu Luftwaffe u Jugoslaviji Ruma Ustanak u Hrvatskoj 1941. Mađarski zločini u Jugoslaviji Italija u drugom svetskom ratu Inđija Fruškogorski partizanski odred 11. vojvođanska udarna brigada 8. vojvođanska udarna brigada Glavni štab Vojvodine Narodni heroji Jugoslavije Hrvatsko domobranstvo Sremska Kamenica Novi Sad Ustanak u Srbiji 1941. Partizanska avijacija Vukovar Ustanak u Sremu 1941. Ilok Diverzije u oslobodilačkom ratu Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Borbe u Srbiji 1942.