Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 03.02.2024: 2 nove knjige ****
ustanak

Fruškogorski partizanski odred

Za ovaj pojam je pronađeno 75 hronoloških zapisa, 6 dokumenata i 6 fotografija.

Događaji

⚔️ 0. 8. 1941. Između s. Vognja i Srem. Mitrovice grupa fruškogorskih partizana prekinula železničku prugu.

⚔️ 0. 8. 1941. U Petrovaradinu grupa fruškogorskih partizana, uz pomoć dveju mesnih desetina iz Novog Sada i domobrana simpatizera NOP-a, izvršila akciju na magacin oružja i zaplenila 1 p. mitraljez i oko 20 pušaka.

⚔️ 24. 8. 1941. U s. Bešenovačkom Prnjavoru (kod Iriga) Iriška partijska organizacija doturila 15 pušaka i 2 sanduka municije fruškogorskim partizanima.

⚔️ 25. 8. 1941. U šumi Žilje (blizu Crvenog čota, na Fruškoj gori) grupa fruškogorskih partizana se sukobila sa žandarmima. Ranjen jedan žandarmerijski vodnik.

⚔️ 26. 8. 1941. Na Čerevićkoj karlici (blizu s. Čerevića, kod Petrovaradina) jača grupa ustaša i žandarma okružila logor fruškogorskih partizana, ali su ovi, posle duže borbe, uspeli da se prebace u novi logor na Hajdučkom bregu.

⚔️ 28. 8. 1941. Iz Iriga, po odluci OK KPJ za Srem jedna desetina boraca stigla na Frušku goru i priključila se komunistima oslobođenim iz kaznione u Srem. Mitrovici.

⚔️ 0. 9. 1941. Po odluci CK KPJ, iz Fruškogorskog NOP odreda prešlo u Srbiju 25 ranijih političkih osuđenika, koji su pobegli iz kaznione u Srem. Mitrovici.

⚔️ 0. 9. 1941. U Sremu, u svim podunavskim selima i onim u podnožju Fruške gore, formirane mesne partizanske jedinice (desetine) i odbori NO fonda.

⚔️ 9. 9. 1941. Na Hajdučkom bregu (na Fruškoj gori), po odluci OK KPJ za Srem, formiran Fruškogorski NOP odred.

⚔️ 11. 9. 1941. Na Hajdučkom bregu (na Fruškoj gori) delovi Fruškogorskog NOP odreda odbili napad žandarma iz s. Grgurevaca (kod Rume).

⚔️ 21. 9. 1941. Na Hajdučkom bregu Fruškogorski NOP odred posle dvočasovne borbe odbacio žandarme i naoružane meštane nemačkog porekla iz s. Grgurevaca (kod Rume).

⚔️ 28. 9. 1941. Na k. 401 (kod Hajdučkog brega, na Fruškoj gori) deo Fruškogorskog NOP odreda odbio napad žandarma iz s. Grgurevaca (kod Rume).

⚔️ 7. 10. 1941. Na Fruškoj gori izvršen neuspeo napad ustaša i domaćih Nemaca iz okolnih garnizona na Fruškogorski NOP odred, koji se bez gubitaka izvukao iz obruča.

⚔️ 4. 11. 1941. Između Srem. Mitrovice i s. Vognja i između s. Martinaca i s. Kuzmina (kod Srem. Mitrovice) borci Fruškogorskog NOP odreda i mesne desetine iz s. Bešenova (kod Rume) razorili prugu.

⚔️ 10. 11. 1941. U blizini s. Grgurevaca (kod Rume) grupa partizana Fruškogorskog NOP odreda probila se iz obruča.

⚔️ 11. 11. 1941. Na Krajincu (kod Rume) Fruškogorski NOP odred, odbivši napad, naneo gubitke poternom odeljenju ustaša, žandarma i domaćih Nemaca iz s. Grgurevaca.

⚔️ 9. 1. 1942. VŠ NOP odreda Jugoslavije naredio Štabu Fruškogorskog NOP odreda da se stavi pod komandu Glavnog štaba NOP odreda za Hrvatsku, dao mu uputstva u pogledu jačine i sastava njegova odreda, odredio mu zadatke i ukazao mu na način izvođenja akcija (pri čemu će voditi računa o specifičnim uslovima kraja u kome će dejstvovati).

⚔️ 25. 2. 1942. Grupa boraca Fruškogorskog NOP odreda, uz sadejstvo mesnih partizana, zauzela opštinsku zgradu u s. Martincima (kod Srem. Mitrovice), i zaplenila 4 puške.

⚔️ 5. 3. 1942. U s. Suljmu (kod Rume) grupa boraca iz Fruškogorskog NOP odreda i mesne desetine napali ustaški zatvor u opštinskoj zgradi, oslobodili jednu drugaricu i zaplenili 6 pušaka.

⚔️ 9. 3. 1942. Mesne desetine u s. Manđelosu (kod Srem. Mitrovice), streljale dvojicu petokolonaša i u opštini zaplenili 6 vojničkih pušaka i nešto municije. Jednovremeno, grupa boraca 1. čete fruškogorskog NOP odreda je napala žand. st. u s. Bešenovu (kod Rume), ubila komandira stanice i ranila nekoliko žandarma a stanicu i opštinsku arhivu zapalila; pri povratku iz akcije uhvatila je 3 petokolonaša (koji su zatim osuđeni na smrt) i zaplenila 2 njihove puške.

⚔️ 10. 3. 1942. U šumi kod s. Ležimira (na Fruškoj gori) grupa boraca Fruškogorskog NOP odreda razoružala nekoliko stražara koji su obezbeđivali seču drveta. Pri kraju akcije, napadnuti od veće grupe domaćih Nemaca i ustaša, partizani su pretrpeli gubitke od 5 poginulih i 1 ranjenog.

⚔️ 11. 3. 1942. Borci Fruškogorskog NOP odreda prekinuli tt veze između sela Ležimira i Čalme (kod Srem. Mitrovice).

⚔️ 12. 3. 1942. Između sela Šuljma i Bešenova (kod Rume) borci Fruškogorskog NOP odreda odbili napad delova domobranskog 1. lovačkog bataljona i žandarma iz okolnih stanica i prinudili ih na povlačenje u polazna uporišta.

⚔️ 13. 3. 1942. Grupa boraca Fruškogorskog NOP odreda napala žand. st. u s. Šuljmu (kod Rume) i posada nanela gubitke.

⚔️ 23. 3. 1942. U predelu Biklava (kod Iloka) 2. četa Fruškogorskog NOP odreda razbila dve čete iz domobranske Sremske brigade koje su nastupale sa pravca s. Starog Divoša.

⚔️ 24. 3. 1942. Pri povlačenju sa Ravnog (na Fruškoj gori), okružena od žandarmerijskih i ustaškodomobranskih snaga, ukupne jačine 1.200 vojnika 1. četa Fruškogorskog NOP odreda, sa komorom i izbeglicama, probila se na zapadni deo Fruške gore. Pri izvlačenju, u pravcu Gradine (k. 337) nenaoružano ljudstvo koje je odstupalo s komorom pretrpelo je gubitke.

⚔️ 0. 4. 1942. Izvršena reorganizacija Fruškogorskog NOP odreda: od dotadašnje dve čete i novih boraca formirane ukupno četiri čete.

⚔️ 11. 4. 1942. U s. Starom Divošu (kod Iloka) jedna desetina 2. čete Fruškogorskog NOP odreda napala ustašku stražu i nanela joj gubitke.

⚔️ 15. 4. 1942. U s. Starom Divošu (kod Iloka) grupa partizana 2. čete Fruškogorskog NOP odreda zarobila pet špijuna i petokolonaša i zaplenila jednu pušku.

⚔️ 18. 4. 1942. U s. Neštinu (kod Iloka) grupa boraca 1. čete Fruškogorskog NOP odreda napala i razoružala neprijateljsku posadu.

⚔️ 20. 4. 1942. U s. Šuijmu (kod Rume) 1. četa Fruškogorskog NOP odreda napala delove ustaškog pripremnog bataljona i nanela im gubitke.

⚔️ 25. 4. 1942. Borci Fruškogorskog NOP odreda prekinuli tt veze između sela Cerevića, Banoštora i Suseka (kod Iloka).

⚔️ 27. 4. 1942. Snage domobranske Sremske brigade, jačine 1.920 vojnika, otpočele dvodnevnu ofanzivnu akciju okruženja i čišćenja centralnog dela Fruške gore. Prva četa Fruškogorskog NOP odreda izmanevrisala je neprijatelja i prebacila se iz ugroženog područja na prostoriju severno od s. Starog Divoša (kod Iloka).

⚔️ 28. 4. 1942. Grupa boraca 2. čete Fruškogorskog NOP odreda prekinula tt veze između sela Čalme i Starog Divoša (kod Iloka).

⚔️ 6. 5. 1942. U s. Ledincima (kod Petrovaradina) delovi 1. čete Fruškogorskog NOP odreda pre padom zauzeli žand. st., zaplenili 8 pušaka sa 900 metaka, 16 bombi i dosta druge spreme i spalili opštinsku arhivu.

⚔️ 12. 5. 1942. Grupa boraca 1. čete Fruškogorskog NOP odreda prepadom razoružala nekoliko domaćih Nemaca i ustaša u koloniji rudnika Vrdnik i zaplenila 4 puške s municijom.

⚔️ 13. 5. 1942. Grupa boraca 1. čete Fruškogorskog NOP odreda obustavila rad u kamenolomu kod s. Rakovca (blizu Petrovaradina) i zaplenila 8 pušaka sa 550 metaka.

⚔️ 13. 5. 1942. Dva voda 1. čete Fruškogorskog NOP odreda napali nemačku posadu u s. Banoštoru (kod Iloka) i zaplenili nešto oružja.

⚔️ 24. 5. 1942. U oštroj borbi kod s. Vizića (blizu Iloka) borci 2. čete Fruškogorskog NOP odreda naneli ustaško-domobranskim poternim delovima osetne gubitke.

⚔️ 31. 5. 1942. Grupa boraca 3. čete Fruškogorskog NOP odreda prodrla u s. Nove Karlovce (kod Inđije), spalila opštinsku arhivu i zaplenila veću količinu kancelarijskog materijala i 400 kg šećera.

⚔️ 4. 6. 1942. Grupa boraca iz 1. čete Fruškogorskog NOP odreda upala u kamenolom kod s. Rakovca (blizu Petrovaradina) i zaplenila 225 kg dinamita, nekoliko hiljada kapisli i aparat za električno paljenje mina, a zatim sa radnicima održala miting i izložila im cilj NOB-a.

⚔️ 5. 6. 1942. Severno od s. Grgurevaca (kod Rume) borci 1. čete Fruškogorskog NOP odreda odbili pokušaj prodora nemačke čete ka Fruškoj gori i naneli joj gubitke.

⚔️ 17. 6. 1942. U sukobu kod s. Ljube (blizu Iloka) grupa boraca 2. čete Fruškogorskog NOP odreda nanela gubitke ustaškoj zasedi i zaplenila 7 pušaka.

⚔️ 4. 7. 1942. Grupa boraca 1. čete Fruškogorskog NOP odreda spalila autobus koji je saobraćao između s. Grgurevaca i Srem. Mitrovice. Likvidirani su jedan nemački oficir i vlasnik autobusa, poznati petokolonaš.

⚔️ 6. 7. 1942. Na putu s. Čerević-Ilok-Šid delovi Fruškogorskog NOP odreda i mesne desetine posekli 110 tt stubova.

⚔️ 6. 7. 1942. Na putu između s. Banoštora i s. Čerevića (kod Petrovarađina) grupa boraca Fruškogorskog NOP odreda minirala i srušila most.

⚔️ 8. 7. 1942. Na putu između sela Banoštora i Suseka (kod Iloka) grupa boraca Fruškogorskog NOP odreda minirala i srušila most.

⚔️ 9. 7. 1942. Grupa boraca Fruškogorskog NOP odreda zaustavila neprijateljski vojni automobil na drumu između Iloka i s. Banoštora, te ubila jednog oficira i jednog podoficira a automobil spalila.

⚔️ 9. 7. 1942. Na putu između s. Laćarka i s. Manđelosa (kod Srem. Mitrovice) grupa boraca Fruškogorskog NOP odreda minirala i srušila most.

⚔️ 10. 7. 1942. Ustaško-domobranske i žandarmerijske jedinice otpočele čišćenje Fruške gore od Fruškogorskog i Podunavskog NOP odreda. Podunavski NOP odred je izbegao udare i prebacio se u južni Srem, gde je otpočeo da pali žetvu, a Fruškogorski NOP odred je vodio zadržavajuću odbranu sa noćnim protivnapadima. Takvom taktikom neprijatelj je bio prisiljen da 16. jula obustavi dejstva i preduzme mere za zaštitu žetve.

⚔️ 10. 7. 1942. Delovi 1. čete Fruškogorskog NOP odreda minirali i srušili most na putu između s. Rakovca i s. Beočina i stub dalekovoda električne energije za kamenolom Rakovac i Beočinsku fabriku cementa.

⚔️ 11. 7. 1942. Na pustari kod s. Laćarka (blizu Srem. Mitrovice) grupa boraca 4. čete Fruškogorskog NOP odreda razoružala neprijateljsku stražu i zaplenila 7 pušaka sa 250 metaka, dosta druge vojničke opreme i 5 konja sa zapregom.

⚔️ 15. 7. 1942. Otpočela akcija paljenja žita u Sremu. Do 26. avgusta Fruškogorski NOP odred je spalio pšenicu sa oko 800 katastarskih jutara, Podunavski NOP odred sa oko 750, delovi od kojih je krajem meseca formiran Posavski NOP odred spalili su sa preko 700 i Bosutska četa je spalila sa 300 do 400 katastarskih jutara. Uništen je i veliki broj vršalica i kosačica.

⚔️ 15. 7. 1942. Kod s. Bingule (blizu Iloka) delovi Fruškogorskog NOP odreda zapalili. majur Borotin. Izgorele su 3 kuće, 5 traktora, 1 magacin, 80 kola slame i 14 m3 drva.

⚔️ 15. 7. 1942. Deo boraca Fruškogorskog NOP odreda razoružao stražu na železničkoj stanici Pavlovcima (kod Rume), uništio tt uređaje na stanici, 10 kosačica i 2 vršalice i spalio opštinsku arhivu.

⚔️ 20. 7. 1942. Grupa boraca Fruškogorskog NOP odreda izvršila iznenadni vatreni prepad na ž. st. u Rumi i nemačkim vojnicima i ustašama nanela gubitke a potom se povukla [Po neprijateljskim podacima prepad je izvršen 16. jula.].

⚔️ 20. 7. 1942. Prva četa Fruškogorskog NOP odreda izvršila napad na posadu u s. V. Radincima (kod Rume), jačine 40 ustaša i nemačkih vojnika. Akcija nije uspela, jer je neprijatelj otkrio napad pre vremena.

⚔️ 28. 7. 1942. Između sela Pećinaca i Dobrinaca (kod Rume) jedna desetina Fruškogorskog NOP odreda zapalila autobus i putnički automobil i likvidirala 3 ustaše.

⚔️ 4. 8. 1942. Delovi Fruškogorskog NOP odreda napali i razoružali neprijateljsku stražu kod slagališta municije -Beketovo- blizu Vrdnika i zaplenili 2 p. mitraljeza, 19 pušaka 1800 metaka i 49 bombi.

⚔️ 5. 8. 1942. Borci 3. čete Fruškogorskog NOP odreda napali posadu u s. Ledincima (kod Petrovaradina), jačine oko 50 žandarma, domobrana i ustaša i naneli joj gubitke a zaplenili 7 pušaka.

⚔️ 12. 8. 1942. Fruškogorski NOP odred izdao naređenje potčinjenim da poboljšaju unutrašnji red i da formiraju bolnicu i inžinjerijski vod.

⚔️ 15. 8. 1942. Štab Fruškogorskog NOP odreda izdao potčinjenim četama Uputstvo za vršenje predstražarske službe i Postupak u slučaju neprijateljskih napada.

⚔️ 18. 8. 1942. U kamenolomu kod s. Ledinaca (blizu Petrovaradina) grupa boraca Fruškogorskog NOP odreda zaplenjenim eksplozivom porušila postrojenja i 1 zgradu.

⚔️ 22. 8. 1942. Borci 3. čete Fruškogorskog NOP odreda napali ustaško-domobransku i žandarmerijsku posadu u s. Ledincima (kod Petrovaradina) i u petočasovnoj borbi uništili žand. st., naneli neprijatelju gubitke u ljudstvu i materijalu i zaplenili nekoliko pušaka s municijom.

⚔️ 23. 8. 1942. Druga i 4. četa Fruškogorskog NOP odreda otpočela napad na ustaško-domobransku posadu u s. Suseku (kod Iloka), jačine 35 vojnika i više naoružanih meštana. Razvila se oštra borba, koja se produžila u toku noći i sledećeg dana, ali uporište nije potpuno zauzeto, zbog intervencije mađarskih monitora i pristiglih neprijateljskih pojačanja iz Iloka i s. Neština. Neprijatelju su naneti gubici i zaplenjeno mu je 30 pušaka.

⚔️ 23. 8. 1942. Delovi Fruškogorskog NOP odreda ponovo napali ustaško-domobransko uporište u selu Ledincima (blizu Petrovaradina) gde su spalili arhive u opštinskoj i poštanskoj zgradi.

⚔️ 24. 8. 1942. Protiv Podunavskog i Fruškogorskog NOP odreda (ukupna jačina 410 boraca) na Fruškoj Gori, otpočela ofanzivna akcija (tzv. velika ofanziva) nemačkih i ustaško-domobranskih snaga, uz sadejstvo artiljerije, tenkova, vazduhoplovstva i delova mađarskog monitorskog puka za zaštitu vodenih puteva (jačine oko 17.000 vojnika). U borbama do 31. avgusta neprijatelj je uništio Štab NOP odreda za Srem a Fruškogorskom i Podunavskom NOP odredu naneo gubitke od oko 50 poginulih i ranjenih boraca. Neprijatelj je imao oko 80 poginulih vojnika.

⚔️ 0. 9. 1942. Po naređenju Štaba 3. operativne zone NOP odreda Hrvatske od 21. VIII 1942. izvršena reorganizacija dotadašnjih sremskih NOP odreda. Formiran je 3. NOP odred 3. operativne zone Hrvatske od tri bataljona: dotadašnji Fruškogorski NOP odred je preimenovan u 1. bataljon, Podunavski NOP odred u 2. bataljon i Posavski NOP odred u 3. bataljon 3. NOP odreda 3. operativne zone, a u Bosutskim šumama i dalje je ostala Bosutska partizanska četa (tri voda). Određeni su i novi rukovodioci jedinica.

⚔️ 0. 8. 1944. Na osnovu naredbe Glavnog štaba NOV i PO za Vojvodinu od 22. jula, izvršena reorganizacija 1. i 2. sremskog NOP odreda: od dotadašnjeg 1. bataljona 1. sremskog NOP odreda i novih boraca ponovo formiran Fruškogorski NOP odred, od 2. i 3. bataljona 1. sremskog NOP odreda i novih boraca formiran Posavski NOP odred, a od dotadašnjeg 2. sremskog NOP odreda formiran Bosutski NOP odred.

⚔️ 22. 8. 1944. Jedinice 6. vojvođanske NOU brigade i jedan bataljon Fruškogorskog NOP odreda jednovremeno napali nemačko-ustašku posadu u s. Manđelosu i obližnjoj pustari Grahovcu (kod Srem. Mitrovice). Posle oštre borbe, i pored početnih uspeha, oni ova uporišta nisu zauzeli zbog upornog otporga neprijatelja i zbog nesigurnih veza između jedinica. Odbačena su neprijateljska pojačanja iz Srem. Mitrovice. Gubici neprijatelja: 24 poginula i 36 ranjenih, a gubici jedinica NOVJ: 17 mrtvih i 68 ranjenih. Izgubljeno: minobacač, 2 p. mitraljeza i 2 puške.

⚔️ 25. 8. 1944. Na putu s. Kamenica-Venac (kod Petrovaradina) delovi Fruškogorskog NOP odreda iz zasede napali kolonu nemačkih vojnika koji su sprovodili zarobljene italijanske vojnike. Poginuli su 22 nemačka vojnika, zarobljeno je 9 nemačkih vojnika i oslobođen je 51 italijanski vojnik.

⚔️ 31. 8. 1944. Delovi Fruškogorskog NOP odreda porušili 500 m železničke pruge Srem. Karlovci

⚔️ 1. 9. 1944. Između Srem. Karlovaca i s. Beške jedan bataljon Fruškogorskog NOP odreda porušio 500 metara železničke pruge, posekao 10 tt stubova i razrušio jedan bunker.

⚔️ 5. 9. 1944. Između s. Čortanovaca i s. Beške (kod Inđije) jedan bataljon Fruškogorskog NOP odreda razorio oko 300 metara pruge.

⚔️ 11. 9. 1944. U rejonu Jabuke (na Fruškoj gori), po naredbi Glavnog štaba NOV i PO za Vojvodinu, od dotadašnjeg Fruškogorskog NOP odreda i novih boraca formirana 8. vojvođanska NOU brigada.

Dokumenti

Fotografije

Povezane odrednice

Avijacija u oslobodilačkom ratu Partizanke 1. sremski partizanski odred Mađarska u drugom svetskom ratu Irig Inđija Partizanska taktika Italija u drugom svetskom ratu Grgurevci Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Petrovaradin Borbe u Srbiji 1944. 8. vojvođanska udarna brigada Vrhovni štab NOVJ Ni zrno žita okupatoru! Ilok Hrvatsko domobranstvo Sanitet u ratu Glavni štab Vojvodine Borbe u Srbiji 1942. Borbe u Srbiji 1943. Glavni štab Hrvatske Ustanak u Srbiji 1941. Bitka za Srbiju Borbe u Lici 1942. Centralni komitet KPJ Ustanak u Sremu 1941. Borbe u Sremu 1942. 6. vojvođanska udarna brigada Novi Sad Žene u ratu Operacija Fruška gora Politički komesari u NOR-u Sremska Mitrovica Diverzije u oslobodilačkom ratu Borbe u Sremu 1943. Ruma Sremska Kamenica Zasede u oslobodilačkom ratu Bolnice u oslobodilačkom ratu Sremski zdrug (NDH)