Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 28.04.2024: 3 nove knjige ****
ustanak

Tifus u ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 19 hronoloških zapisa, 16 dokumenata i 1 fotografija.

Događaji

⚔️ 0. 3. 1942. U s. D. Kruševu (na ušću r. Pive i r. Tare) po naređenju VŠ NOP i DV Jugoslavije formirana centralna bolnica za bolesnike od pegavog tifusa.

⚔️ 3. 3. 1942. VŠ NOP i DV Jugoslavije uputio sekretaru MK KPJ za Sarajevo pismo o potrebi za nabavkom sanitetskog materijala (naročito injekcija protiv pegavog i trbušnog tifusa), municije i drugog materijala.

⚔️ 29. 3. 1942. Referent saniteta VŠ NOP i DV Jugoslavije izdao sanitetskim organima i vojnim i političkim rukovodiocima NOP i DV na području Bosne uputstvo o suzbijanju pegavog tifusa.

⚔️ 0. 5. 1942. U centralnoj bolnici VŠ NOP i DV Jugoslavije u Šćepan Polju (kod Foče) umro od pegavog tifusa član GŠ NOP i DV za BiH i komandant Operativnog štaba NOP i DV za istočnu Bosnu Slobodan Princip Seljo, narodni heroj.

⚔️ 0. 10. 1942. Na Ravnoj gori (u Slavoniji) održano savetovanje rukovodilaca saniteta u 3. operativnoj zoni NOP odreda Hrvatske, na kome se raspravljalo o merama za sprečavanje širenja pegavog tifusa u jedinicama i pozadini.

⚔️ 0. 1. 1943. Sanitetski odsek VŠ NOV i POJ izdao jedinicama NOV i POJ uputstvo o merama za sprečavanje pegavog i trbušnog tifusa.

⚔️ 0. 1. 1943. U Centralnoj bolnici VŠ NOV i POJ u Bos. Petrovcu izvršio samoubistvo u agoniji, kao ranjenik i oboleo od tifusa nastavnik Oficirske škole VŠ NOV i POJ i član Centralnog odbora USAOJ-a Petar Jovanović, narodni heroj.

⚔️ 0. 1. 1943. U Centralnoj bolnici VŠ NOV i POJ u Bos. Petrovcu umro od tifusa bivši komandir čete u 2. bataljonu Nikšićkog NOP odreda Pero Giljan, narodni heroj.

⚔️ 0. 3. 1943. U s. Majkić-Japri (kod San. Mosta) izvršio samoubistvo, kao tifusni bolesnik, politički komesar 4. udarne divizije NOVJ Milinko Kušić, narodni heroj.

⚔️ 0. 3. 1943. Kod s. Jablanice (blizu Mostara), u borbi protiv četnika i italijanskih jedinica, ranjen zamenik političkog komesara bataljona 2. dalmatinske NOU brigade Milovan Čelebić, narodni heroj, koji je posle toga umro od tifusa u centralnoj bolnici pri VŠ NOV i POJ.

⚔️ 0. 5. 1943. U bolnici na Kordunu umro od tifusa zamenik političkog komesara 2. udarne brigade 8. divizije NOVJ Rade Janjanin, narodni heroj.

⚔️ 16. 5. 1943. Vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito naredio jedinicama Glavne operativne grupe VŠ da svi štabovi i komandni kadar posvete posebnu pažnju i ukažu svestranu pomoć trupnom sanitetu, da bi očuvali borbenu sposobnost svojih jedinica, koje su bile najviše zahvaćene tifusom.

⚔️ 16. 5. 1943. Vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito naredio GŠ NOV i PO za Hrvatsku da od Vrhovne komande savezničkih snaga za Srednji istok zatraži zavoje, serum protiv tifusa i tetanusa, aparate za transfuziju krvi i drugi najpotrebniji sanitetski materijal za Centralnu bolnicu VŠ.

⚔️ 14. 6. 1943. U rejonu katuna Lučke i Vrbničke kolibe (na pl. Zelengori) prikupila se glavnina razbijene 3. udarne divizije NOVJ (Štab divizije, 1. dalmatinska NOU brigada bez 2. bataljona, 5. crnogorska NOU brigada bez dva bataljona i 5. bataljon 3. proleterske NOU brigade, divizijska baterija i nekoliko stotina pokretnih ranjenika i tifusara iz Centralne bolnice VŠ NOV i POJ). Divizija je zatim, izvršivši reorganizaciju, nastavila pokret i posle sedam dana na Romaniji ušla u sastav Glavne operativne grupe VŠ NOV i POJ. Ostale jedinice su se probile u dva pravca: glavnina 3. proleterske NOU brigade na Vučevo, a odatle preko Pive i Tare u Sandžak; nekoliko stotina boraca i ranjenika, čiju su većinu sačinjavali Mostarski bataljon 10. hercegovačke NOU brigade i 2. bataljon 1. dalmatinske NOU brigade, preko Maglića u s. Izgore.

⚔️ 1. 8. 1943. Vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito naredio Štabu 2. bosanskog udarnog korpusa NOVJ da preduzme potrebne mere za sprečavanje epidemije trbušnog tifusa.

⚔️ 22. 10. 1943. VŠ NOV i POJ naredio GŠ NOV i PO za Hrvatsku da organizuje dezinfekcijske stanice na komunikacijskim čvorovima radi suzbijanja pegavog tifusa kod jedinica i stanovništva, a sutradan mu dostavio i uputstvo o formiranju tih stanica.

⚔️ 8. 4. 1944. VŠ NOV i POJ uputio direktivu Štabu 3. udarnog korpusa NOVJ: kritikuje rad sanitetskih organa ovog korpusa i naređuje da se preduzmu sve mere radi lokalizovanja pegavog tifusa; traži mišljenje da li se može ostvariti već poslata direktiva - da se od jedne divizije iz 3. udarnog korpusa i jedne vojvođanske divizije oformi udarna grupa za ostvarenje operativnih zamisli VŠ NOV i POJ.

⚔️ 30. 10. 1944. Sanitetski odsek GŠ NOV i PO za Makedoniju izdao naređenje da se brigade, kod kojih se pojavi pegavi tifus, stave pod karantin od 21 dan.

⚔️ 17. 12. 1944. VŠ NOV i POJ naredio GŠ NOV i PO za Hrvatsku: u saradnji sa civilnim sanitetom povesti energičnu kampanju protiv pegavog tifusa; poslati izveštaj o stanju i uzrocima oboljenja i o raspoloživim suvim komorama i dezinfekciomm stanicama.

Dokumenti

📜 Uputstvo referenta saniteta Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 29 marta 1942 god. sanitetskim organima, vojnim i političkim rukovodiocima Narodnooslobodilačke partizanske i dobrovoljačke vojske na području Bosne o suzbijanju pegavog tifusa

📜 Uputstvo Sanitetskog otseka Vrhovnog štaba NOV i POJ od januara 1943 god. jedinicama NOV i POJ za borbu protiv pegavog i trbušnog tifusa

📜 Naredba Štaba III operativne zone komandama Psunjskog i Papučko-krndijskog područja, svim bolnicama i referentima saniteta, kao i Štabu IV divizije za poduzimanje mjera u cilju suzbijanja epidemije pjegavog tifusa

📜 Dopis Referenta saniteta XII NO brigade IV divizije Komandi Psunjskog područja kojim se traži sprovođenje izolacije vojnih i civilnih lica u nekim selima područja radi suzbijanja epidemije trbušnog tifusa

📜 Izvještaj štaba Sedme NOU divizije od 24 marta 1943 god. Vrhovnom štabu NOV i PO Jugoslavije o rasporedu, reorganizaciji i popuni jedinica i o pojavi tifusa

📜 Direktiva štaba Četvrte NOU divizije od 27 marta 1943 god. potčinjenim jedinicama o daljim zadacima na prostoriji Grmeča i Podgrmeča i poduzimanju mjera za suzbijanje tifusa

📜 Izvještaj štaba Sedme NOU divizije od 27 marta 1943 god. Vrhovnom štabu NOV i PO Jugoslavije o reorganizaciji Sedme i Osme NOU brigade i o pojavi tifusa u Osmoj brigadi

📜 Izveštaj šefa sanitetskog otseka Vrhovnog štaba NOV i POJ od 29 marta 1943 god. Vrhovnom štabu o teškoćama sanitetske službe pri evakuaciji ranjenika i širenju epidemije pegavog tifusa

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 30 marta 1943 god. Štabu Sedme NOU divizije da povuče Osmu (Drugu Banijsku) NOU brigadu sa zaštitničkih položaja u karantin radi sprečavanja daljeg širenja epidemije pegavog tifusa

📜 Izvještaj štaba Osme krajiške brigade od 19 aprila 1943 god. štabu Prvog bosanskog NOU korpusa o situaciji na sektoru Brigade, pojavi oboljenja od tifusa i jačini neprijateljskih snaga u Bihaću

📜 Naređenje Sanitetskog otseka Vrhovnog štaba NOV i POJ od 28 aprila 1943 Komandi mesta Kalinovik da sve tifusne bolesnike prebaci na prostor Miljevine

📜 Naređenje vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 1. avgusta 1943. Štabu Drugog bosanskog NOU korpusa da preduzme potrebne mere za sprečavanje epidemije trbušnog tifusa

📜 Naređenje vrhovnog komandanta NOV i POJ druga Tita od 22. oktobra 1943. Glavnom štabu NOV i PO Hrvatske da organizuje dezinfekcijske stanice na komunikacijskim čvorovima radi suzbijanja pegavog tifusa kod jedinica i stanovništva

📜 Pismo partijsko-političkog rukovodioca pri Sanitetskom odseku Vrhovnog štaba NOV i POJ od 29. oktobra 1943. Štabovima operativnih jedinica NOVJ da posvete pažnju uzdizanju trupnog sanitetskog kadra i preventivnim merama protiv epidemije pegavog tifusa

📜 Cirkularno pismo pomoćnika šefa Sanitetskog odseka Vrhovnog štaba NOV i POJ od 17. marta 1944. o vakcinaciji protiv pegavog tifusa i o pomoći zubnog lekara u garnizonu Drvar

📜 Upozorenje vrhovnog komandanta NOV i POJ maršala Jugoslavije Josipa Broza Tita od 8. aprila 1944. štabu 3. korpusa NOVJ na zabrinjavajući broj ranjenika i tifusnih bolesnika u Korpusu i naređenje da razmotri mogućnost za upućivanje jedne udarne grupe divizija u zapadnu Srbiju

Fotografije

Povezane odrednice

Josip Broz Tito Kalinovik Borbe u Srbiji 1944. Obrazovanje u oslobodilačkom ratu 10. hercegovačka udarna brigada 5. kordunaška udarna brigada (2. brigada 8. divizije NOVJ) Narodni heroji Jugoslavije Glamoč Četnici u drugom svetskom ratu USAOJ Borbe u Hrvatskoj 1944. Politički komesari u NOR-u 3. udarni korpus NOVJ (1. bosanski) 2. dalmatinska proleterska udarna brigada Operacija Foča Nikšićki partizanski odred Operacija Schwarz 8. kordunaška divizija NOVJ 7. banijska divizija NOVJ Borbe u Hercegovini 1943. Borbe u Hrvatskoj 1943. Nikšić Operacija Weiss Borbe u Makedoniji 1944. Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. Foča Glavni štab Hrvatske 3. proleterska (sandžačka) udarna brigada Italija u drugom svetskom ratu 8. banijska udarna brigada Sarajevo Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. Bosanski Petrovac 1. dalmatinska proleterska udarna brigada Borbe u Hrvatskoj 1942. Bolnice u oslobodilačkom ratu Sanski Most Centralna bolnica NOVJ Borbe u Bosni i Hercegovini 1942. Ranjenici u ratu Sanitet u ratu 5. proterska (crnogorska) udarna brigada Bitka na Sutjesci Borbe za Istočnu Bosnu 1942. 3. udarna divizija NOVJ Vrhovni štab NOVJ 8. krajiška brigada Borbe u Crnoj Gori 1942. 4. krajiška divizija NOVJ Saradnja četnika sa okupatorom 5. udarni korpus NOVJ (2. bosanski) Glavna operativna grupa NOVJ