Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 28.04.2024: 3 nove knjige ****
ustanak

Operacija Foča

Za ovaj pojam je pronađeno 11 hronoloških zapisa, 22 dokumenata i 6 fotografija.

Događaji

⚔️ 0. 5. 1942. U centralnoj bolnici VŠ NOP i DV Jugoslavije u Šćepan Polju (kod Foče) umro od pegavog tifusa član GŠ NOP i DV za BiH i komandant Operativnog štaba NOP i DV za istočnu Bosnu Slobodan Princip Seljo, narodni heroj.

⚔️ 7. 5. 1942. Delovi italijanske divizije -Taurinenze-, uz pomoć četnika koji su izvršili puč u Trebevićkom i Igmanskom bataljonu Kalinovičkog NOP odreda, zauzeli Trnovo, ali su na Kogoju (prevoju južno od Trnova) zaustavljeni od pet bataljona Kalinovičkog NOP i Fočanskog NO dobrovoljačkog odreda. Italijanske jedinice su imale gubitke od preko 100 vojnika izbačenih iz stroja.

⚔️ 8. 5. 1942. Na Morinama delovi italijanske divizije -Kačatori dele Alpi- savladali manii otpor delova Fočanskog NO dobrovoljačkog i Kalinovičkog NOP odreda i zauzeli Ulog. Obaljski dobrovoljački bataljon Kalinovičkog NOP odreda prešao je na stranu italijanskih jedinica.

⚔️ 10. 5. 1942. Zbog nadiranja italijanskih jedinica CK KPJ i VŠ NOP i DV Jugoslavije napustili Foču i uputili se prema s. Plužinama (kod Šavnika).

⚔️ 10. 5. 1942. Delovi italijanske divizije -Pusterija-, nastupajući s pravca Goražda, zauzeli Foču, iz koje su se Vrhovni štab NOP i DV Jugoslavije i delovi 1. i 2. proleterske NOU brigade, Romanijskog NOP i Fočanskog NO dobrovoljačkog odreda pravovremeno povukli.

⚔️ 12. 5. 1942. Kod s. Dražljeva delovi Severnohercegovačkog NOP odreda sprečili prodor ojačanog 52. puka italijanske divizije -Kačatori dele Alpi- iz Gacka prema Čemernu i Foči. Posle trodnevnih borbi, uz gubitke od 9 mrtvih i 22 ranjena, italijanski puk je prodro u s. Vrbu i spalio ga.

⚔️ 17. 5. 1942. Četnici izvršili puč u Fočanskom NO dobrovoljačkom odredu, pobili članove štaba odreda i većinu četa preveli u četnike. Ostale čete su se uglavnom raspale, a od preostalih boraca je 23. maja formiran kombinovani Dragočavsko-čelebićki partizanski bataljon.

⚔️ 18. 5. 1942. Romanijski NOP odred (od 400 boraca, sa oko 100 izbeglica) otpočeo proboj sa pl. Zelengore na pl. Romaniju. U borbama protiv italijanskih vojnika i četnika, pri prelazu preko komunikacija Foča-Kalinovik i Kalinovik-Trnovo, on je pretrpeo osetne gubitke a zatim se, do 25. maja, prebacio preko pl. Jahorine i pruge Sarajevo-Višegrad na pl. Romaniju gde se zbog gubitaka uskoro osuo.

⚔️ 18. 5. 1942. U noćnom napadu na isturene položaje na Kruščici (kod Foče) delovi 2. proleterske NOU brigade razbili 141. četu bataljona >Bolcano- italijanske divizije -Pusterija-.

⚔️ 19. 5. 1942. CK KPJ uputio OK KPJ za Foču direktivu o zbrinjavanju izbeglica iz Foče i s teritorije Kalinovičkog NOP odreda.

⚔️ 23. 5. 1942. Na Uzlupu (kod Foče) od ostataka Fočanskog i Drinskog NO dobrovoljačkog odreda formiran kombinovani Dragočavsko-čelebićki partizanski bataljon. Posle povlačenja u Bos. krajinu on je ušao u sastav 5. crnogorske NOU brigade.

Dokumenti

📜 Uputstvo Vrhovnog komandanta NOP i DV Jugoslavije druga Tita od maja 1942 god. načelniku Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije za stvaranje pravaca uz dolinu Drine i uznemiravanje Italijana u Foči

📜 Zapovest komandanta 718. pešadijske divizije od 2. maja 1942. potčinjenim jedinicama za preduzimanje operacije protiv NOP i DV Jugoslavije na području Foče

📜 Zapovest Komande alpinske divizije »Pusterija« od 4. maja 1942. potčinjenim jedinicama za akciju »Foča«

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta NOP i DV Jugoslavije druga Tita od 6 maja 1942 god. Glavnom štabu NOP i DO za Crnu Goru i Boku i delegatima Vrhovnog štaba pri njemu za izvođenje odlučnog udara na kolašinsku četničku grupaciju i obaveštenje o uspešnim partizanskim ofanzivnim dejstvima na okupatorske snage koje pokušavaju da izvrše obuhvat Kalinovika i Foče

📜 Obaveštenje Vrhovnog komandanta NOP i DV Jugoslavije druga Tita od 7 maja 1942 god. Operativnom štabu NOP i DO za Hercegovinu i južnu Dalmaciju o novonastaloj situaciji zbog prodora Italijana, Nemaca i ustaša u rejon Kalinovik - Foča

📜 Dopunska naređenja komandanta 2. armije generala Roate od 7. maja 1942. »Borbenoj grupi Bader« i italijanskom 6. armijskom korpusu za izvođenje operacije »Foča«

📜 Obaveštenje načelnika Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 11 maja 1942 god. Vrhovnom komandantu drugu Titu o preduzetim merama posle ulaska Italijana u Foču

📜 Naređenje načelnika Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 11 maja 1942 god. Štabu Prve proleterske NOU brigade za svestrano izviđanje neprijatelja i način dejstva na Italijane posle njihovog zauzimanja Foče

📜 Obaveštenje Vrhovnog komandanta NOP i DV Jugoslavije druga Tita od 13 maja 1942 god. delegatu Vrhovnog štaba Moši Pijade o situaciji posle napuštanja Foče i zahtev za podnošenje izveštaja o situaciji u Crnoj Gori

📜 Zajedničko obaveštenje pomoćnika načelnika Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije i komandanta Trećeg (Kragujevačkog) bataljona Prve proleterske NOU brigade od 13 maja 1942 god. Sretenu Žujoviću o italijianskom ispadu iz Foče ka Šćepan Polju i Čelebiću i o otseku koji će zatvarati Treći (Kragujevački) bataljon

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta NOP i DV Jugoslavije druga Tita od 16 maja 1942 god. Štabu Druge proleterske NOU brigade da proceni mogućnost izvršenja noćnog prepada na neprijateljski logor kod Foče

📜 Odobrenje Vrhovnog komandanta NOP i DV Jugoslavije druga Tita od 18 maja 1942 god. Štabu Druge proleterske NOU brigade za napad na talijanski logor kod Foče i obaveštenje o borbama i političkoj situaciji u Crnoj Gori i Dalmaciji

📜 Odobrenje Vrhovnog komandanta NOP i DV Jugoslavije druga Tita od 18. svibnja 1942. Štabu Druge proleterske NOU brigade za napad na talijanski logor kod Foče i obavještenje o borbama i političkoj situaciji u Crnoj Gori i Dalmaciji

📜 Direktiva Centralnog komiteta KPJ od 19 maja 1942 god. Okružnom komitetu KPJ za Foču o zbrinjavanju izbeglog stanovništva iz Foče i sa teritorije Kalinovičkog NOP odreda

📜 Obaveštenje Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 19 maja 1942 god. Glavnom štabu NOP i DO za Sandžak o situaciji kod Foče i naređenje za budno praćenje pokreta neprijatelja za infiltraciju manjih odeljenja u njegovu pozadinu

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta NOP i DV Jugoslavije druga Tita od 19 maja 1942 god. Štabu Trećeg (Kragujevačkog) bataljona Prve proleterske NOU brigade za odlazak na teritoriju Zakmura radi hvatanja i kažnjavanja petokolonaških elemenata iz Zakmurskog bataljona Fočanskog NOP i Dobrovoljačkog odreda

📜 Izveštaj komandanta Borbene grupe Bader od 20. maja 1942. Operativnom odeljenju komandujućeg generala i komandanta u Srbiji o toku i rezultatima operacije Foča protiv NOP i DV Jugoslavije

📜 Izvještaj Štaba 2. proleterske brigade od 25. maja 1942. Vrhovnom štabu NOP i DV Jugoslavije o brojnom stanju ljudstva i naoružanja, političkom i kulturno-prosvjetnom radu i akcijama brigade u rejonu Foče

📜 Naređenje Aleksandra Rankovića od 28 maja 1942 god. Štabu Druge proleterske NOU brigade da sadejstvuje Pljevaljskom bataljonu u borbi protiv Talijana i utvrdi jačinu neprijateljskih snaga na području Foča - Čajniče - Pljevlja

📜 Naređenje Aleksandra Rankovića od 28 maja 1942 god. Glavnom štabu NOP i DO za Sandžak da dostavlja izveštaje o opštoj situaciji na frontu i organizuje sadejstvo sa Drugom proleterskom NOU brigadom, i obaveštenje o polasku jednog italijanskog puka iz Foče za Pljevlja

📜 Obaveštenje Aleksandra Rankovića od 28 maja 1942 god. Štabu Trećeg (Kragujevačkog) bataljona Prve proleterske NOU brigade o nepovoljnoj situaciji u Crnoj Gori i Sandžaku i uputstvo o načinu daljeg dejstva i izviđanja neprijateljskih snaga u Foči

📜 Naređenje Aleksandra Rankovića od 30 maja 1942 god. Štabu Trećeg (Kragujevačkog) bataljona Prve proleterske NOU brigade za zatvaranje prilaza ka Kruševu i Tjentištu, uspostavljanje veze sa Severnohercegovačkim NOP odredom i izviđanje u pravcu Foče

Fotografije

Povezane odrednice

5. alpska divizija Pusteria Borbe u Hercegovini 1942. Valjevo Sreten Žujović Kalinovik Josip Broz Tito Kraljevački partizanski odred 718. pešadijska divizija Trnovo Moša Pijade Centralna bolnica NOVJ Kalinovički partizanski odred Bela garda Goražde Šavnik Borbe u Dalmaciji 1942. Gacko Vlado Zečević Trebinje Prateći bataljon Vrhovnog štaba Foča Sjevernohercegovački partizanski odred Kragujevački partizanski odred Romanijski partizanski odred 22. pešadijska divizija Cacciatori delle Alpi Pljevlja Tifus u ratu Mario Roatta Borbe za Istočnu Bosnu 1942. Glavni štab Crne Gore Bolnice u oslobodilačkom ratu Kolašin Operacija Weiss Kultura i umetnost u oslobodilačkom ratu Vrhovni štab NOVJ Centralni komitet KPJ Paul Bader Izbeglice i progoni u drugom svetskom ratu 6. italijanski armijski korpus 2. proleterska udarna brigada 5. proterska (crnogorska) udarna brigada Saradnja četnika sa okupatorom Borbe u Hrvatskoj 1942. Narodni heroji Jugoslavije Aleksandar Ranković Borbe u Crnoj Gori 1942. Četnici u drugom svetskom ratu Arso Jovanović Italija u drugom svetskom ratu 1. proleterska udarna brigada Borbe u Bosni i Hercegovini 1942. 1. alpska divizija Taurinense Borbe u Sloveniji 1942.