Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 28.04.2024: 3 nove knjige ****
ustanak

Operacija Mačva

Za ovaj pojam je pronađeno 20 hronoloških zapisa, 17 dokumenata i 13 fotografija.

Događaji

⚔️ 0. 9. 1941. Kod s. Štitara (nedaleko od Šapca) poginuo komandir čete Mačvanskog NOP odreda Dragoslav Srnić Padobranac, narodni heroj.

⚔️ 0. 9. 1941. Otpočela neprijateljska ofanziva protiv NOP odreda Jugoslavije u Srbiji koja je, sa izvesnim prekidima, trajala do polovine decembra.

⚔️ 15. 9. 1941. Iz Francuske prebačena u Srbiju nemačka 342. pešadijska divizija, ojačana jednim bataljonom 100. tenkovske brigade, kao pojačanje za borbu protiv NOP-a.

⚔️ 21. 9. 1941. Komandant nemačkog 18. korpusa izdao zapovest 342. pešadijskoj diviziji da na odseku Srem. Mitrovica - Šabac forsira r. Savu i otpočne čišćenje Mačve nastupajući prema s. Lipolistu. Ojačani nemački 125. samostalni pešadijski puk iz Valjeva treba da sadejstvuje dolinom r. Jadra prema Loznici, a ustaško-domobranske snage i jedinice nemačke 718. pešadijske divizije na r. Drini imaju zadatak da spreče prelazak partizana u Bosnu. Sva naselja iz kojih se (ili iz čije se okoline) bude davao otpor, ili u čijoj se blizini bude našlo oružje ili municija, treba spaliti; sve muško stanovništvo od 15 do 60 godina uputiti u koncentracione logore severno od Save, a celokupno žensko stanovništvo koristiti za prinudni rad; svu stoku prikupiti u torove na obema obalama Save.

⚔️ 22. 9. 1941. Jedinice Podrinskog, Valjevskog i Posavskog NOP odreda u 23 časa obnovile napad na Šabac i prodrle do centra grada, odakle su sutradan, protivnapadom svežih snaga nemačke 342. pešadijske divizije, odbačene na polazne položaje.

⚔️ 23. 9. 1941. General Berne naredio nemačkoj 342. pešadijskoj diviziji da pređe u Šabac i sve muškarce od 14 do 70 godina pohvata i prebaci u koncentracioni logor koji ta divizija treba da podigne severno od reke Save.

⚔️ 24. 9. 1941. U Šapcu delovi nemačke 342. divizije, uz pomoć tamošnjih jedinica, preduzeli pretresanje i hapšenje. Do 27. septembra uhapsili 6418 lica od 14 do 70 godina i 200 njih streljali, uništavajući i pljačkajući imovinu stanovništva. Uhapšene građane nemački vojnici naterali da trče oko 20 km do s. Jarka (kod Srem. Mitrovice), gde je podignut koncentracioni logor. Uz put ubijali sve one koji fizički nisu mogli da izdrže pakleni tempo trčanja.

⚔️ 28. 9. 1941. Kod Šapca prešao Savu 699. puk, a kod M. Mitroviće 697. puk nemačke 342. pešadijske divizije.

⚔️ 29. 9. 1941. Otpočele operacije nemačke 342. pešadijske divizije sa težištem na komunikaciji Šabac-Loznica (početak prve neprijateljske ofanzive).

⚔️ 29. 9. 1941. U severnoj Mačvi nemački vojnici pohvatali oko 800 seljaka i odveli u logor u s. Jarku (kod Srem. Mitrovice). Uz put pobili 500 ljudi.

⚔️ 29. 9. 1941. Posle borbe protiv delova nemačke 342. pešadijske divizije u rejonu M. Mitroviće i na liniji Tabanović-Štitar-Slepčević-Bogosavac, Podrinski NOP odred povukao se na severne ogranke Cera.

⚔️ 30. 9. 1941. Podrinski NOP odred i Kolubarski i Rađevski bataljon Valjevskog NOP odreda organizovali položaj za odbranu na liniji Lipolist-Petkovića-Čokešina-Vidojevica i do 9. oktobra zadržavali prodor nemačke 342. divizije.

⚔️ 10. 10. 1941. Na liniji Strnica-Radovašnica-Device ojačani Podrinski NOP odred zadržao prodor jedinica nemačke 342. divizije ka Loznici.

⚔️ 13. 10. 1941. Delovi Valjevskog NOP odreda odbacili đelove nemačke 342. divizije iz rejona Cigankulje i Mićanavskog brda ka selu Dragincu, naneli im gubitke od 4 mrtva i 19 ranjenih i uništili 1 tenk.

⚔️ 19. 10. 1941. VŠ NOP odreda Jugoslavije izdao saopštenje o neuspesima okupatora i njegovih pomagača u borbama sa NOP odredima u Srbiji za vreme prve faze I neprijateljske ofanzive.

⚔️ 20. 10. 1941. Delovi nemačke 342. pešadijske divizije slomili otpor jedinica Podrinjskog i Valjevskog NOP odreda i prodrli u Krupanj, gde su popalili sve zgrade, sem onih u krugu fabrike antimona, poubijali ranjenike, lekare i bolničare (koje su pohvatali u bolnici u Krupnju) i sve civilno stanovništvo koje nije uspelo da se na vreme skloni.

⚔️ 22. 10. 1941. Kod s. Mojkovca (blizu Krupnja) delovi nemačke 342. pešadijske divizije savladali otpor delova Valjevskog NOP odreda.

⚔️ 30. 10. 1941. Delovi Valjevskog i Užičkog NOP odreda sprečili pokušaj delova nemačke 342. pešadijske divizije da se iz Valjeva probiju ka Kosjerićima i Užicu (sada: Titovo Užice) i odbacili ih ka Valjevu. Pri tome uništena 2 tenka i oko 300 nemačkih vojnika izbačeno iz stroja.

⚔️ 2. 11. 1941. Iz Srem. Mitrovice prebačen u Šabac nemački 597. landesšicen bataljon radi obezbeđenja pozadine nemačke 342. pešadijske divizije.

⚔️ 5. 11. 1941. Kod sela Zavlaka, Kamenice, Koceljeva i Gole Glave delovi nemačke 342. pešadijske divizije, posle oštrih borbi, potisnuli glavninu Posavskog i Valjevskog NOP odreda iz Tamnave na levu obalu r. Jadra.

Dokumenti

Fotografije

Povezane odrednice

Pljačka u ratu Harald Turner Saradnja partizana i četnika 1941. Jezdimir Dangić Adolf Hitler Valjevo Ljubo Novaković Bolnice u oslobodilačkom ratu Narodni heroji Jugoslavije Pokolj u Šapcu 1941. Partizanska taktika Mačvanski partizanski odred Žene u ratu Viša komanda 65 za naročitu upotrebu Borbe za Istočnu Bosnu 1942. Nemački zločini u Jugoslaviji Edmund Glaise-Horstenau Wilhelm List Ustanak u Sremu 1941. Paul Bader Milan Nedić Dragoljub Draža Mihailović Streljanja u oslobodilačkom ratu Srpska državna straža (nedićevci) Šabac 117. lovačka divizija Mojkovac Loznica 704. pešadijska divizija Walter Kuntze Ustanak u Srbiji 1941. Četnici u ustanku Užice 118. lovačka divizija Ranjenici u ratu Vermaht u Jugoslaviji 342. pešadijska divizija Holokaust u Jugoslaviji Valjevski partizanski odred Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Diverzije u oslobodilačkom ratu Bitka za Loznicu 1941. Zločini u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu Beograd 718. pešadijska divizija Dragoslav Račić Užički partizanski odred "Dimitrije Tucović" Borbe za Gornji Milanovac 1941. Krupanj Opsada Kraljeva 1941. Operacija Užice Kosta Pećanac Sremska Mitrovica Ustanak u Bosni i Hercegovini 1941. Franz Böhme Bitka za Šabac 1941. Nemački zločini u Srbiji 1941. Vrhovna komanda Vermahta