Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 03.03.2024: 7 novih knjiga ****
ustanak

Krupanj u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 26 hronoloških zapisa, 11 dokumenata i 2 fotografija.

Događaji

⚔️ 27. 6. 1941. U Rađevini (kod Krupnja), od 5-6 članova KPJ, formirana prva partizanska jedinica, kojoj je postavljen zadatak da formira Rađevsku četu.

⚔️ 14. 7. 1941. Za borbu protiv partizana, završeno formiranje tri -leteće brigade-, svaka jačine 80 nemačkih vojnika i 20-30 žandarma. Štab im se nalazio u Valjevu, a bile su razmeštene na prostoriji Umka, Obrenovac, Valjevo, Mionica i, jedna, u okolini Krupnja.

⚔️ 0. 8. 1941. GŠ NOP odreda Jugoslavije naredio Podrinskom, Valjevskom i Posavskom NOP odredu da, u cilju stvaranja slobodne teritorije, napadnu i oslobode: Krupanj, Stolice, Banju Koviljaču, Loznicu i Bogatić.

⚔️ 6. 8. 1941. Na putu Krupanj-Loznica delovi Valjevskog NOP odreda srušili most.

⚔️ 13. 8. 1941. Delovi Valjevskog NOP odreda napali nemačku posadu Krupnja i naneli joj gubitke.

⚔️ 16. 8. 1941. U s. Beloj Crkvi (kod Krupnja) Rađevska četa Valjevskog NOP odreda napala nemačku posadu (30 vojnika) i prinudila je da se povuče. Zaplenila 27 pušaka i 1 mitraljez.

⚔️ 30. 8. 1941. U s. Stolicama (kod Krupnja) Kolubarska četa Valjevskog NOP odreda napala nemačku posadu (40 vojnika) zarobila 11 vojnika a ostale prinudila da se povuku u Krupanj.

⚔️ 0. 9. 1941. U s. Stolicama (kod Krupnja) formirana Prateća četa Vrhovnog štaba NOP odreda Jugoslavije.

⚔️ 3. 9. 1941. Valjevski NOP odred i četnički odredi Zečevića i Martinovića, posle trodnevnih borbi, zauzeli Krupanj, koji je branilo oko 500 nemačkih vojnika. Zarobljeno 124, ubijeno 9 a ranjeno 30 nemačkih vojnika. Zaplenjeno: 22 mitraljeza, 8 automata, 7 minobacača, 40 pušaka, 10 pištolja, sanduk bombi, 300.000 metaka, 2 radio-stanice, 1 hirurška stanica, 12 motornih vozila, 2 magacina hrane, 200 pari odela i dr. Naši gubici: 6 mrtvih i 12 ranjenih. U Krupnju formirani SNO odbor i Komanda grada.

⚔️ 4. 9. 1941. U Krupnju SNO odbor objavio dekret građanima: da se u svim selima izaberu NO odbori, formira Narodna straža, preuzme inventar i imovina Opštinske uprave, žand. stanice i Sreskog načelstva, obrazuje odbor radničke kontrole u fabrici antimona, formira opančarska radionica i dr.

⚔️ 4. 9. 1941. Nemačka avijacija bombardovala Krupanj.

⚔️ 10. 9. 1941. Komandant Nedićeve žandarmerije, u cilju -čišćenja Srbije od komunista-, uputio: 1. odred u rejon Bogatića, Krupnja i Loznice; 2. odred u rejon Valjeva; 3. odred u rejon Umke; 4. odred u rejon Mladenovca i Topole; 5. odred u rejon Požarevca i Golupca; 6. odred u rejon Smederevske Palanke; 7. odred u rejon Svilajnca i 8. odred u rejon Senjskih Rudnika.

⚔️ 20. 9. 1941. MNO odbor u Krupnju izdao naredbu da se u krupanjskoj osnovnoj školi formira bolnica sa ambulantom, radi lečenja boraca NOP odreda.

⚔️ 26. 9. 1941. U s. Stolicama (kod Krupnja), pod rukovodstvom generalnog sekretara KPJ i komandanta GŠ NOP odreda Jugoslavije Josipa Broza Tita održano vojno savetovanje na kome su učestvovali neki članovi Politbiroa CK KPJ, predstavnici vojnih i partijskih rukovodstava iz Srbije, Hrvatske. Slovenije, BiH i komandanti najbližih NOP odreda iz Srbije. Na savetovanju su uopštena dotadašnja iskustva, razmotrena pitanja dalje oslobodilačke borbe i donete odluke veoma značajne za učvršćenje i razvijanje NOB-a; formirati glavne štabove u pokrajinama gde oni do tada nisu postojali, a Glavni štab NOP odreda Jugoslavije preimenovati u VŠ NOP odreda Jugoslavije; preći na čvršće i jedinstvenije vojne formacije i posvetiti službama (intendantskoj, sanitetskoj i drugim) veću pažnju; obrazovati nove slobodne teritorije i nastaviti rad na jačanju političkog jedinstva naroda u borbi protiv okupatora, te veću pažnju pokloniti formiranju NO odbora kao nosilaca istinske narodne vlasti.

⚔️ 14. 10. 1941. Otpočeo napad ojačanog nemačkog 698. pešadijskog puka prema Krupnju pravcima Krivajci-Krupanj i Mojković-Krupanj, koje su zatvarali Podrinski NOP odred i delovi Valjevskog NOP odreda. Borbe su vođene do 20 oktobra.

⚔️ 20. 10. 1941. Delovi nemačke 342. pešadijske divizije slomili otpor jedinica Podrinjskog i Valjevskog NOP odreda i prodrli u Krupanj, gde su popalili sve zgrade, sem onih u krugu fabrike antimona, poubijali ranjenike, lekare i bolničare (koje su pohvatali u bolnici u Krupnju) i sve civilno stanovništvo koje nije uspelo da se na vreme skloni.

⚔️ 22. 10. 1941. Kod s. Mojkovca (blizu Krupnja) delovi nemačke 342. pešadijske divizije savladali otpor delova Valjevskog NOP odreda.

⚔️ 20. 12. 1941. U Brezovicama (kod Krupnja) Valjevski NOP odred, u borbi protiv nemačkih vojnika i nedićevaca ubio 22 i ranio 12 neprijateljskih vojnika.

⚔️ 14. 1. 1942. U s. Komiriću (kod Krupnja), u borbi protiv četnika poginuo zamenik komandanta Rađevskog bataljona Valjevskog NOP odreda Živan Marković Žića, narodni heroj.

⚔️ 15. 9. 1944. VŠ NOV i POJ naredio Štabu 3. udarnog korpusa NOVJ da se 11. udarna divizija hitno prebaci preko r. Drine i otpočne dejstvo opštim pravcem Zvornik-Krupanj.

⚔️ 17. 9. 1944. Vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito naredio Štabu 1. proleterskog udarnog korpusa NOVJ da jednu diviziju orijentiše ka 12. udarnom korpusu NOVJ, da bi se zajedničkim dejstvima stvorilo čvrsto uporište u zapadnoj Srbiji. Ujedno ga obaveštava: da će se te noći preko r. Drine prebaciti 1.1. udarna divizija NOVJ, pa će tako 12. udarni korpus, sa tri divizije, postepeno nadirati preko Krupnja ka pl. Ceru i Posavini; da će se na prostoriju pl. Medvednik - Sokolske planine uputiti 2-3 divizije iz sastava 1. armijske grupe NOVJ.

⚔️ 17. 9. 1944. Dve brigade 11. udarne divizije 12. udarnog korpusa NOVJ slomile otpor jednog bataljona SDS i zauzele Krupanj.

⚔️ 18. 9. 1944. U Krupnju četnički Cerski korpus i delovi jednog bataljona SDS napali 5. krajišku (kozarsku) udarnu brigadu 11. udarne divizije i odbacili je prema s. Stolicama.

⚔️ 21. 9. 1944. Posle jednodnevne borbe protiv oko 1.000 četnika 4. grupe jurišnih korpusa i Majevičkog četničkog korpusa, jedinice 16. udarne divizije NOVJ oslobodile Krupanj. Neprijatelj se u neredu povukao prema Loznici, pl. Gučevu i pl. Ceru, uz gubitke od blizu 100 mrtvih i ranjenih.

⚔️ 22. 9. 1944. Na položaju Cerje-Beleg-Glavica-Lisina (kod Krupnja) 16. udarna divizija 12. udarnog korpusa NOVJ slomila otpor tri brigade 4. grupe četničkih jurišnih korpusa, odbacila ih prema pl. Gučevu, Loznici i pl. Ceru i zauzela rudnik antimona Zajaču. Četnici su imali 20-30 mrtvih i ranjenih, a 16. udarna divizija 3 ranjena borca.

⚔️ 23. 9. 1944. Kod s. Korenite (blizu Krupnja) 5. vojvođanska udarne, brigada 36. udarne divizije NOVJ, u kratkoj borbi, razbila oko 250 četnika Jadarske brigade i odbacila ih prema pl. Iverku.

Dokumenti

📜 Izveštaj komandanta oružanih snaga na Jugoistoku od 15. septembra 1941. Vrhovnoj komandi Vermahta o angažovanju snaga za ugušivanje ustanka u rejonu Šabac — Loznica — Krupanj — r. Sava — r. Drina

📜 Zapovest opunomoćenog komandanta u Srbiji od 16. oktobra 1941. potčinjenim jedinicama za uništenje partizanskih snaga na području Krupnja i u dolini Jadra

📜 Izveštaj Operativnog odeljenja komandanta oružanih snaga na Jugoistoku od 2. decembra 1941. Vrhovnoj komandi Vermahta o angažovanju snaga za zaštitu industrijskih objekata u Boru, Trepči i Krupnju

📜 Naređenje Vrhovnog štaba NOP odreda Jugoslavije od 9 januara 1942 god. Štabu Krupanjskog četničkog odreda za učvršćenje odreda i izvršenje postavljenih zadataka

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ od 15. septembra 1944. Štabu 3. udarnog korpusa NOVJ da hitno prebaci 11. diviziju radi dejstava na pravcu Zvornik - Krupanj - Bela Crkva

📜 Naređenje Vrhovnog komandanta NOV i POJ od 17. septembra 1944. Štabu 12. udarnog korpusa NOVJ da izvrši prihvat II. divizije i da sa svojim jedinicama nadire ka Krupnju, Ceru i Posavini

📜 Naređenje Štaba Šesnaeste NOU divizije od 18 septembra 1944 god. štabovima brigada za prebacivanje na prostoriju Krupanj - Pecka u cilju sadejstva jedinicama Jedanaeste NOU divizije

📜 Izveštaj Štaba Jedanaeste NOU divizije od 20 septembra 1944 god. Štabu Dvanaestog korpusa NOVJ o borbama protiv četnika i nedićevaca kod Krupnja i Malog Zvornika

📜 Zapovest Štaba Šesnaeste NOU divizije od 20 septembra 1944 god. štabovima brigada za napad na Krupanj

📜 Direktiva Štaba 4. grupe jurišnih korpusa od 23. septembra 1944. komandantima kolona za napad na 12. udarni korpus NOVJ na prostoriji Valjevo — Krupanj

📜 Zapovest Štaba Sedamnaeste NOU divizije od 6 decembra 1944 god. štabovima brigada da se prebace na prostoriju Loznica - Krupanj

Fotografije

Povezane odrednice

Mojkovac Vrhovni štab NOVJ Požarevac Narodno oslobodilački odbori Valjevski partizanski odred Sanitet u ratu Srpska državna straža (nedićevci) Slobodne teritorije u oslobodilačkom ratu Saradnja četnika sa okupatorom Šabac Četnici u ustanku Smederevska Palanka Centralni komitet KPJ Majevički korpus JVuO 36. vojvođanska divizija NOVJ Glavni štab Hrvatske Valjevo Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. Operacija Mačva Bolnice u oslobodilačkom ratu 11. krajiška divizija NOVJ Intendantura u ratu Zvornik 1. proleterski korpus NOVJ 12. vojvođanski korpus NOVJ Bitka za Loznicu 1941. Ranjenici u ratu Bitka za Srbiju Ustanak u Srbiji 1941. Vlado Zečević Vrhovna komanda Vermahta Narodni heroji Jugoslavije 342. pešadijska divizija Luftwaffe u Jugoslaviji 17. istočnobosanska divizija NOVJ Avijacija u oslobodilačkom ratu Bratstvo i jedinstvo u ratu 16. vojvođanska divizija NOVJ Obrenovac Cerski korpus JVuO Nemački zločini u Srbiji 1941. Umka Josip Broz Tito Mačvanski partizanski odred Franz Böhme Svilajnac 3. udarni korpus NOVJ (1. bosanski) 4. grupa jurišnih korpusa JVuO Četnici u drugom svetskom ratu Bitka za Šabac 1941. 5. krajiška (kozarska) udarna brigada Borbe u Srbiji 1942. Loznica Borbe u Srbiji 1944. Obrazovanje u oslobodilačkom ratu Mladenovac Kozara u oslobodilačkom ratu