Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]
ustanak

21. SS divizija Skenderbeg

Za ovaj pojam je pronađeno 15 hronoloških zapisa, 7 dokumenata i 1 fotografija.

Događaji

⚔️ 22. 6. 1944. U rejonu s. Obrova, Gradine i s. Dubova (kod Bijelog Polja) 5. i 7. crnogorska udarna brigada 3. udarne divizije, uz sadejstvo 8. crnogorske udarne brigade 37. udarne divizije 2. udarnog korpusa NOVJ, izvršile napad na delove nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- i 21. SS divizije -Skenderbeg-. Gubici neprijatelja bili su oko 20 mrttvih i više ranjenih vojnika, dok su obe brigade 3. udarne divizije imale 10 mrtvih i 32 ranjena borca. Zaplenjeno: 2 mitraljeza, veće količine municije, sanitetskog materijala i druge opreme.

⚔️ 23. 6. 1944. Posle četvorodnevnih borbi, delovi nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen- i 21. SS divizije -Skenderbeg-, s četnicima i muslimanskom milicijom, iz Sjenice prodrli preko Peštera ka Bijelom Polju, potisli jedinice 3. udarne divizije NOVJ s desne na levu obalu r. Lima i ovladali mostobranom u širem rejonu Bijelog Polja. U tim borbama neprijatelj je imao oko 150 mrtvih i 200 ranjenih vojnika, dok su jedinice 3. divizije imale 41 mrtvog i 112 ranjenih boraca. Plen: 3 mitraljeza sa 15.000 metaka, 1 minobacač, 18 pušaka i druga ratna oprema.

⚔️ 1. 7. 1944. U dolini r. Lima jedinice 2. proleterske udarne divizije NOVJ odbile jak napad delova nemačke 7. SS divizije -Princ Eugen-, delova nemačke 21. SS legionarske divizije -Skenderbeg- i pripadnika muslimanske milicije iz rejona Rožaja i Bihora. Gubici neprijatelja: 83 poginula i oko 120 ranjenih. Zaplenjeno: protivtenkovski top, minobacač, 3 mitraljeza, 1 radio-stanica i druga ratna oprema. Gubici 2. divizije: 5 poginulih i 15 ranjenih boraca.

⚔️ 18. 7. 1944. Da bi sprečile prodor divizija NOVJ u Srbiju, nemačke jedinice (21. SS legionarska divizija -Skenderbeg-, jedan puk 7. SS divizije -Princ Eugen-, borbene grupe -Štripel- i -Bendl-, legija -Krempler-, dva bataljona puka -Brandenburg-, delovi 5. motorizovanog policijskog puka) preduzele operaciju protiv jedinica 2. udarnog korpusa NOVJ na teritoriji Andrijevice i Berana (sada: Ivangrad) tzv. andrijevičku operaciju. U borbama, koje su trajale do 26. jula, razbijena je 21. SS divizija -Skenderbeg-, kojoj su naneti gubici od oko 900 mrtvih, više ranjenih i preko 200 zarobljenih. Plen: 2 topa, 14 minobacača, 38 mitraljeza i p. mitraljeza, 350 pušaka, vagon municije, jedna pukovska zastava i mnogo druge opreme. Oborena su 2 neprijateljska aviona, a uništeno je 14 vozila i nekoliko radionica. Tom prilikom oslobođeno je 60 na smrt osuđenih simpatizera NOP-a. Gubici jedinica NOVJ bili su srazmerno mali.

⚔️ 20. 7. 1944. Dolazeći od Peći, Plava i Rožaja, jake snage nemačke 21. SS divizije -Skenderbeg- i 14. puka 7. SS divizije -Princ Eugen-, u borbi protiv 3. udarne divizije NOVJ, zauzeli Andrijevicu.

⚔️ 24. 7. 1944. Jedinice 9. crnogorske udarne brigade 3. udarne divizije NOVJ, posle višednevnih borbi protiv nadmoćnih snaga nemačke 21. SS divizije -Skenderbeg-, oslobodile Andrijevicu. Zaplenjeni su top, mitraljez i 7 sanduka municije.

⚔️ 11. 9. 1944. Nemački vrhovni komandant Jugoistoka znatno proširio područje Grupe armija -E- potčinivši joj i 21. armijski korpus, sa 181. i 297. pešadijskom i 21. SS divizijom -Skenderbeg- u Albaniji i Crnoj Gori.

⚔️ 25. 9. 1944. Prva kosovsko-metohijska NOU brigada otpočela prelaz Sar-planine, u pravcu jugoslovensko-albanske granice. Ovog i sledećeg dana ona je razbila poterne jedinice iz sastava nemačke 21. SS divizije -Skenderbeg- i odbacila ih u pravcu s. Dragaša (kod Prizrena).

⚔️ 26. 9. 1944. Kod s. Dubrave (između Kos. Mitrovice i Raške) Ibarski NOP odred napao artiljerijsku komoru nemačke divizije -Skenderbeg- i ubio oko 50 neprijateljskih vojnika, ali, zbog pristiglog pojačanja, nije uništio naoružanje.

⚔️ 3. 12. 1944. Kod s. Mrkalja (na putu Sokolac-Han-Pijesak) dva bataljona 20. romanijske udarne brigade 27. udarne divizije NOVJ napali delove nemačke 21. SS divizije -Skenderbeg- i naneli im gubitke od 30 mrtvih i 35 ranjenih. Zaplenjeno 12 pušaka, 2. metaka i druga ratna oprema. Gubici bataljona: 3 ranjena borca.

⚔️ 4. 12. 1944. Kod s. Mekota (blizu Han-Pijeska) delovi 19. birčanske udarne brigade 27. udarne divizije NOVJ napali jednu četu iz nemačke 21. SS divizije -Skenderbeg- i naneli joj gubitke od 40 mrtvih i 40 ranjenih vojnika. Uništena su 2 kamiona i 1 motocikl.

⚔️ 4. 12. 1944. Kod s. Paljike (na putu Sokolac-Han-Pijesak) glavnina 20. romanijske udarne brigade 27. udarne divizije NOVJ napala delove nemačke 21. SS divizije -Skenderbeg- i nanela im gubitke od 40 mrtvih i ranjenih vojnika. Brigada je imala 1 ranjenog i 5 nestalih boraca.

⚔️ 5. 12. 1944. Kod Bukove glave (na putu Sokolac-Han-Pijesak) iedan bataljon 19. birčanske udarne brigade 27. udarne divizije NOVJ napao delove nemačke 21. SS divizije -Skenderbeg- i naneo im gubitke od 50 mrtvih i 35 ranjenih vojnika. Zaplenjeno: 3 p. mitraljeza, 2 automata, 10 pušaka, 30 ručnih bombi i 4.000 metaka. Gubici bataljona: 4 mrtva i 3 ranjena borca.

⚔️ 8. 12. 1944. Posle osmodnevnih borbi na putu Sokolac-Vlasenica protiv jedinica 27. udarne divizije 3. udarnog korpusa NOVJ nemačka 21. SS divizija -Skenderbeg- probila se, uz osetne gubitke, u Vlasenicu, a zatim u s. Drinjaču, gde se spojila s tamošnjim snagama.

⚔️ 20. 12. 1944. Dvadeset prva istočnobosanska udarna brigada 38. udarne divizije NOVJ i 16. muslimanska udarna brigada i delovi 19. birčanske udarne brigade 27. udarne divizije NOVJ, uz sadejstvo jedinica 14. korpusa NOVJ, posle dvodnevne borbe zauzeli Zvornik i Drinjaču, u kojima su se branile jedinice nemačke 21. divizije -Skenderbeg- i četnici. Gubici neprijatelja: oko 200 poginulih i ranjenih i 20 zarobljenih vojnika. Gubici jedinica NOVJ: 12 poginulih i 40 ranjenih boraca: pored ostalih poginuo je zamenik komandanta 19. birčanske udarne brigade Žarko Vuković Pucar, narodni heroj.

Dokumenti

Fotografije

Povezane odrednice

Borbe u Crnoj Gori 1944. Andrijevica Saradnja četnika sa okupatorom Bijelo Polje 14. srpski korpus NOVJ Komandant Jugoistoka 9. crnogorska udarna brigada Borbe na Kosovu i Metohiji Berane Albanija u drugom svetskom ratu Vlasenica Maximilian von Weichs Plav Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu 2. krajiška udarna brigada Bitka za Srbiju 8. crnogorska udarna brigada 7. crnogorska omladinska brigada Budo Tomović Zvornik 297. pešadijska divizija 3. udarna divizija NOVJ Sanitet u ratu Sjenica Sokolac 27. istočnobosanska divizija NOVJ Andrijevička operacija 2. oklopna armija 3. udarni korpus NOVJ (1. bosanski) Četnička golgota Armijska grupa E Prizren Četnici u drugom svetskom ratu Proboj NOVJ u Srbiju 1944. 7. SS divizija Prinz Eugen 2. udarni korpus NOVJ 181. pešadijska divizija 1. kosovsko-metohijska brigada 2. proleterska divizija NOVJ 19. birčanska udarna brigada Narodni heroji Jugoslavije 16. muslimanska udarna brigada Han Pjesak 38. istočnobosanska divizija NOVJ Rožaje Divizija Brandenburg 20. romanijska udarna brigada 21. brdski armijski korpus Avijacija u oslobodilačkom ratu Borbe u Bosni i Hercegovini 1944. 37. sandžačka divizija NOVJ Bali Kombetar