Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 03.02.2024: 2 nove knjige ****
ustanak

9. srpska brigada (ozrenska)

Za ovaj pojam je pronađeno 32 hronoloških zapisa, 13 dokumenata i 0 fotografija.

Događaji

⚔️ 11. 3. 1944. U s. Rečici (kod Lebana) GŠ NOV i PO za Srbiju formirao 9. srpsku NO brigadu (nazivana je i 6. brigadom i Ozrenskom brigadom). U njen sastav su ušli Zaječarskotimočki NOP odred i Ozrenski partizanski bataljon.

⚔️ 12. 3. 1944. Glavni štab NOV i PO za Srbiju formirao Operativni štab južnomoravskih brigada. Pod njegovu komandu su stavljene 2, 3. i 4. južnomoravska NO brigada i 9. srpska NO brigada.

⚔️ 19. 3. 1944. Na položajima Arbanaška pl. - s. Rgaje - s. Đurevac (kod Prokuplja), u oštroj borbi, jedinice Operativnog štaba južnomoravskih brigada (2. i 4. NO južnomoravska, 9. srpska NO brigada i 1. južnomoravski NOP odred) slomile napade četničkog Rasinskog i Topličkog korpusa i u protivnapadu - ovog i narednog dana - proterale ih preko r. Toplice ka pl. Kopaoniku. Poginulo je 25 i ranjeno 50 boraca NOVJ. Među poginulima bio je i komandant 2. južnomoravske NO brigade Savo Eraković, narodni heroj. Četnici su imali preko 200 mrtvih i veći broj ranjenih.

⚔️ 26. 3. 1944. GŠ NOV i PO za Srbiju formirao Štab južnomoravske zone, pod čiju komandu su stavljeni: 2, 3, 4. i 5. južnomoravska NO brigada, 9. srpska NO brigada, 1. južnomoravski, Jastrebački, Rasinski i Crnotravski NOP odred, Jastrebačka, Jablanička i Crnotravska komanda područja. Time je prestao da postoji Operativni štab južnomoravskih brigada.

⚔️ 7. 5. 1944. Po naređenju Glavnog štaba NOV i PO za Srbiju preimenovane južnomoravske NO brigade: 2. južnomoravska NO brigada u 4. sprsku, 4. južnomoravska u 6. srpsku, 5. južnomoravska u 7. srpsku, 6. južnomoravska u 8. srpsku NO brigadu (samo 9. srpska NO brigada nije menjala svoj naziv).

⚔️ 18. 5. 1944. Kod Niša 9. srpska NO brigada i Niški NOP odred prešli preko J. Morave i komunikacija i kod s. Camurlije naišli na logor nemačke protivavionske odbrane, kojom prilikom su nemački vojnici zarobili komandanta brigade Vasilija Đurovića, narodnog heroja.

⚔️ 23. 5. 1944. Kod s. Božinovca i s. Belog Potoka (blizu Knjaževca) 9. srpska NO brigada i Niški NOP odred posle tročasovne borbe prinudili delove četničkog Knjaževačkog korpusa na povlačenje ka s. Skrobnici.

⚔️ 24. 5. 1944. Na Bobovom gumnu i kod s. Skrobnice (blizu Knjaževca) 9. srpska NO brigada i Niški NOP odred razbili delove četničkog Knjaževačkog korpusa.

⚔️ 25. 5. 1944. U s. Vasilju (blizu Knjaževca) 9. srpska NO brigada napala štab četničkog Knjaževačkog korpusa i njegovu prateću četu i naterala ih u bekstvo, a zatim, posle tročasovne borbe, razbila i ostale četničke jedinice na položajima na Goveđarištu. Poginulo je 60 četnika.

⚔️ 26. 5. 1944. Na položajima Krstac-Slemen (blizu Sokobanje) 9. srpska NO brigada i Niški NOP odred napali četnički Deligradski korpus (oko 1200 četnika) i, u borbi koja je trajala ceo dan, proterali ga ka s. Zubetincu.

⚔️ 4. 6. 1944. Između s. Davidovca i s. Skrobnice (blizu Knjaževca), u borbi vođenoj ceo dan, 9. srpska NO brigada i Nišavski NOP odred razbili četnički Knjaževački i Čegarski korpus: ubili 30, zarobili 32 i ranili preko 40 četnika i zaplenili 1 mitraljez i preko 50 pušaka.

⚔️ 8. 6. 1944. Na pl. Bukoviku i pl. Beljevini četnički Deligradski i Timočki korpus napali 9. srpsku NO brigadu i Niški NOP odred. U borbi vođenoj ceo dan, jedinice NOVJ su razbile Timočki, a zatim Deligradski korpus. Poginulo je oko 100, ranjeno 170 i zarobljeno 150 četnika. Zaplenjeni su 4 p. mitraljeza. 150 pušaka i veća količina drugog materijala i opreme. Gubici jedinica NOVJ: 15 mrtvih i 20 ranjenih boraca.

⚔️ 13. 6. 1944. Požarevački, Moravski, Svrljiški, Niški i Belopoljski odred SDS, Patrolna pripremna škola SDS iz Niša, četnički Timočki, Knjaževački, Nišavski, Deligradski i Krajinski korpus (ukupne jačine oko 4000 ljudi) preduzeli napad na 9. sprsku NO brigadu i Niški NOP odred. U jednodnevnoj borbi kod s. Cerja, s. Kravlja i s. Vrela (blizu Niša) 9. srpska NO brigada i Niški NOP odred su razbili neprijatelja. Poginulo je 60 a zarobljeno 75 neprijateljskih vojnika, dok su se ostali razbežali. Zaplenjeno je 10 p. mitraljeza i oko 150 pušaka. 

⚔️ 13. 6. 1944. Kod s. Trnave (blizu Niša) 9. srpska NO brigada i Niški NOP odred prešli r. J. Moravu, prebacili se na pl. Jastrebac i u s. Kulini ušli u sastav 23. divizije NOVJ. Za uspehe u borbama u istočnoj Srbiji od 20. maja do 13. juna, GŠ NOV i PO za Srbiju je tih dana 9. srpsku NO brigadu proglasio udarnom.

⚔️ 0. 7. 1944. Blizu s. Ravne (kod Knjaževca) 9. srpska udarna brigada 23. udarne divizije NOVJ napala četnički Knjaževački korpus. Dva četnička bataljona (oko 200 četnika) predala su se sa oružjem. Zatim je 9. brigada kod s. Kaličina i s. Valevca rasterala četničku Svrljišku brigadu, povrativši deo oružja iz avio-transporta koji su četnici na prevaru, ložeći vatre u vidu petokrake zvezde, prethodnog dana primili od saveznika.

⚔️ 5. 7. 1944. U s. Trubarevcu (blizu Sokobanje) jedan bataljon 9. srpske udarne brigade 23. udarne divizije NOVJ u borbi ubio 50 četnika.

⚔️ 10. 7. 1944. Od oko 80 boraca iz 9. srpske udarne brigade 23. udarne divizije NOVJ formiran samostalni Boljevački partizanski bataljon sa zadatkom da izvodi samostalna dejstva i čisti teren od zaostalih neprijateljskih vojnika u boljevačkom srezu.

⚔️ 13. 7. 1944. U s. M. Izvoru (kod Boljevca) 9. srpskoj udarnoj brigadi 23. udarne divizije NOVJ predao se komandant četničke Boljevačke brigade sa 40 četnika.

⚔️ 22. 7. 1944. U rejonu pl. Ozrena 23. udarna divizija NOVJ formirala Timočki partizanski bataljon (upućen u timočki kraj) radi zajedničkog dejstva sa 9. srpskom brigadom te divizije.

⚔️ 25. 7. 1944. Kod s. M. Izvora (na putu Zaječar-Knjaževac) 9. srpska udarna brigada 23. udarne divizije sukobila se s jačim nemačko-bugarskim i četničkim snagama. Neprijatelj je bio odbačen u dolinu r. Timoka, ali je, zbog pristizanja nemačkog oklopnog voza i zbog podrške avijacije, uspeo da se izvuče ka Zaječaru. Poginulo je 20 nemačkih vojnika (među njima i 1 major) a desetak ih je zarobljeno. Brigada je imala 2 ranjena borca.

⚔️ 12. 8. 1944. Jedinice 23. udarne divizije NOVJ (7. i 9. srpska udarna brigada) zauzele Boljevac, razbivši posadu (četnike i delove SDS) i oko 250 vojnika SDS koji su iz Zaječara pošli u pomoć napadnutoj posadi. Gubici neprijatelja: 60 mrtvih i 42 zarobljena. Gubici jedinica 23. udarne divizije: 3 mrtva i 4 ranjena.

⚔️ 1. 9. 1944. U s. Komrenu (kod Niša) 9. srpska udarna brigada 23. udarne divizije NOVJ napala nemačke vojnike, te nekoliko njih ubila, četvoricu zarobila, zapalila 5 kamiona a 1 kamion zaplenila i onesposobila most na Brežičkoj reci. Brigada je imala 1 mrtvog i 5 ranjenih boraca.

⚔️ 1. 9. 1944. Delovi 9. srpske udarne brigade 23. udarne divizije NOVJ porušili prugu Niš-Svrljig u dužini od 3 km i 2 mosta na njoj.

⚔️ 2. 9. 1944. Između s. G. Matejevca i s. Knez-Sela kod Niša) 9. srpska udarna brigada 23. udarne divizije NOVJ porušila propuste na pruzi, a u Knez-Selu napala nemačku kolonu i ubila 30 vojnika.

⚔️ 13. 9. 1944. Kod s. Salaša 9. srpska udarna brigada 23. udarne divizije NOVJ dočekala nemačku motorizovanu kolonu koja je iz Zaječara nadirala ka Negotinu. Brigada je ubila 10 i ranila 3 neprijateljska vojnika, a sama imala 1 mrtvog i 3 ranjena borca. Neprijatelj je produžio pokret i ušao u Negotin.

⚔️ 14. 9. 1944. Kod s. Salaša 9. srpska udarna brigada 23. udarne divizije NOVJ sačekala u zasedi nemačku kolonu od 150 kamiona, 6 tenkova i 6 bornih kola, koja se od Zaječara kretala ka Negotinu. Posle petočasovne borbe neprijatelj se probio ka Negotinu. Poginulo je oko 20 i ranjeno oko 15 neprijateljskih vojnika. Brigada je imala 2 ranjena borca.

⚔️ 15. 9. 1944. Kod s. Jelašnice (na putu Zaječar-Negotin) 9. srpska udarna brigada 23. udarne divizije NOVJ iz zasede napala nemačku motorizovanu kolonu od oko 80 kamiona, 8 tenkova i 8 bornih kola. Neprijatelj se probio do s. Salaša, gde se zadržao. Poginulo je i ranjeno oko 15 nemačkih vojnika. Brigada je imala 1 mrtvog i 5 ranjenih boraca.

⚔️ 16. 9. 1944. U s. Salašu (kod Zaječara) 9. srpska udarna brigada 23. udarne divizije NOVJ napala na oko 700 nemačkih vojnika, ojačanih sa 4 tenka i baterijom topova. Zbog snažnog otpora ona se, posle šestočasovne borbe, povukla, nanevši neprijatelju gubitke od oko 25 mrtvih i više ranjenih. Brigada je imala 1 mrtvog i 11 ranjenih boraca.

⚔️ 22. 9. 1944. Jedinice 113. divizije Crvene armije i jedan bataljon 9. srpske udarne brigade 23. udarne divizije NOVJ prešli Dunav kod Kladova i Brze Palanke i produžili nadiranje prema D. Milanovcu, s. Klokočevcu i s. Jabukovcu.

⚔️ 22. 9. 1944. U s. Loznici (kod Žagubice) jedan bataljon 9. srpske udarne brigade 23. udarne divizije NOVJ, iznenađen napadom nemačkih vojnika i četnika, pretrpeo gubitke od 15 mrtvih i 14 ranjenih boraca.

⚔️ 3. 10. 1944. Posle kraćeg bombardovanja od strane sovjetske avijacije, slomivši slabiji otpor zaštitnih delova nemačkih jedinica, oko 14 časova su Bor i Brestovačku Banju oslobodili delovi 9. srpske udarne brigade 23. udarne divizije NOVJ. Nešto kasnije u Bor su stigle i jedinice Crvene armije sa delovima 7. srpske udarne brigade 23. udarne divizije NOVJ. U Boru je zaplenjeno: 35 vagona artiljerijske municije, 2 vagona protivtenkovske municije, 402.000 puščanih metaka, 1000 nagaznih mina, 1550 ručnih bombi, 900 tromblonskih bombi, 850 kg eksploziva i veća količina životnih namirnica.

⚔️ 8. 10. 1944. U s. Luci (blizu Bora) 9. srpska udarna brigada 23. udarne divizije NOVJ zauzela nemačko uporište i neprijatelju nanela osetne gubitke (nekoliko stotina izbačenih iz stroja), a sama imala 10 mrtvih i oko 30 ranjenih boraca.

Dokumenti

📜 Obaveštenje člana Vrhovnog štaba NOV i POJ Svetozara Vukmanovića Tempa od 13. aprila 1944. komandantu Glavnog štaba NOV i PO Srbije Petru Stanboliću o borbama 3. bataljona 6. ozrenske NO brigade i o situaciji u predelu Crne Trave

📜 Pismo sekretara Okružnog komiteta KPJ za Toplicu od 2 juna 1944 god. Štabu Devete srpske NO brigade o situaciji u Toplici i Jablanici

📜 Zapovest komandanta Knjaževačkog korpusa od 11. juna 1944. komandantima brigada za posedanje položaja radi dejstva protiv 9. srpske NO brigade kod s. Vrela

📜 Naređenje Štaba Dvadeset treće NOU divizije od 24 avgusta 1944 god. Štabu Devete srpske NOU brigade za izvlačenje ranjenika iz Mozgova i Deligrada i onesposobljavanje komunikacije Aleksinac - Sokobanja u Bovanskoj Klisuri

📜 Izveštaj Štaba Devete srpske udarne brigade od 24 septembra 1944 god. Štabu Dvadeset treće NOU divizije o borbama Brigade od 1 do 15 septembra

📜 Dopis Štaba Devete srpske brigade Dvadeset treće NOU divizije od 1 novembra 1944 god. Štabu Četrnaeste srpske brigade iste divizije o rezultatima borbe protiv Nemaca kod Vidovskog Tunela

📜 Naređenje Štaba Dvadeset treće NOU divizije od 5 oktobra 1944 god. štabovima Sedme i Devete srpske udarne brigade za napad na nemačke kolone pravcem Luke - Tanda - Gornjani

📜 Izveštaj Štaba Devete srpske brigade Dvadeset treće NOU divizije od 19 oktobra 1944 god. Štabu divizije o borbi sa Nemcima 8 oktobra kod s. Luke (na komunikaciji Zaječar-D. Milanovac)

📜 Izveštaj Štaba Devete srpske brigade Dvadeset treće NOU divizije od 21 oktobra 1944 god. Štabu divizije o borbi sa Nemcima kod Gornjana 9 oktobra

📜 Izveštaj Štaba Devete srpske brigade Dvadeset treće NOU divizije od 21 oktobra 1944 god. Štabu divizije o oslobođenju Borskog rudnika

📜 Izveštaj Štaba Devete srpske brigade od 19 oktobra 1944 god. Štabu Dvadeset treće NOU divizije o borbi sa Nemcima 29 septembra na Potoj Čuki (kod Žagubice)

📜 Izveštaj Štaba Devete srpske brigade Dvadeset treće NOU divizije od 21 oktobra 1944 god. Štabu divizije o izvršenim zadacima i organizacionom stanju u vremenu od 29 septembra do 11 oktobra 1944 godine

📜 Izvještaj Štaba Šeste crnogorske NOU brigade od 3 decembra 1944 god. Štabu Drugog udarnog korpusa i Primorskoj operativnoj grupi o stanju kod neprijatelja na sektoru Danilovgrad - Podgorica - Tuzi - Okadar

Fotografije

Nema pronađenih fotografija za ovaj pojam.

Povezane odrednice

Ranjenici u ratu Nišavski (svrljiški) partizanski odred Narodni heroji Jugoslavije Srpska državna straža (nedićevci) Nišavski korpus JVuO Bor Niš Zaječar 6. crnogorska udarna brigada Timočki korpus JVuO 7. srpska brigada (5. južnomoravska) Savezničko bombardovanje Vermahta u Jugoslaviji Avijacija u oslobodilačkom ratu Bugarska u drugom svetskom ratu SSSR i Jugoslavija Negotin Jastrebački partizanski odred 6. srpska brigada (4. južnomoravska) Niški partizanski odred 3. udarna divizija NOVJ Toplički korpus JVuO Knjaževački korpus JVuO Danilovgrad Podgorica Obrazovanje u oslobodilačkom ratu Krajinski korpus JVuO Luftwaffe u Jugoslaviji Savo Eraković Prokuplje 14. srpska udarna brigada Rasinski korpus JVuO Požarevac Protivavionska odbrana u oslobodilačkom ratu Lebane Knjaževac Toplica u oslobodilačkom ratu Četnici u drugom svetskom ratu 1. južnomoravski partizanski odred 4. srpska brigada (2. južnomoravska) Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Saradnja četnika sa okupatorom Glavni štab Srbije 23. srpska udarna divizija NOVJ Crnotravski partizanski odred Diverzije u oslobodilačkom ratu Svetozar Vukmanović Tempo Aleksinac Crna Trava 2. udarni korpus NOVJ Deligradski korpus JVuO Borbe u Crnoj Gori 1944. Vrhovni štab NOVJ Crvena armija Gornji Milanovac 8. srpska brigada (6. južnomoravska) Zasede u oslobodilačkom ratu Loznica Bitka za Srbiju Borbe u Srbiji 1944.