Bor u drugom svetskom ratu

⚔️ 5. 2. 1943. U Bor upala grupa boraca Krajinskog NOP odreda i zapalila nemačke magacine tečnog goriva.

⚔️ 18. 6. 1943. Postignut sporazum između vlade nemačkog Rajha i vlade Carevine Bugarske da bugarska vojska preuzme okupaciju Srbije sve do Dunava, sem Beograda sa bližom okolinom i Bora koji su zadržani pod nemačkom upravom. U tom cilju, bugarski 1. okupacioni korpus u Srbiji pojačan je još jednom (četvrtom) divizijom.

⚔️ 7. 9. 1944. Posle teške jednodnevne borbe 23. udarna divizija NOVJ zauzela Zaječar. Grad je branilo oko 5000 nemačkih vojnika, pripadnika SDS i SDK i četnika. U toku borbe iz Bora je došlo pojačanje od 7 tenkova i 12 kamiona s nemačkim vojnicima. Oko 3000 četnika koji su sa pravca Belog brega pokušali intervenciju potpuno su razbijeni, ali je neprijatelj to iskoristio pa se delom snaga izvukao ka Boru. U tim borbama je neprijatelj pretrpeo gubitke od 370 mrtvih i oko 1.000 zarobljenih, dok je 23. udarna divizija imala 24 mrtva i 60 ranjenih boraca. Zaplenjeno je: 3 minobacača, 20 mitraljeza, 20 p. mitraljeza, 500 pušaka, velika količina municije, hrane i drugog ratnog materijala.

⚔️ 20. 9. 1944. Između Bora i Žagubice 7. srpska udarna brigada 23. udarne divizije NOVJ sačekala u zasedi nemačku motorizovanu kolonu te u borbi uništila 4 kamiona i jedna borna kola, srušila jedan avion, ubila 10 i zarobila 4 nemačka vojnika i zaplenila 2 p. mitraljeza i drugi ratni materijal. Brigada je imala 4 ranjena borca.

⚔️ 27. 9. 1944. Kod Krsta (na putu Bor-Žagubica) 7. srpska udarna brigada 23. udarne divizije NOVJ dočekala u zasedi nemačku kolonu i povratila je u Bor. Poginulo i ranjeno 15 neprijateljskih vojnika.

⚔️ 2. 10. 1944. Jedinice 23. udarne divizije NOVJ odbile napad jedne kolone (80 vojnika, 8 oklopnih automobila i 3 kamiona) nemačke Borbene grupe -Fišer- pri njenom pokušaju da se iz Bora probije ka Žagubici i nanele joj gubitke od 10 mrtvih i 15 ranjenih.

⚔️ 3. 10. 1944. Posle kraćeg bombardovanja od strane sovjetske avijacije, slomivši slabiji otpor zaštitnih delova nemačkih jedinica, oko 14 časova su Bor i Brestovačku Banju oslobodili delovi 9. srpske udarne brigade 23. udarne divizije NOVJ. Nešto kasnije u Bor su stigle i jedinice Crvene armije sa delovima 7. srpske udarne brigade 23. udarne divizije NOVJ. U Boru je zaplenjeno: 35 vagona artiljerijske municije, 2 vagona protivtenkovske municije, 402.000 puščanih metaka, 1000 nagaznih mina, 1550 ručnih bombi, 900 tromblonskih bombi, 850 kg eksploziva i veća količina životnih namirnica.

⚔️ 6. 10. 1944. Na prostoriji s. Crnajka - s. Luke - Deli Jovan okružena nemačka 1. brdska divizija. Na nju su vršile pritisak: sa zapada 23. udarna i 25. divizija NOVJ, sa severa, istoka i juga jedinice Crvene armije. U borbama vođenim do 10. oktobra sprečen je pokušaj te nemačke divizije da izbije na komunikaciju s. Rgotina - Bor, kao i da se probije ka D. Milanovcu. Tek 11. oktobra ona je uspela da se preko Kučeva probije u rejon Požarevca, gde ju je prihvatila nemačka Borbena grupa -Vitman-. Obostrani gubici u ljudstvu i materijalu bili su osetni.