Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima
ustanak

50. makedonska divizija NOVJ

Za ovaj pojam je pronađeno 38 hronoloških zapisa, 3 dokumenata i 1 fotografija.

Događaji

⚔️ 17. 9. 1944. U s. Mitrošincima (blizu Berova), po naređenju VŠ NOV i POJ, od 4, 13. i 14. makedonske NO brigade i Artiljerijske brigade formirana 50. divizija NOVJ.

⚔️ 18. 9. 1944. U rejonu s. Vinice (kod Kočana) delovi nemačkog 21. lovačkog puka 11. vazduhoplovno-poljske divizije napali 14. makedonsku brigadu 50. divizije NOVJ. U toku noći neprijatelj je odustao od napada i izvukao se u pravcu s. Carevog Sela (sada: Delčevo), pretrpevši gubitke od nekoliko mrtvih i 3 zarobljena vojnika.

⚔️ 19. 9. 1944. Posle dvodnevnih borbi protiv 4. makedonske brigade 50. divizije NOVJ, ojačani bataljon nemačkog 21. lovačkog puka 11. vazduhoplovno-poljske divizije i prednji delovi nemačke 22. pešadijske divizije ovladali Strumicom, uz osetne obostrane gubitke. Četvrta makedonska brigada povukla se ka pl. Ograždenu.

⚔️ 20. 9. 1944. U rejonu s. Gradeča (blizu Kočana) 14. makedonska brigada 50. divizije NOVJ napala nemačku kolonu od oko 100 vojnika i, posle kraće borbe, odbacila je ka Kočanima.

⚔️ 20. 9. 1944. Trinaesta brigada 50. divizije NOVJ ušla u Radovište. Međutim, posle nekoliko dana ona ga je napustila pod pritiskom jačih nemačkih snaga.

⚔️ 21. 9. 1944. Kod Kočana i s. Zrnovaca 14. makedonska brigada 50. divizije NOVJ napala delove nemačkog 21. lovačkog puka 11 vazduhoplovno-poljske divizije zarobivši pri tom 33 italijanska fašistička vojnika i zaplenivši 33 konja.

⚔️ 22. 9. 1944. Posle dvodnevnih borbi 4. makedonska brigada 50. divizije NOVJ, Strumički NOP odred, bugarski 48. puk bugarske 17. pešadijske divizije i bugarska 2. konjička brigada slomili otpor nemačke posade i ponovo zauzeli Strumicu.

⚔️ 24. 9. 1944. Strumički NOP odred ušao u sastav 4. makedonske brigade 50. divizije NOVJ.

⚔️ 24. 9. 1944. U Štipu delove nemačke 22. pešadijske divizije napala 13. i 14. brigada 50. divizije NOVJ. Zbog slabe koordinacije dejstava napad nije uspeo.

⚔️ 28. 9. 1944. U rejonu s. Nova Mahala (kod Strumice) 4. makedonska brigada 50. divizije NOVJ odbila napad prednjih delova nemačke 22. pešadijske divizije jačine oko 150 vojnika, i prinudila ih da se povuku u Strumicu, nanevši mu gubitke od 5 mrtvih. Brigada je imala 3 mrtva i 1 ranjenog borca.

⚔️ 1. 10. 1944. S pravca Strumice delovi nemačke 22. pešadijske divizije (16. puk sa 122. tenkovskim izviđačkim bataljonom i jednim divizionom artiljerije) otpočeli napad na Berovo. Posle dvodnevnih borbi protiv delova 50. divizije NOVJ ovladali su gradom.

⚔️ 3. 10. 1944. Na putu s. Amzali - Barove delovi 4. makedonske brigade 50. divizije NOVJ iz zasede napali i razbili nemačku kolonu koja se iz Strumice kretala za Berovo. Uništen je 1 kamion a zaplenjeno je 9 konja, 2 dvokolice s municijom i druga ratna oprema.

⚔️ 4. 10. 1944. Na položajima ispred Berova dva bataljona 13. makedonske brigade 50. divizije NOVJ napali nemačke delove i uspeli da probiju nemačku odbranu. Zbog nedostatka municije obustavljen je dalji napad, te se bataljoni povukli za s. Rusinovo. Brigada je imala 3 ranjena borca, a neprijatelj 1 mrtvog i 4 ranjena vojnika.

⚔️ 9. 10. 1944. Izvršivši juriš, delovi 50. divizije NOVJ zauzeli Berovo i produžili nastupanje ka Pehčevu. Sledećeg dana, usled napada jačih neprijateljskih snaga, Berovo je napušteno. U tim borbama uništena su 4 neprijateljska kamiona.

⚔️ 10. 10. 1944. U s. Laki (kod Kočana), od ljudstva koje je ranije služilo u artiljerijskim jedinicama, formirana Artiljerijska brigada 50. divizije NOVJ.

⚔️ 12. 10. 1944. Posle dvodnevnih borbi u rejonu s. G. Balvana i s. D. Trogirca (na komunikaciji Kočane-Stip) 14. makedonska brigada 50. divizije NOVJ razbila slabije nemačke delove a ostale snage prinudila da se povuku za Kočane i Štip.

⚔️ 13. 10. 1944. Posle borbi na vrhu Vrteški (kod Pehčeva) 13. makedonska brigada 50. divizije NOVJ oslobodila Pehčevo, a njen 1. bataljon ovladao nemačkim položajima na vrhovima Golaku i Čavki.

⚔️ 13. 10. 1944. Posle trodnevnih borbi protiv delova nemačke 22. pešadijske divizije, 4. makedonska brigada 50. divizije NOVJ, Konjički eskadron GŠ NOV i PO za Makedoniju i delovi ojačanog bugarskog 5. pešadijskog puka oslobodili Berovo.

⚔️ 14. 10. 1944. U rejonu s. Bigle (na komunikaciji Delčevo-Kočane) 13. makedonska brigada 50. divizije NOVJ vodila borbu protiv nemačkih snaga i uspela da održi položaje.

⚔️ 17. 10. 1944. Četrnaesta makedonska brigada 50. divizije NOVJ napala Kočane i prodrla do železničke stanice i kasarne, te onemogućila da nemačke snage iz ovog garnizona intervenišu na pravcu Bigla - Carevo Selo (sada: Delčevo), gde su vođene vrlo oštre borbe. Brigada se, pod pritiskom jakih neprijateljskih snaga, povukla za s. Pantelej, uz gubitke od 20 mrtvih i 35 ranjenih boraca. Neprijatelj je imao dosta gubitaka pored ostalog zarobljena su 24 nemačka vojnika.

⚔️ 18. 10. 1944. Posle trodnevnih borbi protiv obezbeđujućih delova nemačke 22. pešadijske divizije, 13. makedonska brigada 50. divizije NOVJ ovladala položajima u rejonu Mogilka-Bigla (blizu Delčeva), uspostavila čvrstu vezu s jedinicama bugarske 4. armije, koje su napadale s fronta, i zajedničkim dejstvom prinudila nemačke snage da se povuku na nove položaje kod s. Istibanje (blizu Kočana).

⚔️ 19. 10. 1944. Trinaesta makedonska brigada 50. divizije NOVJ proterala nemačke delove iz s. Vinice (blizu Kočana), a sutradan i iz s. Jaćimova. Za to vreme jedinice bugarske 5. pešadijske divizije vodile su borbe protiv nemačkih snaga kod s. Istibanje (blizu Kočana). Pri povlačenju neprijatelj je zapalio nekoliko kuća u s. Vinici.

⚔️ 20. 10. 1944. U rejonu s. Gradeca i s. Blatca (blizu Kočana) 14. makedonska brigada 50. divizije NOVJ odbacila nemačke delove u pravcu Kočana i oslobodila pomenuta sela.

⚔️ 22. 10. 1944. U ranim jutarnjim časovima 14. makedonska brigada 50. divizije NOVJ oslobodila Kočane (prethodnog dana su je od grada bili odbacili delovi 16, puka 22. nemačke pešadijske divizije). Kasnije su u Kočane ušle i jedinice bugarske 5. pešadijske divizije koje su vodile borbu istočno od grada na liniji: Popova čuka - s. Istibanja.

⚔️ 26. 10. 1944. GŠ NOV i PO za Makedoniju naredio Štabu Bregalničko-strumičkog korpusa NOVJ da što pre oslobodi Strumicu i Štip, a potom da jedna brigada izbije kod Krivolaka i da 50. divizija NOVJ napadne Veles (sada: Titov Veles).

⚔️ 27. 10. 1944. Konjički puk bugarske 4. armije i delovi 13. makedonske brigade 50. divizije NOVJ napali nemačke jedinice na položajima kod Borilskog rida (blizu Kočana), ali zbog jakog otpora neprijatelja nisu uspeli da ovladaju tim položajima. Brigada je imala 11 ranjenih boraca.

⚔️ 30. 10. 1944. Kod s. Teranaca i s. Kučičina (blizu Kočana) 19. makedonska brigada 50. divizije NOVJ napala nemačke delove, ali nije uspela da ovlada položajima. Brigada je imala 30 boraca izbačenih iz stroja.

⚔️ 4. 11. 1944. Štab Bregalničko-strumičkog korpusa NOVJ izdao zapovest da 50. divizija NOVJ što pre oslobodi Štip a 51. divizija NOVJ Strumicu, a potom obe divizije produže nastupanje u dolini Vardara da bi presekle komunikaciju Đevđelija-Skoplje.

⚔️ 4. 11. 1944. U rejonu s. Kalauzlija i s. Radnje (blizu Štipa) 13. i 19. makedonska brigada 50. divizije NOVJ vodile ceo dan borbu protiv nemačkih snaga koje su branile Štip. Kalauzlije svi dvaput prelazile iz ruke u ruku, dok najzad 19. brigada nije ovladala tim selom.

⚔️ 6. 11. 1944. U rejonu Rujevog brda (na komunikaciji Radovište-Stip) artiljerijska brigada 50. divizije NOVJ iznenada otvorila vatru po nemačkoj koloni koja se preko Radovišta povlačila za Štip i nanela joj gubitke od oko 60 mrtvih i mnogo više ranjenih. Zaplenila je protivtenkovski top, putnički automobil i motocikl i zapalila kamion.

⚔️ 7. 11. 1944. U rejonu Zobnika (kod Štipa) 13. makedonska brigada 50. divizije NOVJ vodila četvoročasovnu borbu protiv nemačke kolone koja je nastupala s pravca Radovišta. Brigada se zatim povukla za s. Čivlik.

⚔️ 7. 11. 1944. U rejonu s. Nikomana (kod Štipa) 19. makedonska brigada 50. divizije NOVJ ceo dan vodila borbu protiv nemačkih jedinica koje su obezbedivale pravac od Kočana ka Štipu, ali, i pored dva juriša, nije ovladala nemačkim položajima.

⚔️ 8. 11. 1944. Posle četvorodnevnih borbi protiv nemačkih snaga koje su se povukle iz Strumice i Kočana, jedinice 50. divizije Bregalničko-strumičkog korpusa NOVJ oslobodile Štip. Ojačana Severna grupa bugarske 4. armije (sastava: ojačani 18. i 33. pešadijski puk 5. pešadijske divizije i 1. konjički puk) izbila na Uniju: s. Sokolarci - s. Kučičino (kod Štipa).

⚔️ 9. 11. 1944. Delovi 50. divizije NOVJ, nastupajući iz Štipa ka Velesu (sada: Titov Veles), oslobodili Sv. Nikolu.

⚔️ 19. 11. 1944. Posle petodnevnih borbi kod hidrocentrale Matka, s. Glumova, s. Grupčina, s. Kopačin-Dola i s. Larca protiv jakih snaga balista, jedinice 50. divizije NOVJ i 3. makedonske udarne brigade 42. divizije 16. korpusa NOVJ oslobodile Tetovo. Zaplenjene su velike količine oružja, municije i druga ratne opreme. Zarobljeno je ili se predalo nekoliko hiljada balista. Time je potpuno oslobođena Makedonija.

⚔️ 0. 12. 1944. U duhu naredbe GŠ NOV i PO za Makedoniju od 6. decembra 1944. rasformirani 16. i Bregalničko-strumički korpus i 50. i Kumanovska divizija NOVJ; od ljudstva 5, 10. i 13. makedonske brigade i po jednog bataljona 20. i 21. makedonske brigade formirana 8. divizija KNOJ-a; 51. (makedonska) divizija NOVJ preimenovana u 50. diviziju (sastava: 4, 20. i 21. makedonska i artiljerijska brigada); 41. divizija NOVJ reorganizovana (u njen sastav ušle 8, 12. i 17. makedonska i artiljerijska brigada); 42. udarna divizija NOVJ reorganizovana i pripremljena za odlazak na sremski front (u njen sastav ušle 3, 7. i 16. makedonska brigada); 48. udarna divizija NOVJ reorganizovana i pripremljena za odlazak na sremski front (u njen sastav ušle 1, 2. i 14. makedonska brigada); 49. divizija NOVJ reorganizovana (u njen sastav ušle 6, 9. i 11. makedonska i artiljerijska brigada); 15. korpus NOVJ reorganizovan (u njegov sastav ušle 42. i 48. udarna divizija, te i on dobio naziv: 15udarni korpus NOVJ) i pripremljen za odlazak na sremski front radi učešća u borbama za konačno oslobođenje zemlje.

⚔️ 6. 12. 1944. Po naređenju VŠ NOV i POJ, GŠ NOV i PO za Makedoniju izdao naredbu o reorganizaciji jedinica pod njegovom komandom: da se rasformiraju Bregalničko-strumički i 16. korpus, Kumanovska i 50. divizija NOVJ; da se 51 (makedonska) divizija NOVJ preimenuje u 50. diviziju NOVJ i da se na području Makedonije formira 8. divizija KNOJ-a.

⚔️ 1. 3. 1945. U Skoplju, po naređenju GŠ JA za Makedoniju, formiran Dopunski artiljerijski divizion sastava tri mešovite baterije. Divizion je vršio obuku ljudstva za popunu artiljerijskih brigada 41, 49. i 50. divizije JA.

Dokumenti

Fotografije

Povezane odrednice

Korpus narodne odbrane Jugoslavije (KNOJ) Tetovo 15. makedonski korpus NOVJ 13. makedonska brigada Kočani 49. makedonska divizija NOVJ 20. makedonska brigada 14. makedonska omladinska udarna brigada Dimitar Vlahov 21. makedonska brigada Kumanovo 48. makedonska divizija NOVJ 19. makedonska brigada Goce Delčev Sremski front 181. pešadijska divizija Gevgelija Berovo Radoviš 16. makedonska brigada Skoplje 51. makedonska divizija NOVJ Pehčevo 19. srednjobosanska udarna brigada (tešanjsko-teslićka) Borbe u Makedoniji 1944. Avijacija u oslobodilačkom ratu Veles 11. makedonska brigada (kumanovska) Kumanovska divizija NOVJ Italija u drugom svetskom ratu Zasede u oslobodilačkom ratu 2. makedonska udarna brigada Borbe u Sremu 1943. 5. pešadijska divizija (Bugarska) 14. srednjobosanska udarna brigada Artiljerijska brigada 50. divizije NOVJ (nazivana i: Strumička artiljerijska) Glavni štab Makedonije Strumica Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu 3. makedonska udarna brigada 22. pešadijska divizija Štip 42. makedonska divizija NOVJ Pavle Ilić 41. makedonska divizija NOVJ 16. makedonski korpus NOVJ Artiljerijska brigada 49. divizije NOVJ (nazivana i: Bitoljska artiljerijska) Bali Kombetar Bugarska u drugom svetskom ratu 4. makedonska brigada 11. vazduhoplovno-poljska divizija Vermahta 8. kordunaška divizija NOVJ