Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]
ustanak

Paraćin u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 22 hronoloških zapisa, 7 dokumenata i 0 fotografija.

Događaji

⚔️ 0. 8. 1941. Paraćinsko-ćuprijska četa Pomoravskog NOP odreda demolirala postrojenja Senjskog Rudnika, rudnika Sisevac, fabrike cementa u Popovcu i porušila tri mosta na pruzi s. Ravna Reka - Ćuprija.

⚔️ 2. 8. 1941. Na ž. st. Obradove Stolice (na pruzi Zaječar-Paraćin) Boljevački NOP odred napao žand. posadu, zaplenio 5 pušaka, demolirao postrojenja i prekinuo prugu.

⚔️ 26. 8. 1941. Između ž. st. Glavica i Davidovac (pruga Paraćin-Zaječar) delovi Pomoravskog NOP odreda minirali železnički most.

⚔️ 26. 8. 1941. Noću 26. avgusta od nepoznatih lica miniran je most na železničkoj pruzi Paraćin - Zaječar između sela Glavice i Davidovca, pošto su straže predhodno oterali u šumu.

⚔️ 28. 8. 1941. U selu Lebinu naoružana grupa od 8 ljudi primorala je opštinu lebinsku da izda objavu pod imenom Milan Vasić iz Lebina da vidi u Paraćinu da li ima Nemaca i koliko. Održali su govor i pozvali narod da se upiše u četnike, odazvao se pozivu Drag. Jovanović i Savić Milosav iz Lebina.

⚔️ 1. 9. 1941. Kod ž. st. Mutnice (blizu Paraćina) delovi Pomoravskog NOP odreda napali putnički voz, zarobili 4 nemačka vojnika i petokolonaša i razorili prugu, aus. Bošnjanu spalili opštinsku arhivu.

⚔️ 7. 9. 1941. Delovi Pomoravskog NOP odreda oštetili železnićki most na Jovanovačkoj reci (kod Paraćina) i drumski most kod s. Dragocveta (na putu Svetozarevo-Kragujevac).

⚔️ 9. 9. 1941. Na r. Crnici (kod Paraćina) delovi Pomoravskog NOP odreda miniranjem oštetili most.

⚔️ 23. 9. 1941. Kod s. Šoludovca (blizu Paraćina) u borbi između delova Pomoravskog NOP odreda sa oko 180 nemačkih vojnika ubijeno 17 nemačkih vojnika, a zaplenjeno 6 kamiona, 3 putnička automobila i 8 bicikla. Naši gubici 1 mrtav i 1 ranjen.

⚔️ 24. 11. 1941. Sa istočnog fronta stigla u Srbiju nemačka 113. pešadijska divizija i prikupila se na prostoriji Jagodina (sada: Svetozarevo) - Paraćin - Kruševac - Kraljevo.

⚔️ 15. 6. 1942. Kod ž. st. Obradove Stolice Timočki NOP odred porušio železničku prugu Paraćin-Zaječar.

⚔️ 27. 9. 1942. Između ž. stanica Javorac i Obradove Stolice (na pruzi Paraćin-Zaječar) delovi Timočkog NOP odreda porušili prugu, usled čega su iskočili lokomotiva i jedan vagon.

⚔️ 1. 2. 1944. U Jagodini (sada: Svetozarevo), Ćupriji i Paraćinu četnici u saradnji s nemačkim vlastima i SDS zaklali 51 pripadnika NOP-a.

⚔️ 27. 7. 1944. Kod s. Mutnice delovi 23. udarne divizije NOVJ napali četničku Paraćinsku i Resavsku brigadu i proterali ih ka Paraćinu. Četnici su imali 12 mrtvih, 7 zarobljenih a jedinice 23. divizije - 2 ranjena borca.

⚔️ 30. 7. 1944. Kod Javorške padine (blizu Paraćina) jedinice 23. udarne divizije NOVJ napale Velikomoravsku grupu četničkih korpusa (oko 4000 četnika). Neprijatelj je delom odbačen, a delom se u toku noći povukao. Gubici neprijatelja: oko 50 mrtvih i veći broj ranjenih, a jedinica 23. divizije: 2 poginula i 2 ranjena borca.

⚔️ 12. 9. 1944. Kod s. Krivog Vira (na putu Paraćin-Boljevac) 20. srpska brigada 45. divizije NOVJ napala jedinu jaču četničku grupu i posle petočasovne borbe je razbila, ubivši 19, zarobivši 28 i ranivši preko 40 četnika, a zaplenivši 66 pušaka, 3 p. mitraljeza i 150 ručnih bombi. Brigada je imala 2 poginula i 4 ranjena borca.

⚔️ 27. 9. 1944. U s. Bošnjanu i s. Smilovcu (kod Paraćina) jedinice 45. divizije NOVJ ubile 27 i zarobile 46 četnika, zaplenivši 95 pušaka i 7 p. mitraljeza, mitraljez, 48.000 metaka i drugu ratnu opremu. Divizija je imala 2 mrtva i 6 ranjenih boraca.

⚔️ 1. 10. 1944. Kod s. G. Mutnice (blizu Paraćina) jedinice 24. srpske brigade 45. divizije NOVJ napale i razbile jednu četničku grupu, zarobivši 94 četnika i zaplenivši 154 puške i 11 p. mitraljeza.

⚔️ 4. 10. 1944. Kod s. Zvezdana (na komunikaciji Zaječar-Paraćin) jedinice 45. divizije NOVJ sadejstvujući u napadu 19. pešadijske divizije 64. korpusa Crvene armije na snage nemačke Borbene grupe -Grot- i 7. SS divizije -Princ Eugen-, ubile 40 i ranile oko 100 nemačkih vojnika, uništile 1 tenk i 3 kamiona i oštetile 14 kamiona. Jedinice NOVJ imale su 2 mrtva i 6 ranjenih boraca.

⚔️ 13. 10. 1944. Jedinice 3. ukrajinskog fronta Crvene armije oslobodile Paraćin. Nemački vojnici povukli su se bez otpora.

⚔️ 16. 10. 1944. U Paraćinu, na političkom zboru građana, izabran GNO odbor.

⚔️ 4. 12. 1944. U Paraćinu izabran SNO odbor.

Dokumenti

Fotografije

Nema pronađenih fotografija za ovaj pojam.

Povezane odrednice

Crvena armija Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Ustanak u Srbiji 1941. 25. srpska divizija NOVJ Borbe za Kruševac 1944. Zločini u Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu Knjaževačko-boljevački partizanski odred 7. SS divizija Prinz Eugen Pomoravski partizanski odred 45. srpska divizija NOVJ 19. srpska brigada Kruševac Borbe u Srbiji 1942. Ćuprija Mobilizacija u oslobodilačkom ratu 5. krajiška udarna divizija NOVJ Svilajnac Filip Kljajić Četnici u ustanku Glavni štab Srbije Saradnja četnika sa okupatorom 23. srpska udarna divizija NOVJ Srpska državna straža (nedićevci) Narodno oslobodilački odbori Zaječar 24. srpska brigada Diverzije u oslobodilačkom ratu Aleksinac Četnici u drugom svetskom ratu Opsada Kraljeva 1941. Bitka za Srbiju Istočni front Jagodina 20. srpska brigada 3. ukrajinski front Crvene armije Bugarska u drugom svetskom ratu Valjevo Ustanak u Pomoravlju 1941. Borbe u Srbiji 1944.