Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 03.02.2024: 2 nove knjige ****
ustanak

Velika Plana u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 22 hronoloških zapisa, 4 dokumenata i 0 fotografija.

Događaji

⚔️ 0. 7. 1941. U selima V. i M. Plani, Draguši, Protezani, D. Rečici, Gojinovcu, Šišmanovcu, Prekadinu, G. i D, Toponici (kod Prokuplja) osnovani odbori NO fonda, koji su kasnije prerasli u MNO odbore.

⚔️ 0. 7. 1941. U V. Plani (kod Palanke) formiran ilegalni MNO odbor.

⚔️ 18. 7. 1941. Kod V. Plane 2. šumadijski NOP odred napao nemačku kolonu i naneo joj gubitke.

⚔️ 30. 7. 1941. U s. Radovanju (kod V. Plane) delovi 2. šumadijskog NOP odreda napali i razoružali žandarme i spalili opštinsku arhivu.

⚔️ 13. 8. 1941. U s. V. Plani (kod Prokuplja) Toplički NOP odred napao i razoružao posadu žand. stanice.

⚔️ 0. 9. 1941. U s. Saraorcima između Smedereva i V. Plane 2. šumadijski NOP odred razoružao 90 četnika Koste Pećanca, među kojima 20 oficira i 10 podoficira.

⚔️ 22. 2. 1942. U s. V. Plani (kod Prokuplja) održana okružna konferencija SKOJ-a za Toplicu. Podneta su tri referata: o vojno-političkoj situaciji, o organizacionim pitanjima i o agitaciji i propagandi.

⚔️ 19. 3. 1942. Kod s. Rečice (blizu Prokuplja) delovi Topličkog i Rasinski NOP odred vodili borbu protiv bugarskih vojnika i četnika. Usled nadmoćnosti neprijatelja partizani su se povukli ka s. V. Plani.

⚔️ 21. 3. 1942. U s. V. Plani (kod Prokuplja) dve čete Topličkog NOP odreda vodile borbu sa oko 200 četnika Koste Pećanca i razbile ih, nanevši im gubitke od 10 mrtvih.

⚔️ 26. 9. 1943. U s. V. Plani (kod Prokuplja) 3. (jastrebački) bataljon 1. južnomoravskog NOP odreda i Udarni bataljon Rasinskog NOP odreda napali bugarske vojnike i vojnike SDS, ali su se zbog snažnog otpora neprijatelja morali povući.

⚔️ 3. 11. 1943. Kod s. Raševca (na pl. V. Jastrepcu) Rasinski NOP odred i delovi 3. bataljona 1 južnomoravskog NOP odreda odbili napad jedne bugarske čete iz s. V. Plane.

⚔️ 23. 11. 1943. U s. V. Plani (kod Prokuplja) 2. južnomoravska NO brigada napala bugarsku posadu jačine bataljona. U borbi, koja je vođena od 9 do 15 časova, bugarski vojnici su izbačeni iz sela, ali su se, pod zaštitom pristiglog pojačanja i uz podršku avijacije, izvukli ka Prokuplju. Gubici brigade: 2 poginula i 6 ranjenih.

⚔️ 0. 12. 1943. U s. V. Plani (kod Prokuplja) obrazovan SNO odbor za srez jastrebački.

⚔️ 0. 1. 1944. U s. V. Plani (blizu Prokuplja) formirana Komanda vojnog područja za toplički okrug sa 5 komandi mesta.

⚔️ 14. 1. 1944. Kod s. V. Plane (blizu Prokuplja), po naređenju GŠ NOV i PO za Srbiju, formirana 3. južnomoravska NO brigada, sastava tri bataljona, U sastav te brigade su ušli dva bataljona i jedna četa Jastrebačkog NOP odreda i dve čete Rasinskog NOP odreda. Istovremeno je reorganizovan i Jastrebački NOP odred.

⚔️ 14. 1. 1944. U s. V. Plani (kod Prokuplja) obrazovan ONO odbor za okrug toplički.

⚔️ 16. 2. 1944. U s. Devči (kod Prokuplja) 3. južnomoravska NO brigada, Zaječarsko-timočki i Jastrebački NOP odred i Ozrenski partizanski bataljon napali delove četničkog Rasinskog korpusa. Borba je vođena celu noć. Četnici, razbijeni, u neredu su se povukli preko s. Klisurice ka s. V. Plani. Poginulo je 58 i ranjen je veći broj četnika. Gubici jedinica NOVJ: 12 mrtvih i ranjeniii. Zaplenjeno: mitraljez, automat i 25 pušaka.

⚔️ 19. 2. 1944. U s. V. Plani (blizu Prokuplja) 3. južnomoravska NO brigada, Zaječarsko-timočki NOP odred i Ozrenski partizanski bataljon napali četnički Rasinski korpus i delove četničkog Topličkog korpusa. Ne uspevši da odbace četnike, u zoru su se jedinice NOV i POJ povukle na južne padine pl. Jastrepca. U borbi je poginulo 20 četnika, a zaplenjeni su p. mitraljez, automat i 6 pušaka. Gubici jedinica NOV i POJ: 4 mrtva i 4 ranjena borca.

⚔️ 23. 2. 1944. Kod s. Džigolja (blizu Prokuplja) 3. južnomoravska NO brigada, Zaječarsko-timočki NOP odred i Ozrenski partizanski bataljon vodili ceo dan borbu protiv delova bugarske 27. pešadijske divizije, podržanih avtijacijom, koji su pošli u pomoć četnicima u s. V. Plani. Jedinice NOVJ su se uveče povukle ka pl. M. Jastrepcu uz gubitke od 6 mrtvih i 10 ranjenih, dok je više neprijateljskih vojnika poginulo i ranjeno. Zaplenjeni su 4 mitraljeza i radio-stanica a oboren je jedan bugarski avion. Za vreme borbe četnici su iskoristili odsutnost jedinica NOV i POJ i neometano se povuki iz s. V. Plane ka Blacu i r. Rasini. Sutradan su se i bugarske jedinice povratile u Prokuplje.

⚔️ 15. 5. 1944. Kod s. V. Plane (blizu Prokuplja) saveznički avioni spustili jedinicama NOVJ 200 pari odela, 150 košulja, 100 pari cipela, 11 p. mitraljeza, 14 automata, 80 pušaka i 5 sanduka municije. To je bila prva pošiljka Saveznika na toj teritoriji.

⚔️ 10. 10. 1944. Vrhovni komandant NOV i POJ maršal Jugoslavije Josip Broz Tito naredio Štabu 1. armijske grupe da deo svojih snaga hitno uputi u dolinu r. Velike Morave (u rejon Palanka - Velika Plana - Rača), gde će se spojiti sa trupama 3. ukrajinskog fronta Crvene armije i odakle će zajedno sa njima krenuti na Beograd.

⚔️ 10. 10. 1944. Putem Bor-Petrovac, delovi 68. korpusa Crvene armije izbili u rejon V. Plane i obrazovali mostobran. Istovremeno je, komunikacijom Zaječar-Bor-Petrovac, 5. motostreljačka brigada Crvene armije izbila u V. Planu, gde je uspostavila vezu s jedinicama 1. armijske grupe NOVJ. Time su bile presečene komunikacije koje dolinom V. Morave vode ka Beogradu.

Dokumenti

Fotografije

Nema pronađenih fotografija za ovaj pojam.

Povezane odrednice

SKOJ Ustanak u Srbiji 1941. Prokuplje Zaječarsko-timočki partizanski odred 1. južnomoravski partizanski odred Četnici u drugom svetskom ratu Toplički korpus JVuO Smederevo Beogradska operacija Srpska državna straža (nedićevci) Borbe u Srbiji 1942. Smederevska Palanka Borbe u Srbiji 1943. Jastrebački partizanski odred 3. ukrajinski front Crvene armije 4. srpska brigada (2. južnomoravska) SSSR i Jugoslavija Timočki korpus JVuO Blace 1. proleterski korpus NOVJ Toplički partizanski odred Bugarska u drugom svetskom ratu Glavni štab Srbije Kragujevac Narodno oslobodilački odbori Crvena armija Josip Broz Tito Avijacija u oslobodilačkom ratu 2. šumadijski partizanski odred Bitka za Srbiju Rasinski partizanski odred Rasinski korpus JVuO Ilegala u ratu Zaječar Četnici u ustanku 5. srpska brigada (3. južnomoravska) 21. srpska divizija NOVJ Borbe u Srbiji 1944. Toplica u oslobodilačkom ratu Beograd 68. korpus Crvene armije Kosta Pećanac