Biblioteka Znaci

Dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima [priredio: Goran Despotović (1957-2022)]            **** 03.02.2024: 2 nove knjige ****
ustanak

Pale u oslobodilačkom ratu

Za ovaj pojam je pronađeno 9 hronoloških zapisa, 23 dokumenata i 0 fotografija.

Događaji

⚔️ 13. 4. 1941. Na sednici u Palama vlada Kraljevine Jugoslavije donela odluku da napusti zemlju. Istovremeno je za načelnika Štaba Vrhovne komande postavljen general Danilo Kalafatović, kome je predsednik vlade general Dušan Simović dao punomoćje da može odmah zatražiti primirje od neprijatelja.

⚔️ 15. 4. 1941. Prednji delovi nemačke 16. motorizovane divizije prodrli od Zvornika na Pale i zarobili jugoslovensku Vrhovnu komandu, a zatim stigli u Sarajevo i prihvatili kapitulaciju jugoslovenskih snaga u Bosni.

⚔️ 22. 9. 1941. Delovi Bosanske domobranske divizije probili položaje Romanijskog partizanskog bataljona i jednog kombinovanog četničkog bataljona i od Pala preko Jahorine i s. Mokrog i preko Romanije prodrli do Prače i Renovice i time omogućili upućivanje pojačanja garnizonima u Rogatici i Višegradu. U četvorodnevnim borbama Romanijski partizanski bataljon je zarobio jednu četu domobrana a drugu razbio i ponovo blokirao posadu u Prači, ali zbog napuštanja položaja od strane četnika, nije mogao sprečiti proboj.

⚔️ 4. 11. 1941. Na Jahorini delovi Kalinovičkog i Romanijskog NOP odreda razbili kombinovani bataljon domobranskog 7. pešadijskog puka, koji se iz Prače povlačio prema Palama. Zbog pretrpljenih gubitaka bataljon je sutradan rasformiran.

⚔️ 24. 11. 1941. Ustaške i nemačke vlasti otkrile pripreme za pobunu i za prelaz partizanima domobranskog 15. pešadijskog puka na Palama (kod Sarajeva). Organizatori pohapšeni: osamnaest domobrana osuđeno na smrt, 48 domobrana i nekoliko seljaka osuđeno na robiju, jedan domobran poginuo u samoodbrani, dok je veći broj premešten u druge jedinice.

⚔️ 11. 3. 1942. VŠ NOP i DV Jugoslavije naredio Štabu Kalinovičkog NOP odreda da glavne snage orijentiše prema Sarajevu i Palama, poveže se s Jahorinskim NO dobrovoljačkim odredom i pojača budnost prema s. Dujmovićima i s. Vrhprači (kod Sarajeva).

⚔️ 17. 6. 1943. U rejonu Vitez-Podvitez (na pruzi Sarajevo-Višegrad) 2. proleterska NOU brigada, kao leva kolona 2. proleterske udarne divizije NOVJ, razbila nemačku posadu (vod pešadije i 2 tenka), ali zbog pristizanja oklopnog voza nije zauzela ž. st. Stambulčić, Brigada je u toku dana sprečila nemačku borbenu grupu -Vertmiler- (1. bataljon 4. puka -Brandenburg-, 369. protivtenkovski bataljon, 12. četa 202. tenkovskog bataljona i delovi 2. bataljona ustaške 1. brigade) da iz Pala prodre prema Sjetlini i Podgrabu, te je, na taj način, obezbedila neometan prelaz Glavne operativne grupe VŠ NOV i POJ.

⚔️ 5. 12. 1944. Na položajima Ćafa - Previjansko brdo - s. Rakita - Pale jedinice 7. crnogorske omladinske brigade -Budo Tomović- 3. udarne divizije NOVJ vodile oštre borbe protiv delova nemačke 22, pešadijske divizije koji su težili da prodru u Mojkovac. Neprijatelj je uspeo da ovlada s. Ravnom Rijekom (kod Bijelog Polja). U tim borbama on je imao 25 mrtvih i više ranjenih. Zaplenjen je 1 p. mitraljez i izvesna količina municije.

⚔️ 28. 3. 1945. Na liniji s. Stambolčić - s. Pale - s. Mokro - Sokolac 37. udarna divizija 2. udarnog korpusa JA napala nemačke jedinice u cilju ovlađivanja komunikacijom s. Mokro - Sokolac. Posle oštre dvodnevne borbe ona je zauzela s. Stambolčić i s. Pale, ali ju je neprijatelj protivnapadom, uz podršku artiljerije i dva oklopna voza, odbacio na polazne položaje. Neprijateljski gubici: oko 170 mrtvih i oko 330 ranjenih. Gubici 37. divizije: 48 mrtvih i 156 ranjenih. Zaplenjeno: 5 p. mitraljeza, 100 pušaka i dosta drugog ratnog materijala.

Dokumenti

📜 Obaveštenje pretsednika Ministarskog saveta Vlade Kraljevine Jugoslavije Dušana Simovića od 14 aprila 1941 god. komandantu pozadine Vrhovne komande Danilu Kalafatoviću o odlukama kraljevske vlade donetim na plenarnoj sednici na Palama 13 aprila 1941 godine

📜 Izvještaj oružničke postaje Pale od 6 septembra 1941 god. o uništenju teretnog voza kod Sjetline

📜 Izvještaj oružničke postaje Pale od 7 septembra 1941 god. o rušenju mostova kod sela Podviteza

📜 Izvještaj oružničke postaje u Palama od 22 septembra 1941 god. o napadu partizana na Sjetlinu

📜 Izvještaj oružničke postaje u Palama od 30 septembra 1941 god. o diverziji kod Rakite na željezničkoj pruzi Sarajevo-Višegrad

📜 Izvještaj oružničke postaje Pale od 17 oktobra 1941 god. o borbi između partizana i domobrana na putu Pale-Bistrica

📜 Izvještaj zapovjedništva Četvrte oružničke pukovnije od 25 oktobra 1941 god. o čišćenju područja opštine Pale od partizana

📜 Izvještaj oružničke postaje Pale od 9 novembra 1941 god. o napadu partizana na žandarmerisku stanicu u Han Derventu

📜 Izvještaj oružničke postaje Pale od 10 novembra 1941 god. o napadu partizana na Stambulčić

📜 Izvještaj oružničke postaje u Palama od 11 novembra 1941 god. o napadu partizana na domobrane između Pala i Bistrice

📜 Izvještaj oružničke postaje Pale od 13 novembra 1941 god. o rušenju željezničkog mosta na pruzi Koran-Stambulčić

📜 Izvještaj oružničke postaje Pale od 16 novembra 1941 god. o napadu partizana na žandarme i domobrane na putu Pale-Bistrica

📜 Izvještaj oružničke postaje Pale od 23 novembra 1941 god. o borbi u Palama

📜 Izvještaj oružničke postaje Pale od 12 decembra 1941 god. o borbama kod Pala

📜 Izvještaj oružničke postaje Pale od 14 decembra 1941 god. o borbama na području postaje

📜 Izvještaj oružničke postaje Pale od 17 decembra 1941 god. o borbama u Palama i okolini

📜 Direktiva načelnika Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 27 januara 1942 god. Štabu Četvrtog (Kraljevačkog) bataljona Prve proleterske NOU brigade za dejstvo u dolini reke Prače i ka Palama i obaveštenje o situaciji

📜 Naređenje načelnika Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 11 marta 1942 god. štabu Kalinovičkog NOP odreda za orijentisanje glavnih snaga Odreda prema Sarajevu i Palama, povezivanje sa Jahorinskim NOP odredom, pojačanje budnosti prema Dujmovićima i Vrhprači i stvaranje opšte rezerve Odreda

📜 Naređenje načelnika Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 20 marta 1942 god. Kalinovičkom NOP odredu za vršenje demonstrativnog napada u pravcu Pala i formiranje jednog udarnog bataljona

📜 Izvještaj oružničke postaje Pale od 31 marta 1942 god. o napadu partizana na žandare i ustaške milicionere u selu Bogovićima

📜 Naređenje načelnika Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije od 18 aprila 1942 god. štabu Kraljevačkog bataljona Prve proleterske NOU brigade za rukovođenje svim jedinicama na svome sektoru i obaveštenje o nemačkim snagama prikupljenim oko Pala i načinu dejstva protiv njih

📜 Izvještaj Prvog stajaćeg djelatnog zdruga od 31 decembra 1943 god. o dejstvu na području Pale - Vitez - Prača

📜 Naređenje Štaba 3. udarne divizije JA od 14. marta 1945. štabu 7. crnogorske omladinske brigade da dva bataljona napadaju ka Palama

Fotografije

Nema pronađenih fotografija za ovaj pojam.

Povezane odrednice

Borbe u Bosni i Hercegovini 1942. Derventa Borbe u Crnoj Gori 1944. 369. legionarska divizija (vražja) Tenkovi u Jugoslaviji u drugom svetskom ratu Romanijski partizanski odred Borbe u Bosni i Hercegovini 1945. Sarajevo 3. udarna divizija NOVJ Četnici u ustanku 1. proleterska udarna brigada Omladina u ratu Zvornik 37. sandžačka divizija NOVJ Kalinovički partizanski odred Mojkovac Ustanak u Bosni i Hercegovini 1941. Sokolac Danilo Kalafatović Dušan Simović Diverzije u oslobodilačkom ratu Aprilski rat Bijelo Polje 2. udarni korpus NOVJ Arso Jovanović Borbe u Bosni i Hercegovini 1943. Ustanak u NDH Oklopni vozovi u oslobodilačkom ratu Glavna operativna grupa NOVJ Četnici u drugom svetskom ratu 7. crnogorska omladinska brigada Budo Tomović 2. proleterska udarna brigada Operacija Schwarz Vrhovni štab NOVJ Izbeglička vlada Kraljevine Jugoslavije Divizija Brandenburg Kalinovik Kraljevački partizanski odred Jahorinski partizanski odred 2. proleterska divizija NOVJ