Pazin u drugom svetskom ratu

⚔️ 0. 4. 1942. Formiran SK KPH za Pazin.

⚔️ 0. 6. 1942. U Pazinu i okolini italijanske vlasti uhapsile i poslale u koncentracione logore 60 pristalica NOP-a.

⚔️ 0. 7. 1942. Održani sastanci rukovodilaca pojedinih grupa antifašista i prvoboraca sa sektora Pule i Pazina. Analiziran je dotadašnji rad i određene su smernice za dalju delatnost: proširiti organizacije KPH i organizacije NOP-a; sakupljati oružje, hranu, odeću i novac, upoznati široke narodne mase sa ciljevima NOP-a.

⚔️ 24. 7. 1943. U s. Marečiću (kod Pazina) održan sastanak partijskog rukovodstva za Istru na kome je odlučeno da se formiraju udarne grupe.

⚔️ 0. 9. 1943. U Istri, po naređenju Operativnog štaba za Istru, formirani Pazinsko-porečki i Pulski NOP odred.

⚔️ 13. 9. 1943. U borbama kod Pazina i Žminja istarski borci ubili 4 i zarobili 27 nemačkih vojnika iz nemačke 71. pešadijske divizije, uz sopstvene gubitke od 2 mrtva i 2 ranjena.

⚔️ 25. 9. 1943. U Pazinu, u prisustvu oko stotinu Hrvata i Italijana, predstavnika NO odbora, izabran privremeni Pokrajinski NO odbor za Istru.

⚔️ 2. 10. 1943. Iz Trsta, Hrpelja, Rijeke i Pule otpočeo koncentričan napad delova nemačke oklopne SS divizije -Adolf Hitler-, SS motorizovane divizije -Herrnan Gering-, nemačke 44. i 71. pešadijske divizije u cilju uništenja novoformiranih partizanskih jedinica i zaposedanja Istre. U sedmodnevnim borbama neprijatelj je razbio 1. i 2. istarsku brigadu i NOP odrede -Učku-, Pulski i Pazinsko-porečki, nanevši im gubitke od preko 2000 mrtvih, i potom zaposeo Istru.

⚔️ 7. 12. 1943. Na putu s. Cerovlje - s. Dragoć (kod Pazina) 10. istarska partizanska četa uništila 1 automobil i 3 motocikla sa prikolicom. Poginula su 2 nemačka oficira i 7 vojnika

⚔️ 0. 5. 1944. U s. Višnjanu (kod Pazina, u Istri), italijanske vlasti obesile člana SK KPH i predsednika SNO odbora Pazin Jozu Šurana, narodnog heroja.

⚔️ 12. 5. 1944. Na pruzi Pazin - s. Cerovlje jedinice 1. bataljona 1. NOP odreda -Učka- uništile nemački voz (lokomotivu i 8 vagona).

⚔️ 7. 6. 1944. Diverzantska grupa 1. NOP odreda -Učka- na putu između s. Paza i s. Sidretića (kod Pazina) uništila kamion sa 12 nemačkih vojnika.

⚔️ 11. 6. 1944. Prva istarska brigada -Vladimir Gortan- zauzela s. Gračišće i s. Pićan (kod Pazina), koja su branili italijanski fašisti i karabinijeri.

⚔️ 12. 6. 1944. Na putu s. Cerovlje - s. Paz (kod Pazina) diverzantska grupa 1. NOP odreda -Učka- uništila kamion sa 20 nemačkih vojnika.

⚔️ 16. 8. 1944. Izabran Odbor NOF-a za okrug Pazin (u Istri).

⚔️ 0. 9. 1944. Na konferenciji predstavnika svih političkih grupa i organizacija izabran Okružni odbor NOF-a za okrug Pazin (u Istri).

⚔️ 29. 4. 1945. Na putu Boljun-Buzet (u Istri) 3. i 4. dalmatinska udarna brigada 9. udarne divizije JA razbile oko 500 vojnika iz 1047. puka nemačke 237. pešadijske divizije, a na putu Boljun-Pazin razbile nemački 1218. bataljon za osiguranje.

⚔️ 6. 5. 1945. Posle kratke ali oštre borbe protiv delova 1047. puka nemačke 237. pešadijske divizije 1. brigada 43. divizije JA oslobodila Pazin (u Istri). Gubici neprijatelja: 6 mrtvih, 15 ranjenih, 521 vojnik i 15 oficira zarobljenih. Brigada je imala 5 mrtvih i 25 ranjenih.